საგადასახადო რეზიდენტობა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში და საქართველოში
2023 წლის 1 მარტიდან საამიროები ფიზიკურ პირს საგადასახადო რეზიდენტად თვლის, თუ მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილების სამი ტესტიდან ერთი სრულდება: 183 დღე ან მეტი ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ პერიოდში; 90 დღე ან მეტი ბინადრობის ნებართვით (ან სპარსეთის ყურის ქვეყნის მოქალაქეობით) და საამიროებში საცხოვრებლით ან სამსახურით; ან საამიროები ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი და ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრია. დღის ნაწილი სრულ დღედ ითვლება. საამიროებში ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადი არ არის. საქართველო რეზიდენტად გთვლით, თუ 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, 183 დღე დააგროვეთ, და რეზიდენტს მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალს უბეგრავს. 2010 წლის შეთანხმების მე-5 მუხლით საამიროების რეზიდენტი მხოლოდ საამიროების მოქალაქეა, ამიტომ საამიროებში მცხოვრები უცხოელისთვის ორმაგ რეზიდენტობას შეთანხმება არ წყვეტს — შეთანხმებისთვის ის მხოლოდ საქართველოს რეზიდენტია.
უფასოდ, რეგისტრაციის გარეშე, დაახლოებით 3 წუთი. დასკვნა — საქართველოს საგადასახადო კოდექსით, არაბთა გაერთიანებული საამიროების კანონმდებლობასთან და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებასთან შედარებით.
როდის გთვლით არაბთა გაერთიანებული საამიროები საგადასახადო რეზიდენტად
საამიროები რეზიდენტად გთვლით ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერი შესაბამისი პერიოდისთვის და არა მხოლოდ კალენდარული წლისთვის: 183 დღე ან მეტი თავისთავად საკმარისია; 90 დღე ან მეტი ითვლება მოქალაქეობასთან ან ბინადრობის ნებართვასთან და საამიროებში საცხოვრებელთან ან სამუშაოსთან ერთად. საამიროებში გატარებული ნებისმიერი დღე ან დღის ნაწილი სრულ დღედ ითვლება, ამიტომ ჩამოსვლისა და გამგზავრების დღეებიც ითვლება.
არჩეული კალენდარული წელი მხოლოდ ერთ-ერთი შესაძლო 12-თვიანი პერიოდია. თუ მასში 183 დღეზე ნაკლებია, ვამოწმებთ ზედიზედ 12 თვის ყველაზე ხელსაყრელ პერიოდს, რომელიც ამ წელს იწყება ან მთავრდება.
არჩეული კალენდარული წელი მხოლოდ ერთ-ერთი შესაძლო 12-თვიანი პერიოდია. თუ მასში 183 დღეზე ნაკლებია, ვამოწმებთ ზედიზედ 12 თვის ყველაზე ხელსაყრელ პერიოდს, რომელიც ამ წელს იწყება ან მთავრდება.
მეორე ტესტი — 90 დღე ან მეტი ასეთ 12-თვიან პერიოდში საამიროების ან თანამშრომლობის საბჭოს სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეებისა და საამიროების მოქმედი ბინადრობის ნებართვის მქონე პირებისთვის, რომლებსაც საამიროებში მუდმივი საცხოვრებელიც აქვთ ან იქ დასაქმებული არიან ან ბიზნესს ეწევიან.
90-დღიანი ტესტი მხოლოდ საამიროების ან სპარსეთის ყურის არაბულ სახელმწიფოთა თანამშრომლობის საბჭოს სხვა წევრი სახელმწიფოს მოქალაქეებსა და საამიროების მოქმედი ბინადრობის ნებართვის მქონე პირებზე ვრცელდება (ტურისტული ან სხვა დროებითი შესვლის ვიზა არ ითვლება).
მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი — საცხოვრებელი, რომელიც ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია: საკუთარი, ნაქირავები ან ნათესავის ბინა. საკუთრება აუცილებელი არ არის; სასტუმრო არ ითვლება.
მუდმივი საცხოვრებლის გარეშე 90-დღიანი ტესტი სრულდება საამიროებში დასაქმებით (ხელშეკრულება საამიროების დამსაქმებელთან ან საამიროებიდან დისტანციური მუშაობა ერთი, მათ შორის უცხოელი, დამსაქმებლისთვის, რომლისგანაც იღებთ ანაზღაურების მთლიან ან მნიშვნელოვან ნაწილს, — ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის №27 გადაწყვეტილების მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი) ან საამიროებში საკუთარი ბიზნესით.
90-დღიანი ტესტი მხოლოდ საამიროების ან სპარსეთის ყურის არაბულ სახელმწიფოთა თანამშრომლობის საბჭოს სხვა წევრი სახელმწიფოს მოქალაქეებსა და საამიროების მოქმედი ბინადრობის ნებართვის მქონე პირებზე ვრცელდება (ტურისტული ან სხვა დროებითი შესვლის ვიზა არ ითვლება).
მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი — საცხოვრებელი, რომელიც ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია: საკუთარი, ნაქირავები ან ნათესავის ბინა. საკუთრება აუცილებელი არ არის; სასტუმრო არ ითვლება.
მუდმივი საცხოვრებლის გარეშე 90-დღიანი ტესტი სრულდება საამიროებში დასაქმებით (ხელშეკრულება საამიროების დამსაქმებელთან ან საამიროებიდან დისტანციური მუშაობა ერთი, მათ შორის უცხოელი, დამსაქმებლისთვის, რომლისგანაც იღებთ ანაზღაურების მთლიან ან მნიშვნელოვან ნაწილს, — ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის №27 გადაწყვეტილების მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი) ან საამიროებში საკუთარი ბიზნესით.
მესამე ტესტს დღეების ზღვარი არ აქვს: საამიროები ერთდროულად უნდა იყოს თქვენი ჩვეულებრივი (ძირითადი) საცხოვრებელი ადგილიც და ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრიც.
მესამე ტესტს დღეების ზღვარი არ აქვს: საამიროები ერთდროულად უნდა იყოს თქვენი ჩვეულებრივი (ძირითადი) საცხოვრებელი ადგილიც და ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრიც.
დღეების რაოდენობა უცნობია, ამიტომ ვამოწმებთ მესამე ტესტს, რომელიც დღეებს არ ითვლის: საამიროები ერთდროულად უნდა იყოს თქვენი ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილიც და ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრიც.
- არჩეულ კალენდარულ წელს საამიროებში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით, ეს კი ერთ-ერთი 12-თვიანი პერიოდია, რომელსაც საამიროები ამოწმებს, ამიტომ საამიროების საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი). საამიროებში ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადი არ არის: ხელფასი, საინვესტიციო შემოსავალი, ქირა და ნამატი არ იბეგრება; 9 %-იანი კორპორაციული გადასახადი ფიზიკურ პირს მხოლოდ საამიროებში ბიზნესისთვის ეხება, თუ წლიური ბრუნვა 1 მლნ დირჰამს აღემატება. საამიროების რეზიდენტობა, ძირითადად, ფედერალური საგადასახადო სამსახურის რეზიდენტობის სერტიფიკატისთვის არის საჭირო — საამიროების საერთაშორისო შეთანხმებებისა და ბანკებისთვის; საქართველოსთან შეთანხმებით კი საამიროების რეზიდენტად მხოლოდ საამიროების მოქალაქე ითვლება.
- არჩეულ კალენდარულ წელს საამიროებში 183 დღეზე ნაკლები გაატარეთ, მაგრამ 183 დღე ან მეტი — ზედიზედ 12 თვის პერიოდში, რომელიც ამ წელს იწყება ან მთავრდება. საამიროები რეზიდენტად გთვლით ნებისმიერი ასეთი პერიოდისთვის (მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი). დასკვნა სავარაუდოა: რეზიდენტობის სერტიფიკატი სწორედ ამ პერიოდს მოიცავს, რომელიც არჩეულ წელს მხოლოდ ნაწილობრივ ემთხვევა. საამიროებში ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადი არ არის: ხელფასი, საინვესტიციო შემოსავალი, ქირა და ნამატი არ იბეგრება; 9 %-იანი კორპორაციული გადასახადი ფიზიკურ პირს მხოლოდ საამიროებში ბიზნესისთვის ეხება, თუ წლიური ბრუნვა 1 მლნ დირჰამს აღემატება. საამიროების რეზიდენტობა, ძირითადად, ფედერალური საგადასახადო სამსახურის რეზიდენტობის სერტიფიკატისთვის არის საჭირო — საამიროების საერთაშორისო შეთანხმებებისა და ბანკებისთვის; საქართველოსთან შეთანხმებით კი საამიროების რეზიდენტად მხოლოდ საამიროების მოქალაქე ითვლება.
- 12-თვიან პერიოდში საამიროებში 90 დღე ან მეტი გაატარეთ, გაქვთ საამიროების (ან თანამშრომლობის საბჭოს სხვა სახელმწიფოს) მოქალაქეობა ან მოქმედი ბინადრობის ნებართვა და საამიროებში გაქვთ მუდმივი საცხოვრებელი ან სამსახური ან ბიზნესი — საამიროების საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილების მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტი). დასკვნა სავარაუდოა: სერტიფიკატისთვის ფედერალური საგადასახადო სამსახური საცხოვრებლის (ქირავნობის ხელშეკრულება ან საკუთრების დოკუმენტი) ან სამსახურის მტკიცებულებას მოითხოვს. საამიროებში ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადი არ არის: ხელფასი, საინვესტიციო შემოსავალი, ქირა და ნამატი არ იბეგრება; 9 %-იანი კორპორაციული გადასახადი ფიზიკურ პირს მხოლოდ საამიროებში ბიზნესისთვის ეხება, თუ წლიური ბრუნვა 1 მლნ დირჰამს აღემატება. საამიროების რეზიდენტობა, ძირითადად, ფედერალური საგადასახადო სამსახურის რეზიდენტობის სერტიფიკატისთვის არის საჭირო — საამიროების საერთაშორისო შეთანხმებებისა და ბანკებისთვის; საქართველოსთან შეთანხმებით კი საამიროების რეზიდენტად მხოლოდ საამიროების მოქალაქე ითვლება.
- საამიროები თქვენი ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი და ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრია, ამიტომ საამიროების საგადასახადო რეზიდენტი ხართ დღეების რაოდენობის მიუხედავად (მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტი; ფინანსთა მინისტრის №27/2023 გადაწყვეტილების მე-2 მუხლი). დასკვნა სავარაუდოა: ტესტი შეფასებით ხდება და სერტიფიკატისთვის ფედერალური საგადასახადო სამსახური საცხოვრებლის, შემოსავლის, ოჯახისა და სხვა კავშირების დოკუმენტებს მოითხოვს. საამიროებში ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადი არ არის: ხელფასი, საინვესტიციო შემოსავალი, ქირა და ნამატი არ იბეგრება; 9 %-იანი კორპორაციული გადასახადი ფიზიკურ პირს მხოლოდ საამიროებში ბიზნესისთვის ეხება, თუ წლიური ბრუნვა 1 მლნ დირჰამს აღემატება. საამიროების რეზიდენტობა, ძირითადად, ფედერალური საგადასახადო სამსახურის რეზიდენტობის სერტიფიკატისთვის არის საჭირო — საამიროების საერთაშორისო შეთანხმებებისა და ბანკებისთვის; საქართველოსთან შეთანხმებით კი საამიროების რეზიდენტად მხოლოდ საამიროების მოქალაქე ითვლება.
როდის ხართ არარეზიდენტი
- მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილების მე-4 მუხლის სამი ტესტიდან არცერთს არ აკმაყოფილებთ, ამიტომ საამიროების საგადასახადო რეზიდენტი არ ხართ და საამიროების რეზიდენტობის სერტიფიკატს ვერ მიიღებთ. თქვენი შემოსავლისთვის ეს თითქმის არაფერს ცვლის: საამიროები ფიზიკური პირების შემოსავალს არ ბეგრავს — არც რეზიდენტისას, არც არარეზიდენტისას, ხოლო არარეზიდენტებისთვის გადახდებზე დაკავების განაკვეთი 0 %-ია.
- თქვენი პასუხების მიხედვით, სავარაუდოდ, საამიროების საგადასახადო რეზიდენტი არ ხართ, მაგრამ ზოგი ფაქტი უცნობია. შეამოწმეთ სამი ტესტი: 183 დღე ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ პერიოდში; ან 90 დღე ბინადრობის ნებართვით (ან საამიროების ან თანამშრომლობის საბჭოს სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეობით) და საამიროებში საცხოვრებლით ან სამუშაოთი; ან ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი და ინტერესების ცენტრი საამიროებში. დღის ნაწილი საამიროებში დღედ ითვლება.
სად განსხვავდება არაბთა გაერთიანებული საამიროების კანონმდებლობა ქართული წესებისგან
- კოლიზია: საქართველოც და საამიროებიც რეზიდენტად გთვლით. საქართველო რეზიდენტად გთვლით 34-ე მუხლით (183 დღე 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, ან სტატუსით), საამიროები — მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილებით. შეთანხმების მიზნებისთვის ეს საკმარისი არ არის: მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „b“ ქვეპუნქტით საამიროების რეზიდენტი მხოლოდ საამიროების მოქალაქეა. თუ საამიროების მოქალაქე არ ხართ (როგორც დუბაიში მცხოვრები უცხოელების უმეტესობა), შეთანხმებისთვის ორმაგი რეზიდენტობა არ არსებობს, კოლიზიური წესი არ გამოიყენება და შეთანხმებისთვის მხოლოდ საქართველოს რეზიდენტი ხართ (ზემოთ შედეგის „ნაბიჯი 0“). თუ საამიროების მოქალაქე ხართ, წყვეტს მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი: მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა, ურთიერთშეთანხმება. ორივე შემთხვევაში საამიროები თქვენს შემოსავალს არ ბეგრავს, ხოლო საქართველო, როგორც რეზიდენტს, მხოლოდ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს გიბეგრავთ.
კიდევ რა უნდა იცოდეთ
- რომელი შეთანხმება მოქმედებს: 2010 წლის შეთანხმება. საქართველოსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს შორის მოქმედებს შეთანხმება შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ, ხელმოწერილი აბუ-დაბიში 24.11.2010, ძალაშია 28.04.2011, გამოიყენება 2012 წლიდან (32-ე მუხლი). მთავარი მუხლები ფიზიკური პირისთვის: მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი — საამიროების რეზიდენტად მხოლოდ საამიროების მოქალაქე ითვლება; მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი (ქართულ ტექსტში — მეორე მე-2 პუნქტი) — კოლიზიური წესი; მე-11–მე-13 მუხლები — დივიდენდი, პროცენტი და როიალტი მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება; მე-14 მუხლი — უძრავი ქონების ნამატზე წყაროს სახელმწიფოს გადასახადი 50 %-ით მცირდება; მე-16 მუხლი — 183 დღე ნებისმიერ 12 თვეში; მე-19 მუხლი — პენსია რეზიდენტობის სახელმწიფოში; 22-ე მუხლის მე-3 პუნქტი — სხვა შემოსავალი წყაროს სახელმწიფოშიც შეიძლება დაიბეგროს; 25-ე მუხლი — გადასახადის ჩათვლა. MLI: საამიროებმა საქართველო თავის ნუსხაში შეიტანა, საქართველოს 2019 წლის ნუსხაში საამიროები არ იყო (2025 წლის განახლებული ნუსხა ვერ მოვიძიეთ); მე-5 მუხლზე ეს გავლენას არ ახდენს.
- ორივე სახელმწიფო 12-თვიან პერიოდებს ითვლის — და ერთსა და იმავე წელს. საქართველო რეზიდენტად გთვლით მთელი წლისთვის, თუ 183 დღე გროვდება 12 კალენდარული თვის ნებისმიერ უწყვეტ პერიოდში, რომელიც ამ წელს მთავრდება; საამიროები — ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ პერიოდში, რომელიც იწყება ან მთავრდება, ხოლო ბინადრობის ნებართვითა და საცხოვრებლით ან სამუშაოთი — 90 დღიდან, ინტერესების ცენტრის ტესტით კი დღეების გარეშე. ამიტომ ერთსა და იმავე კალენდარულ წელს ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი შეიძლება იყოთ: მაგალითად, წლის პირველ ნახევარში საქართველოდან წახვედით, მაგრამ წინა წლის მეორე ნახევრის დღეებით 183 გროვდება. საამიროების სერტიფიკატი შეიძლება ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერი პერიოდისთვის მოითხოვოთ (არა მომავლისთვის).
- როგორ ითვლიან დღეებს საამიროები და საქართველო. საამიროები ქვეყანაში გატარებულ ნებისმიერ დღეს ან დღის ნაწილს სრულ დღედ ითვლის — ჩამოსვლისა და გამგზავრების დღეებიც ითვლება; დღეები ზედიზედ არ უნდა იყოს; ფედერალურ საგადასახადო სამსახურს შეუძლია არ ჩათვალოს დღეები, როცა თქვენი ნებისგან დამოუკიდებელი განსაკუთრებული გარემოებების გამო ვერ გაემგზავრეთ. საქართველოც დღის ნაწილს სრულ დღედ ითვლის, მაგრამ საქართველოში ყოფნის დროს უმატებს საქართველოდან სპეციალურად დასასვენებლად, სამკურნალოდ, მივლინებით ან სასწავლებლად გასვლის დღეებს (34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი). ამიტომ დუბაიში დასვენების ან მივლინების დღეები ერთდროულად საამიროების დღეებიცაა და საქართველოს დღეებიც — აწარმოეთ მგზავრობის საკუთარი აღრიცხვა და შეინახეთ მიზნის დამადასტურებელი დოკუმენტები.
- საამიროების რეზიდენტობა — საშემოსავლო გადასახადის გარეშე. საამიროები ფიზიკური პირების ხელფასს, საინვესტიციო შემოსავალს, ქირასა და ნამატს არ ბეგრავს — რეზიდენტისაც და არარეზიდენტისაც; ბიზნესის არმქონე ფიზიკურ პირს დეკლარაცია არ აქვს. 9 %-იანი კორპორაციული გადასახადი ფიზიკურ პირს მხოლოდ საამიროებში ბიზნესისთვის ეხება, თუ კალენდარული წლის ბრუნვა 1 მლნ დირჰამს აღემატება. საამიროების რეზიდენტობა, ძირითადად, მტკიცებულებაა: რეზიდენტობის სერტიფიკატი საამიროების შეთანხმებებისთვის და საგადასახადო რეზიდენტობის დეკლარირება ბანკებში ანგარიშების ინფორმაციის ავტომატური გაცვლის (CRS) მიზნებისთვის. საქართველოს რეზიდენტობას ის თავისთავად არ წყვეტს — საქართველო 34-ე მუხლის დღეებით ან სტატუსით გადაწყვეტს.
- საქართველოს რეზიდენტი: საამიროების შემოსავალი საქართველოში არ იბეგრება, ქართული — იბეგრება. საქართველოს რეზიდენტი ფიზიკური პირი მხოლოდ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალზე იხდის საშემოსავლო გადასახადს; უცხოური წყაროს შემოსავალი გათავისუფლებულია (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი). ამიტომ საამიროებში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაოს ხელფასი, საამიროების კომპანიის დივიდენდი, საამიროების ბანკის პროცენტი და საამიროებში მდებარე ბინის ქირა საქართველოში არ იბეგრება. საქართველოდან უცხოელი (მათ შორის საამიროების) დამკვეთებისთვის გაწეული მომსახურება კი ქართული წყაროა (104-ე მუხლი): 20 % ან მცირე ბიზნესის სტატუსით 1 %. ჩასათვლელი არაფერია: საამიროებში საშემოსავლო გადასახადი არ გადაგიხდიათ, ხოლო ცალმხრივ ჩათვლას ფიზიკური პირისთვის კოდექსი არ ითვალისწინებს (124-ე მუხლი); შეთანხმების 25-ე მუხლი მხოლოდ საამიროებში რეალურად გადახდილ გადასახადს ჩაითვლის.
- შეთანხმებით საამიროების რეზიდენტი: რას ბეგრავს საქართველო. შეთანხმებამ საამიროების რეზიდენტად მიგიჩნიათ (ეს მხოლოდ საამიროების მოქალაქეს შეუძლია). ასეთ პირს საქართველო არარეზიდენტად ბეგრავს და მხოლოდ შეთანხმებით დაშვებულ ფარგლებში: საქართველოში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაოს ხელფასი (თუ მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის პირობები არ სრულდება), საქართველოში მდებარე უძრავი ქონებიდან შემოსავალი და ნამატი (ნამატზე ქართული გადასახადი 50 %-ით მცირდება — მე-14 მუხლის პირველი პუნქტი), სახელმწიფო სამსახურის ანაზღაურება (მე-20 მუხლი) და 22-ე მუხლის მე-3 პუნქტით სხვა ქართული შემოსავალი. ქართული დივიდენდი, პროცენტი და როიალტი საქართველოში არ იბეგრება (მე-11–მე-13 მუხლები): შეღავათი გადახდის წყაროსთან N1 ფორმით, ხოლო უკვე დაკავებული 5 %-ის დაბრუნება — N2 ფორმით, საამიროების რეზიდენტობის სერტიფიკატითა და მისი დამოწმებული ქართული თარგმანით (ფინანსთა მინისტრის №633 ბრძანება). საქართველოს რეზიდენტობა „გაუქმებას“ არ საჭიროებს — ის ყოველ წელს 34-ე მუხლის დღეებით დგინდება.
- საქართველოს არარეზიდენტი, რომელიც საამიროებში ცხოვრობს. საქართველო არარეზიდენტს მხოლოდ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს უბეგრავს: საქართველოში შესრულებული სამუშაოს ხელფასს (20 %), ქართულ დივიდენდსა და პროცენტს (5 % გადახდის წყაროსთან), საქართველოში მდებარე უძრავი ქონების ქირასა და ნამატს. შეთანხმების შეღავათები — დივიდენდი, პროცენტი და როიალტი მხოლოდ საამიროებში, უძრავი ქონების ნამატზე ქართული გადასახადის 50 %-ით შემცირება — მხოლოდ საამიროების მოქალაქეს ეკუთვნის, რადგან შეთანხმებით საამიროების რეზიდენტი მხოლოდ ის არის. სხვა ქვეყნის მოქალაქე, რომელიც საამიროებში ცხოვრობს, ქართულ გადასახადს შიდა კანონის განაკვეთებით იხდის; საამიროები ამ შემოსავალს არ ბეგრავს.
- საამიროების მოქალაქე — შეთანხმებით საამიროების რეზიდენტია №85/2022 გადაწყვეტილების კრიტერიუმების გარეშეც. საამიროების კანონით რეზიდენტი არ ხართ, მაგრამ საამიროების მოქალაქე ხართ. შეთანხმების მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი საამიროების რეზიდენტად სწორედ მოქალაქეს თვლის — ყოფნის დღეების ან საცხოვრებლის გარეშე. ამიტომ შეთანხმების მიზნებისთვის, შესაძლოა, ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი იყოთ და მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი გამოიყენება; ჩვენი კალკულატორი ამ შემთხვევას არ ითვლის. თუ მუდმივი საცხოვრებელი მხოლოდ საქართველოში გაქვთ, ან საქართველოში უფრო მეტ დროს ატარებთ, შეთანხმება, სავარაუდოდ, საქართველოს მიგაკუთვნებთ. თუ საქართველოს მოქალაქეც ხართ და კრიტერიუმები ვერ წყვეტს, საკითხი ურთიერთშეთანხმებით წყდება.
- საამიროებში გადასვლის წელი. საქართველო წელს არ ყოფს: თუ 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე დააგროვეთ, მთელი წლის განმავლობაში რეზიდენტი ხართ — გამგზავრების წელსაც და, შესაძლოა, მომდევნო წელსაც. საამიროები ზედიზედ 12 თვის პერიოდებს ამოწმებს. გასვლის გადასახადი (exit tax) არც საქართველოში არის და არც საამიროებში; საამიროებში ჩამოსვლისას ან წასვლისას ფიზიკური პირი დეკლარაციას არ წარადგენს. გამგზავრების წელს საქართველოში დეკლარაცია მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალზეა საჭირო, თუ გადასახადი გადახდის წყაროსთან არ დაკავდა (მომდევნო წლის 1 აპრილამდე).
- საამიროები საქართველოს შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნების ჩამონათვალშია. საქართველოს მთავრობის №615 დადგენილებით (29.12.2016) არაბთა გაერთიანებული საამიროები შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნებს შორისაა (მეორე ნაწილი — ქვეყნები, რომლებიც 98²-ე მუხლის მე-6 ნაწილით ასეთად ითვლება: იქ ზოგიერთი იურიდიული პირი მოგების გადასახადისგან თავისუფლდება ან დაბალი განაკვეთით იბეგრება). შედეგები ქართული მხრიდან: საამიროებში რეგისტრირებული პირისთვის პროცენტის, როიალტისა და სხვა გადახდების დაკავების განაკვეთი 15 %-ია (134-ე მუხლის მე-11 ნაწილი); ქართული საწარმოს სესხი, ავანსი და ზოგი სხვა გადახდა ასეთი პირისთვის მოგების გადასახადით იბეგრება (98²-ე მუხლის მე-3 ნაწილი); ოპერაციები საამიროების რეზიდენტთან კონტროლირებულ ოპერაციად ითვლება (127-ე მუხლის მე-5 ნაწილი). საამიროების რეზიდენტ კომპანიას (შეთანხმების მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „b“ ქვეპუნქტის „ii“) პროცენტზე და როიალტიზე შეთანხმება იცავს (მე-12, მე-13 მუხლები), თუ შეღავათს №633 ბრძანების წესით მოითხოვს. კონტროლირებადი უცხოური კომპანიის წესები ფიზიკური პირებისთვის საგადასახადო კოდექსში არ არის — საამიროების კომპანიის მოგება საქართველოს რეზიდენტ მფლობელს არ ეკისრება, სანამ დივიდენდად არ განაწილდება, ხოლო უცხოური დივიდენდი რეზიდენტ ფიზიკურ პირს ისედაც არ ებეგრება.
- რეზიდენტობის ცნობები: საამიროების სერტიფიკატი და საქართველოს N4 ფორმა. ფედერალური საგადასახადო სამსახური EmaraTax-ის პორტალზე გასცემს საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატს (شهادة الموطن الضريبي) კალენდარული წლისთვის ან თქვენ მიერ არჩეული 12-თვიანი პერიოდისთვის (არა მომავლისთვის) — კონკრეტული შეთანხმებისთვის (თუ ამ შეთანხმების რეზიდენტობის პირობებს აკმაყოფილებთ — საქართველოსთან შეთანხმებით მხოლოდ საამიროების მოქალაქე) ან სხვა მიზნებისთვის; მოსაკრებელი 50 + 1 000 დირჰამი, ვადა — დაახლოებით 10 სამუშაო დღე. საქართველოში შეთანხმებით შეღავათისთვის უცხოური ცნობა დამოწმებული ქართული თარგმანით წარედგინება, აპოსტილი ან ლეგალიზაცია არ მოითხოვება (№633 ბრძანება). საქართველოს რეზიდენტს შემოსავლების სამსახური რეზიდენტობის ცნობას N4 ფორმით გასცემს; საამიროების სახელმწიფო ორგანოებისთვის ქართული დოკუმენტი, როგორც წესი, საკონსულო ლეგალიზაციას საჭიროებს, რადგან საამიროები აპოსტილის კონვენციის მონაწილე არ არის.
- პენსიები შეთანხმებით. წარსული დასაქმებისთვის გადახდილი პენსია მხოლოდ მიმღების რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება (მე-19 მუხლი); საამიროები პენსიას არ ბეგრავს, ხოლო საქართველოს რეზიდენტისთვის საამიროების პენსია უცხოური წყაროს შემოსავალია. სახელმწიფო სამსახურისთვის სახელმწიფოს მიერ ან მისი ფონდებიდან გადახდილი პენსია მხოლოდ გადამხდელ სახელმწიფოში იბეგრება, თუ პირი მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი და მოქალაქე არ არის (მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტი). შეთანხმებით საამიროების რეზიდენტი მხოლოდ საამიროების მოქალაქე შეიძლება იყოს, ამიტომ საქართველოს მოქალაქისთვის, რომელიც საამიროებში ცხოვრობს, ქართული პენსიის დაბეგვრა საქართველოს შიდა კანონით წყდება.
როგორ წყდება ორმაგი რეზიდენტობა
თუ ორივე სახელმწიფო გთვლით რეზიდენტად, გამოიყენება შეთანხმება (შეთანხმება საქართველოს მთავრობასა და არაბთა გაერთიანებული საემიროების მთავრობას შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი). კრიტერიუმები თანმიმდევრულად მოწმდება — მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, საგადასახადო ორგანოების ურთიერთშეთანხმება.
შეთანხმება დეტალურად: შემოსავლები, განაკვეთები, 183 დღის წესი →
ტერმინები, რომლებსაც არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში შეხვდებით
- Federal Tax Authority (الهيئة الاتحادية للضرائب)
- საამიროების ფედერალური საგადასახადო სამსახური; გასცემს რეზიდენტობის სერტიფიკატს, ადმინისტრირებს დღგ-სა და კორპორაციულ გადასახადს
- Tax Residency Certificate (شهادة الموطن الضريبي)
- საამიროების საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატი კალენდარული წლისთვის ან არჩეული 12-თვიანი პერიოდისთვის — კონკრეტული შეთანხმებისთვის ან სხვა მიზნებისთვის
- მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი (مكان الإقامة الدائم)
- ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომი საცხოვრებელი, საკუთარი ან ნაქირავები; 90-დღიან ტესტს სჭირდება, თუ საამიროებში არ მუშაობთ
- ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრი (مركز المصالح المالية والشخصية)
- ჩვეულებრივ საცხოვრებელ ადგილთან ერთად საამიროებში რეზიდენტობას დღეების გარეშე იძლევა
- ბინადრობის ნებართვა (تصريح إقامة)
- საამიროების residence visa და Emirates ID; ტურისტული ვიზა ბინადრობის ნებართვა არ არის
- შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანა
- მთავრობის №615 დადგენილების ჩამონათვალი; მასში საამიროებიცაა — ქართული წყაროდან გადახდებზე 15 %-იანი დაკავება და სხვა შედეგები
კითხვები
დუბაიში ვცხოვრობ, მაგრამ საქართველოში 183 დღე დავაგროვე. რომელი სახელმწიფოს რეზიდენტი ვარ?
შიდა კანონებით, შესაძლოა, ორივესი. თუ საამიროების მოქალაქე არ ხართ, შეთანხმება საამიროების რეზიდენტად არ გცნობთ (მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი), ამიტომ შეთანხმებისთვის მხოლოდ საქართველოს რეზიდენტი ხართ და კოლიზიური წესი არ გამოიყენება. პრაქტიკაში ეს იმას ნიშნავს, რომ საქართველო, როგორც რეზიდენტს, მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალს გიბეგრავთ, საამიროები კი თქვენს შემოსავალს საერთოდ არ ბეგრავს.
საქართველოდან ვმუშაობ საამიროების კომპანიისთვის. სად ვიხდი გადასახადს?
საქართველოდან შესრულებული სამუშაო და მომსახურება ქართული წყაროა (საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლი): 20 % ან მცირე ბიზნესის სტატუსით 1 %. საამიროები ამ შემოსავალს არ ბეგრავს. თუ საამიროებში ფიზიკურად მუშაობთ და საქართველოს რეზიდენტი ხართ, ამ სამუშაოს ხელფასი უცხოური წყაროა და საქართველოში გათავისუფლებულია.
მივიღებ საამიროების რეზიდენტობის სერტიფიკატს საქართველოსთან შეთანხმებისთვის?
შეთანხმების მიზნებისთვის სერტიფიკატს ფედერალური საგადასახადო სამსახური მაშინ გასცემს, თუ ამ შეთანხმების რეზიდენტობის პირობებს აკმაყოფილებთ — საქართველოსთან შეთანხმებით ეს საამიროების მოქალაქეობაა. უცხოელს შეუძლია მიიღოს სერტიფიკატი „სხვა მიზნებისთვის“ (№85/2022 გადაწყვეტილებით), რაც საამიროებში ცხოვრების მტკიცებულებაა, მაგრამ საქართველოში შეთანხმების შეღავათებს არ იძლევა.
წყაროები
კანონმდებლობა და ოფიციალური განმარტებები
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების მინისტრთა კაბინეტის 2022 წლის №85 გადაწყვეტილება საგადასახადო რეზიდენტობის განსაზღვრის შესახებ, მე-4 მუხლი (ძალაშია 01.03.2023) — ფიზიკური პირი საამიროების საგადასახადო რეზიდენტია, თუ რომელიმე პირობა სრულდება: (1) ჩვეულებრივი ან ძირითადი საცხოვრებელი ადგილი და ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრი საამიროებშია; (2) ფიზიკურად იმყოფება საამიროებში 183 დღე ან მეტი შესაბამის 12 თანმიმდევრულ თვეში; (3) ამ პერიოდში იმყოფება 90 დღე ან მეტი, არის საამიროების ან სპარსეთის ყურის არაბულ სახელმწიფოთა თანამშრომლობის საბჭოს წევრი სახელმწიფოს მოქალაქე ან აქვს საამიროების მოქმედი ბინადრობის ნებართვა და საამიროებში აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი ან იქ დასაქმებულია ან ეწევა ბიზნესს. ბინადრობის ნებართვაში არ ითვლება მოგზაურობის, ტურიზმის, სპორტის ან მკურნალობის დროებითი შესვლის ნებართვები (პირველი მუხლი). უპირატესია არაბული ტექსტი.
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის №27 გადაწყვეტილება მინისტრთა კაბინეტის 2022 წლის №85 გადაწყვეტილების აღსრულების შესახებ, მე-2–მე-6 მუხლები (ძალაშია 01.03.2023) — ჩვეულებრივი ან ძირითადი საცხოვრებელი ადგილი — ტერიტორია, სადაც პირი დროის უმეტეს ნაწილს ატარებს დამკვიდრებული ცხოვრების წესის ნაწილად და არა დროებით, ნებისმიერ სხვა ტერიტორიასთან შედარებით; ფინანსური და პირადი ინტერესების ცენტრი — ტერიტორია, რომელთანაც პირადი და ეკონომიკური ინტერესები ყველაზე მჭიდროდ არის დაკავშირებული (სამსახური, ოჯახური და სოციალური კავშირები, ბიზნესი, ქონების მართვა) (მე-2 მუხლი). დღეები კალენდარული დღეებია; ფიზიკური ყოფნის ნებისმიერი დღე ან დღის ნაწილი ითვლება; დღეები ზედიზედ არ უნდა იყოს (მე-3 მუხლი). ფედერალურ საგადასახადო სამსახურს შეუძლია არ ჩათვალოს პირის ნებისგან დამოუკიდებელი განსაკუთრებული გარემოებებით გამოწვეული დღეები (მე-4 მუხლი). მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი — სახლი, ბინა, მოწყობილი ოთახი ან სხვა საცხოვრებელი, რომელიც პირისთვის მუდმივად ხელმისაწვდომია; შეიძლება იყოს ნაქირავები (მე-5 მუხლი). საამიროებში დასაქმება — ხელშეკრულება საამიროებში შექმნილ ან აღიარებულ დამსაქმებელთან, ან მუდმივი ურთიერთობა, რომლის ფარგლებშიც მთელი ან უმეტესი შემოსავალი არსებითად საამიროებში შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურებაა (მე-6 მუხლი).
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფედერალური საგადასახადო სამსახურის სახელმძღვანელო „საგადასახადო რეზიდენტი და საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატი“ (TPGTR1, 2024 წლის ოქტომბერი) — არასავალდებულო განმარტება: ჩამოსვლისა და გამგზავრების დღეები ითვლება; სასტუმრო მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არ არის, ხოლო ნაქირავები ბინა ან ნათესავის ბინა, რომელიც ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია, — არის; ბინადრობის ნებართვა თავისთავად საგადასახადო რეზიდენტად არ გაქცევთ, ხოლო 183 დღე ან ინტერესების ცენტრის ტესტი რეზიდენტობას მის გარეშეც იძლევა. საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატი გაიცემა საგადასახადო პერიოდისთვის (ფიზიკური პირისთვის — კალენდარული წელი) ან განმცხადებლის მიერ არჩეული ნებისმიერი 12-თვიანი პერიოდისთვის — წარსულის ან მიმდინარის.
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების მთავრობის ოფიციალური პორტალი u.ae — „დაბეგვრა“ — საამიროები ფიზიკური პირების შემოსავალზე გადასახადს არ აწესებენ; დღგ — 5 %; კორპორაციული გადასახადი — 9 %.
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების 2022 წლის №47 ფედერალური დეკრეტ-კანონი კორპორაციებისა და ბიზნესის დაბეგვრის შესახებ, მე-3, მე-11 და მე-12 მუხლები; მინისტრთა კაბინეტის 2023 წლის №49 გადაწყვეტილების მე-2 მუხლი — ფიზიკური პირი, რომელიც საამიროებში ბიზნესს ან სამეწარმეო საქმიანობას ეწევა, კორპორაციული გადასახადის გადამხდელია (დასაბეგრი შემოსავლის 375 000 დირჰამამდე — 0 %, მეტზე — 9 %) მხოლოდ მაშინ, როცა ამ საქმიანობის მთლიანი ბრუნვა გრიგორიანულ კალენდარულ წელს 1 000 000 დირჰამს აღემატება. ხელფასი, პირადი ინვესტიციებიდან შემოსავალი და უძრავ ქონებაში ინვესტიციიდან შემოსავალი (ლიცენზიის გარეშე) კორპორაციულ გადასახადს არასოდეს ექვემდებარება. რეგისტრაცია — მომდევნო წლის 31 მარტამდე; დეკლარაცია — საგადასახადო პერიოდის (კალენდარული წლის) დასრულებიდან 9 თვეში.
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების 2022 წლის №47 ფედერალური დეკრეტ-კანონის მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტი და 45-ე მუხლი (ფინანსთა სამინისტროს კონსოლიდირებული ტექსტი, არაოფიციალური თარგმანი) — არარეზიდენტი იბეგრება მხოლოდ საამიროებში მუდმივ დაწესებულებასთან დაკავშირებულ ან საამიროებში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალზე; არარეზიდენტების საამიროების წყაროს შემოსავალზე გადახდის წყაროსთან დაკავების განაკვეთი 0 %-ია.
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), 32-ე მუხლი; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ნუსხა — ხელმოწერილია აბუ-დაბიში 24.11.2010 (matsne.gov.ge; ინგლისური ტექსტის PDF mof.ge-ზე), ძალაშია 28.04.2011. შეთანხმება მოქმედებს: გადახდის წყაროსთან დაკავებულ გადასახადებზე — ძალაში შესვლის წლის მომდევნო კალენდარული წლის 1 იანვრიდან ან მის შემდეგ მიღებულ შემოსავალზე; სხვა გადასახადებზე — ნებისმიერ საგადასახადო წელს, რომელიც ამ თარიღიდან იწყება, ანუ 2012 წლიდან (32-ე მუხლის მე-2 პუნქტი). ქართული, არაბული და ინგლისური ტექსტები; უთანხმოებისას უპირატესია ინგლისური.
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი — არაბთა გაერთიანებული საამიროების შემთხვევაში რეზიდენტი არის „ფიზიკური პირი, რომელიც არაბთა გაერთიანებული საემიროების, მისი ნებისმიერი პოლიტიკური ქვედანაყოფის ან ადგილობრივი მთავრობის კანონმდებლობით განიხილება ნაციონალურ პირად“ (ქართული ტექსტი; ინგლისურში — „an individual who under the laws of the UAE … is a national“). ნაციონალური პირი — ხელშემკვრელი სახელმწიფოს მოქალაქეობის მქონე ფიზიკური პირი (მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „i“ ქვეპუნქტი). საამიროებში ცხოვრება ან ყოფნის დღეები ფიზიკური პირისთვის ამ განსაზღვრებაში არ არის.
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი (ქართულ ტექსტში — მეორე მე-2 პუნქტი) — „a) ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი; თუ მას მუდმივი საცხოვრებელი აქვს ორივე სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას გააჩნია უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი); b) თუ შეუძლებელია იმ სახელმწიფოს დადგენა, სადაც მას აქვს სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ან თუ მას არ აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არც ერთ ამ სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც იგი ჩვეულებრივ ცხოვრობს; c) თუ ის ჩვეულებრივ ცხოვრობს ორივე სახელმწიფოში ან არ ცხოვრობს არც ერთ მათგანში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს; d) თუ ის არის ორივე სახელმწიფოს ან არ არის არც ერთი მათგანის ნაციონალური პირი, მაშინ ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა კომპეტენტური ორგანოები საკითხს გადაწყვეტენ ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე“ (matsne.gov.ge-ის ქართული ტექსტი; ინგლისურ ტექსტში ეს მე-3 პუნქტია).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი (2010 წლის 17 სექტემბრის №3591 კანონი) — საქართველოს რეზიდენტად მთელი მიმდინარე საგადასახადო (კალენდარული) წლის განმავლობაში ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს, ან რომელიც ამ წლის განმავლობაში იმყოფებოდა უცხო ქვეყანაში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში (მე-2 ნაწილი). ფაქტობრივად ყოფნის დროს ემატება დრო, რომლითაც პირი გავიდა საქართველოს ფარგლების გარეთ სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად (მე-3 ნაწილი); არ ითვლება საქართველოში ყოფნა დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსით, საერთაშორისო ორგანიზაციის თანამშრომლად ან უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში (საქართველოს მოქალაქის გარდა), ტრანზიტით, აგრეთვე სამკურნალოდ ან დასასვენებლად (მე-4 ნაწილი). დღედ ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი საქართველოში იმყოფებოდა, ყოფნის ხანგრძლივობის მიუხედავად (მე-5 ნაწილი). სტატუსი დგინდება ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის; დღეები, რომელთა მიხედვითაც პირი წინა პერიოდში ჩაითვალა რეზიდენტად, მომდევნო პერიოდში არ გაითვალისწინება (მე-8 ნაწილი).
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის №247 გადაწყვეტილება საერთაშორისო შეთანხმებების მიზნებისთვის საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატის გაცემის შესახებ; ფედერალური საგადასახადო სამსახურის მომსახურების ბარათი (2026 წლის აგვისტო) — საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატს (شهادة الموطن الضريبي, Tax Residency Certificate) ფედერალური საგადასახადო სამსახური გასცემს კონკრეტული შეთანხმების მიზნებისთვის, თუ განმცხადებელი ამ შეთანხმებით დადგენილ რეზიდენტობის პირობებს აკმაყოფილებს, ან სხვა მიზნებისთვის — მინისტრთა კაბინეტის №85/2022 გადაწყვეტილებით. განცხადება — EmaraTax-ის პორტალზე; მოსაკრებელი კორპორაციული გადასახადის რეგისტრაციის არმქონე ფიზიკური პირისთვის — 50 დირჰამი (განცხადება) და 1 000 დირჰამი (განხილვა); ვადა — 10 სამუშაო დღე. დოკუმენტები: Emirates ID ან/და პასპორტი შესვლა-გასვლის ცნობით, შემოსავლის დამადასტურებელი დოკუმენტი; 90-დღიანი ტესტისთვის — საცხოვრებლის ან საამიროებში დასაქმების/ბიზნესის მტკიცებულება; ცენტრის ტესტისთვის — ფინანსური და პირადი ინტერესებისა და ძირითადი საცხოვრებლის მტკიცებულება. სამსახურს შეუძლია სერტიფიკატის გაუქმება, თუ ფაქტები შეიცვალა.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი და 104-ე მუხლი — გადასახადისაგან თავისუფლდება რეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი (მათ შორის, სარგებელი), რომელიც არ განეკუთვნება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი). საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება (104-ე მუხლი): საქართველოში დაქირავებით მუშაობით მიღებული შემოსავალი; საქართველოში მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი, მათ შორის, როცა მომსახურების გამწევი და მიმღები სხვადასხვა სახელმწიფოში არიან და გამწევი საქართველოს რეზიდენტია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მომსახურება უცხო ქვეყანაში მისი მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით ხორციელდება (პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი); რეზიდენტი იურიდიული პირისაგან მიღებული დივიდენდი; რეზიდენტის მიერ გადახდილი პროცენტი, როიალტი, პენსია ან სტიპენდია; საქართველოში არსებული უძრავი ქონებით მიღებული შემოსავალი და სხვა.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79–81-ე მუხლები — საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი და არარეზიდენტი, რომელიც შემოსავალს საქართველოში არსებული წყაროდან იღებს; საგადასახადო პერიოდი კალენდარული წელია. ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 %-ით (81-ე მუხლის პირველი ნაწილი); საცხოვრებელი ფართობის საცხოვრებელი მიზნით გაქირავებით მიღებული შემოსავალი გამოქვითვების გარეშე — 5 %-ით (მე-2 ნაწილი); საცხოვრებელი ბინის (სახლის) და მასზე დამაგრებული მიწის ნაკვეთის, აგრეთვე ავტოსატრანსპორტო საშუალების მიწოდებით მიღებული ნამეტი შემოსავალი, თუ ის არ თავისუფლდება, — 5 %-ით (მე-3 ნაწილი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84–93-ე მუხლები (მიკრო და მცირე ბიზნესი) — მიკრო ბიზნესი: ფიზიკური პირი დაქირავებული შრომის გამოყენების გარეშე, რომლის ერთობლივი შემოსავალი კალენდარულ წელს 30 000 ლარს არ აღემატება, საშემოსავლო გადასახადისგან თავისუფლდება (84-ე, 86-ე მუხლები); დეკლარაცია — მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (93-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს (88-ე, 89-ე მუხლები): დასაბეგრი შემოსავალი — საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი ხელფასის გარდა — იბეგრება 1 %-ით, ხოლო თუ წლის ერთობლივი შემოსავალი 500 000 ლარს გადააჭარბებს — 3 %-ით (90-ე მუხლი); სტატუსი უქმდება, თუ შემოსავალი 500 000 ლარს ორი კალენდარული წლის განმავლობაში, თითოეულ წელს, აღემატება (89-ე მუხლი); დეკლარაციის წარდგენა და გადასახადის გადახდა — არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (93-ე მუხლის 1¹ ნაწილი). მთავრობას შეუძლია ცალკეული საქმიანობის აკრძალვა ამ რეჟიმში (88-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 124-ე მუხლი — საქართველოს ფარგლების გარეთ გადახდილი მოგების გადასახადის ჩათვლის უფლება აქვს საწარმოს — იმ შემოსავალზე, რომელიც საქართველოში არსებული წყაროდან არ არის მიღებული, და არა უმეტეს იმ თანხისა, რომელიც ამ მოგებაზე საქართველოში იქნებოდა დარიცხული. ფიზიკური პირისთვის უცხოეთში გადახდილი გადასახადის ცალმხრივ ჩათვლას კოდექსი არ ითვალისწინებს.
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), 25-ე მუხლი — თუ საქართველოს რეზიდენტი იღებს შემოსავალს, რომელიც შეთანხმებით შეიძლება საამიროებში დაიბეგროს, საქართველო რეზიდენტის საშემოსავლო გადასახადს საამიროებში გადახდილი საშემოსავლო გადასახადის ოდენობით ამცირებს, მაგრამ არა უმეტეს იმ გადასახადისა, რომელიც ამ შემოსავალზე საქართველოს წესებითა და განაკვეთებით დაირიცხებოდა (პირველი პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი); საამიროები იგივე წესით მოქმედებენ (მე-2 პუნქტი).
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-15 და მე-16 მუხლები — დამოუკიდებელი პირადი მომსახურებიდან შემოსავალი მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება, თუ მეორე სახელმწიფოში პირს რეგულარულად ხელმისაწვდომი მუდმივი ბაზა არ აქვს (მე-15 მუხლი). ხელფასი მეორე სახელმწიფოში შესრულებული სამუშაოსთვის მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება, თუ პირი მეორე სახელმწიფოში იმყოფება არაუმეტეს 183 დღისა ნებისმიერ თორმეტთვიან პერიოდში, რომელიც შესაბამის ფინანსურ წელს იწყება ან მთავრდება, ანაზღაურებას იხდის დამქირავებელი, რომელიც მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი არ არის, და მას არ ფარავს დამქირავებლის მუდმივი დაწესებულება ან მუდმივი ბაზა მეორე სახელმწიფოში (მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტი).
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-11–მე-14 მუხლები — დივიდენდი, პროცენტი და როიალტი, რომელთა ბენეფიციარი მფლობელი მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტია, მხოლოდ ამ მეორე სახელმწიფოში იბეგრება (მე-11–მე-13 მუხლები). მეორე სახელმწიფოში მდებარე უძრავი ქონების გასხვისებიდან მიღებული ნამატი შეიძლება იქ დაიბეგროს, მაგრამ ასე დარიცხული გადასახადი 50 %-ით მცირდება (მე-14 მუხლის პირველი პუნქტი); სხვა ქონების გასხვისებიდან ნამატი მხოლოდ გამსხვისებლის რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება (მე-4 პუნქტი).
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), 22-ე მუხლი — წინა მუხლებით გაუთვალისწინებელი შემოსავალი მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება (პირველი პუნქტი), მაგრამ ფიზიკური პირის შემოსავლის სახეები, რომლებიც მეორე სახელმწიფოში წარმოიშობა, შეიძლება ამ მეორე სახელმწიფოშიც დაიბეგროს (მე-3 პუნქტი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 125-ე მუხლი; საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 28 დეკემბრის №633 ბრძანება ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებებით შეღავათების გამოყენებისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების შესახებ (matsne.gov.ge, კონსოლიდირებული 05.12.2024), 1–5 მუხლები — შეთანხმებით გათვალისწინებული შეღავათით სარგებლობისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების წესს ადგენს ფინანსთა მინისტრი (125-ე მუხლი). შეღავათს გადახდის წყაროსთან ქართველი გადამხდელი იყენებს N1 ფორმით, ხოლო შეთანხმების განაკვეთზე მეტად დაკავებული გადასახადის დაბრუნებას არარეზიდენტი ითხოვს N2 ფორმით; ორივეს ერთვის მიმღების სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს რეზიდენტობის ცნობა დამოწმებული ქართული თარგმანით (აპოსტილი ან ლეგალიზაცია არ მოითხოვება); საგადასახადო ორგანო გადაწყვეტილებას 30 კალენდარულ დღეში იღებს. საქართველოს რეზიდენტი რეზიდენტობის ცნობას N4 ფორმით იღებს, ან შემოსავლების სამსახური უცხო ქვეყნის ფორმას ადასტურებს (მე-5 მუხლი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 130, 131, 132 და 134-ე მუხლები — გადახდის წყაროსთან დაბეგვრა: დივიდენდი — 5 % (საბოლოო); პროცენტი — 5 % (საბოლოო), ხოლო ლიცენზირებული საფინანსო ინსტიტუტის მიერ გადახდილი პროცენტი არ იბეგრება; რეზიდენტისთვის გადახდილი როიალტი — 20 %. მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტს: როიალტი — 5 %, საქართველოში არსებული წყაროდან სხვა გადახდები — 10 %, ხელფასი და ფიზიკური პირისთვის გადახდილი საიჯარო ქირა — 20 %; შეღავათიანი დაბეგვრის ქვეყანაში რეგისტრირებულ პირებს — 15 % (პროცენტი, როიალტი, სხვა გადახდები). არარეზიდენტს, რომელსაც 10 % დაუკავეს, შეუძლია მომდევნო წლის 1 აპრილამდე წარადგინოს დეკლარაცია გადასახადის ხარჯების გათვალისწინებით გადაანგარიშებისთვის (134-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).
- საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 29 დეკემბრის №615 დადგენილება „შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნების ჩამონათვალის განსაზღვრის თაობაზე“ (ძალაშია 01.01.2017; matsne.gov.ge, წაკითხულია 17.11.2026) — ჩამონათვალის მეორე ნაწილში — ქვეყნები, რომლებიც საგადასახადო კოდექსის 98²-ე მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნებად განიხილება — მე-4 ნომრად შეტანილია „არაბთა გაერთიანებული საემიროები“.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98²-ე მუხლის მე-3, მე-5, მე-6 და მე-10 ნაწილები, 127-ე მუხლის მე-5 ნაწილი და 134-ე მუხლის მე-11 ნაწილი — შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაა ქვეყანა, რომლის კანონმდებლობით იურიდიული პირი მოგების გადასახადისგან თავისუფლდება ან განაკვეთი ქართულის 1/3-ს არ აღემატება; ქვეყანა ასეთად ითვლება, თუ ეს რომელიმე იურიდიულ პირზე ვრცელდება (მე-5, მე-6 ნაწილები); ჩამონათვალს მთავრობა ამტკიცებს (მე-10 ნაწილი). საწარმოს გადახდები ასეთ ქვეყანაში რეგისტრირებული პირისთვის (სესხი, ავანსი, პირგასამტეხლო, სასესხო ფასიანი ქაღალდის შეძენა) მოგების გადასახადით იბეგრება (98²-ე მუხლის მე-3 ნაწილი); ოპერაციები ასეთი ქვეყნის რეზიდენტთან კონტროლირებულ ოპერაციად ითვლება (127-ე მუხლის მე-5 ნაწილი); ასეთ ქვეყანაში რეგისტრირებული პირის პროცენტი, როიალტი და სხვა გადახდები გადახდის წყაროსთან 15 %-ით იბეგრება (134-ე მუხლის მე-11 ნაწილი).
- ჰააგის საერთაშორისო კერძო სამართლის კონფერენცია (HCCH) — 1961 წლის კონვენციის „უცხოური ოფიციალური დოკუმენტების ლეგალიზაციის მოთხოვნის გაუქმების შესახებ“ (აპოსტილი) სტატუსის ცხრილი — საამიროები კონვენციის მონაწილეთა შორის არ არის (2026 წლის 17 ნოემბრის მდგომარეობით), ამიტომ საამიროების დოკუმენტზე აპოსტილი არ იდება: მას ჯერ საამიროების საგარეო საქმეთა სამინისტრო ამოწმებს, შემდეგ კი იმ სახელმწიფოს საკონსულო დაწესებულება ალეგალიზებს, სადაც დოკუმენტი წარედგინება.
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-19 და მე-20 მუხლები — წარსული დასაქმებისთვის გადახდილი პენსია და სხვა მსგავსი ანაზღაურება მხოლოდ მიმღების რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება (მე-19 მუხლი). სახელმწიფოს ან მისი ორგანოს მიერ (ან მის მიერ შექმნილი ფონდებიდან) ამ სახელმწიფოსთვის გაწეული სამსახურისთვის გადახდილი პენსია მხოლოდ ამ სახელმწიფოში იბეგრება, თუ პირი მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი და ნაციონალური პირი არ არის (მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტი).
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფინანსთა სამინისტრო: მცირე ბიზნესის შეღავათის გაგრძელება 31.12.2029-მდე (მინისტრის 2026 წლის №131 გადაწყვეტილება) — რეზიდენტ დასაბეგრ პირს, რომლის შემოსავალი 3 მლნ დირჰამს არ აღემატება, შეუძლია აირჩიოს, რომ ჩაითვალოს დასაბეგრი შემოსავლის არმქონედ იმ საგადასახადო პერიოდებისთვის, რომლებიც 31.12.2029-მდე მთავრდება.
- არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფედერალური საგადასახადო სამსახური — დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია — დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია სავალდებულოა, თუ დასაბეგრი მიწოდება და იმპორტი 375 000 დირჰამს აღემატება, ნებაყოფლობითია — 187 500 დირჰამიდან; დღგ-ის განაკვეთი 5 %-ია.
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი — „ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი; თუ მას მუდმივი საცხოვრებელი აქვს ორივე სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას გააჩნია უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი)“ (matsne.gov.ge).
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი — „თუ შეუძლებელია იმ სახელმწიფოს დადგენა, სადაც მას აქვს სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ან თუ მას არ აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არც ერთ ამ სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც იგი ჩვეულებრივ ცხოვრობს“ (matsne.gov.ge).
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „c“ და „d“ ქვეპუნქტები — „c) თუ ის ჩვეულებრივ ცხოვრობს ორივე სახელმწიფოში ან არ ცხოვრობს არც ერთ მათგანში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს; d) თუ ის არის ორივე სახელმწიფოს ან არ არის არც ერთი მათგანის ნაციონალური პირი, მაშინ ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა კომპეტენტური ორგანოები საკითხს გადაწყვეტენ ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე“ (matsne.gov.ge).
- საქართველო–არაბთა გაერთიანებული საამიროების შეთანხმება (აბუ-დაბი, 24.11.2010), 28-ე მუხლი (ურთიერთშეთანხმების პროცედურა) — პირს, რომელიც მიიჩნევს, რომ ერთი ან ორივე სახელმწიფოს მოქმედება იწვევს ან გამოიწვევს მის დაბეგვრას შეთანხმების შეუსაბამოდ, შიდა საშუალებების მიუხედავად შეუძლია საქმე წარუდგინოს იმ სახელმწიფოს კომპეტენტურ ორგანოს, რომლის რეზიდენტიცაა, შეუსაბამო დაბეგვრის გამომწვევი მოქმედების შესახებ პირველი შეტყობინებიდან სამი წლის განმავლობაში; მიღწეული შეთანხმება შიდა ვადების მიუხედავად სრულდება. კომპეტენტური ორგანოები — ორივე სახელმწიფოს ფინანსთა სამინისტრო (მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „h“ ქვეპუნქტი).
განახლდა 17.11.2026. შედეგი მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს საგადასახადო ან იურიდიულ კონსულტაციას. შემოსავლების სამსახურმა და სასამართლოებმა შეიძლება ნორმები სხვაგვარად განმარტონ, მათ შორის აქ გაუთვალისწინებელი გარემოებების გამო, ხოლო კანონმდებლობა იცვლება. გადაწყვეტილების მიღებამდე მიმართეთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.
სხვა ქვეყნები
- გადასახადები ავსტრიაში
- გადასახადები არგენტინაში
- გადასახადები აშშ-ში
- გადასახადები ბანგლადეშში
- გადასახადები ბრაზილიაში
- გადასახადები გაერთიანებულ სამეფოში
- გადასახადები გერმანიაში
- გადასახადები ესპანეთში
- გადასახადები თურქეთში
- გადასახადები იაპონიაში
- გადასახადები ინდოეთში
- გადასახადები ინდონეზიაში
- გადასახადები იტალიაში
- გადასახადები კანადაში
- გადასახადები მალაიზიაში
- გადასახადები მექსიკაში
- გადასახადები ნიდერლანდებში
- გადასახადები პაკისტანში
- გადასახადები პოლონეთში
- გადასახადები პორტუგალიაში
- გადასახადები რუმინეთში
- გადასახადები საფრანგეთში
- გადასახადები სინგაპურში
- გადასახადები ტაივანში
- გადასახადები უკრაინაში
- გადასახადები უნგრეთში
- გადასახადები შვედეთში
- გადასახადები შვეიცარიაში
- გადასახადები ჩეხეთში
- გადასახადები ჩინეთში