საგადასახადო რეზიდენტობა რუმინეთში და საქართველოში
რუმინეთში კრიტერიუმები ალტერნატიულია: საკმარისია რუმინეთში დომიცილი (პირადობის მოწმობის მისამართი), სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი ან 183 დღეზე მეტი ყოფნა ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ ინტერვალში, რომელიც წელს მთავრდება; რუმინეთის მოქალაქეები, რომლებიც საზღვარგარეთ რუმინეთის სახელმწიფოს მოხელეები არიან, რეზიდენტებად რჩებიან (Codul fiscal, მე-7 მუხლის 28-ე პუნქტი). საქართველო რეზიდენტად გთვლით, თუ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით, და რეზიდენტ ფიზიკურ პირს უცხოურ შემოსავალს არ უბეგრავს. ორმაგ რეზიდენტობას 1997 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს: მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და კომპეტენტური ორგანოების ურთიერთშეთანხმება. ორივე სახელმწიფო მეორე სახელმწიფოში გადახდილ გადასახადს ჩაითვლის.
უფასოდ, რეგისტრაციის გარეშე, დაახლოებით 3 წუთი. დასკვნა — საქართველოს საგადასახადო კოდექსით, რუმინეთის კანონმდებლობასთან და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებასთან შედარებით.
როდის გთვლით რუმინეთი საგადასახადო რეზიდენტად
რუმინეთის საგადასახადო კოდექსის პირველი კრიტერიუმი რუმინეთში დომიცილია: მისამართი, რომელიც ძირითად საცხოვრებლად არის განცხადებული და პირადობის მოწმობაშია მითითებული. ეს ფორმალური კრიტერიუმია: ის შენარჩუნებულია მაშინაც, როცა საზღვარგარეთ ცხოვრობთ, სანამ ოფიციალურად დომიცილს საზღვარგარეთ არ დაადგენთ.
დომიცილის გარეშეც რუმინეთის რეზიდენტი ხართ, თუ სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი — ოჯახი, სამსახური, ბიზნესი, ქონება — რუმინეთშია.
ზღვარი მოწმდება ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ ინტერვალში, რომელიც შესაბამის წელს მთავრდება, და არა მხოლოდ კალენდარულ წელს; 183 დღეს უნდა გადააჭარბოთ (184 და მეტი).
რუმინეთის მოქალაქეები, რომლებიც საზღვარგარეთ რუმინეთის სახელმწიფოს მოხელედ ან თანამშრომლად მუშაობენ, რეზიდენტები არიან, საზღვარგარეთ გატარებული დღეების მიუხედავად.
- რუმინეთში დომიცილი გაქვთ — რუმინეთის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (საგადასახადო კოდექსის მე-7 მუხლის 28-ე პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი) და გადასახადს ყველა წყაროს შემოსავალზე იხდით, რუმინეთშიც და საზღვარგარეთაც. თუ იმ სახელმწიფოში გადახვედით, რომელთანაც რუმინეთს კონვენცია აქვს (მათ შორის, საქართველოში), რეზიდენტად რჩებით რეზიდენტობის შეცვლის თარიღამდე, რომელსაც გამგზავრების კითხვარითა და მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტობის ცნობით ადასტურებთ (59-ე მუხლის მე-5 პუნქტი).
- თქვენი სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი რუმინეთშია — რუმინეთის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (საგადასახადო კოდექსის მე-7 მუხლის 28-ე პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი) და გადასახადს ყველა წყაროს შემოსავალზე იხდით. დასკვნა დამოკიდებულია იმაზე, როგორ შეაფასებს ANAF პირად და ეკონომიკურ კავშირებს ერთობლიობაში.
- რუმინეთში 183 დღეზე მეტ ხანს იმყოფებოდით 12-თვიან ინტერვალში, რომელიც ამ წელს მთავრდება, — რუმინეთის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (საგადასახადო კოდექსის მე-7 მუხლის 28-ე პუნქტის „c“ ქვეპუნქტი) და ყველა წყაროს შემოსავალზე გადასახადს ჩამოსვლის პირველი დღიდან იხდით (59-ე მუხლის 2^1 პუნქტი). თუ საქართველოც რეზიდენტად გთვლით, ორმაგ რეზიდენტობას კონვენცია წყვეტს (1-ლი მუხლის მე-3 პუნქტი), ხოლო საქართველოს რეზიდენტობა რუმინეთში საქართველოს შემოსავლების სამსახურის ცნობით დასტურდება (59-ე მუხლის მე-6 პუნქტი).
- რუმინეთის მოქალაქე ხართ, რომელიც საზღვარგარეთ რუმინეთის სახელმწიფოს მოხელედ ან თანამშრომლად მუშაობს, — რუმინეთის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (საგადასახადო კოდექსის მე-7 მუხლის 28-ე პუნქტის „d“ ქვეპუნქტი), საზღვარგარეთ გატარებული დღეების მიუხედავად.
როდის ხართ არარეზიდენტი
- რუმინეთში დომიცილი არ გაქვთ, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი იქ არ არის და 12 თვეში 183 დღეს არ გადააჭარბეთ — არარეზიდენტი ხართ. რუმინეთი მხოლოდ რუმინულ შემოსავალს ბეგრავს (მაგალითად, რუმინეთში შესრულებული სამუშაოს ხელფასს, რუმინეთში არსებული უძრავი ქონების ქირას).
- ფორმალურად რეზიდენტობის არცერთ კრიტერიუმს არ აკმაყოფილებთ, მაგრამ ცალსახად ვერ ვიტყვით, სად არის თქვენი სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი. ANAF შეიძლება დაასკვნას, რომ ის რუმინეთშია — მაშინ რეზიდენტი იქნებით. შეინახეთ მტკიცებულებები ოჯახზე, საცხოვრებელზე, სამსახურსა და ქონებაზე საქართველოში.
სად განსხვავდება რუმინეთის კანონმდებლობა ქართული წესებისგან
- კოლიზია: რუმინეთისთვის საკმარისია ერთი კრიტერიუმი, საქართველო მხოლოდ დღეებს ითვლის. რუმინეთს ერთი კრიტერიუმი ჰყოფნის: დომიცილი რუმინეთში (პირადობის მოწმობის მისამართი), სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი რუმინეთში ან 183 დღეზე მეტი ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ ინტერვალში, რომელიც წელს მთავრდება. საქართველო საცხოვრებელსა და ოჯახს არ ამოწმებს: რეზიდენტი ხართ, თუ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით (საზღვარგარეთ დასვენების, მკურნალობის, მივლინებისა და სწავლის დღეების ჩათვლით), ან სტატუსის საფუძველზე. თუ ორივე სახელმწიფო თავის რეზიდენტად გთვლით, წყვეტს კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი: მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, ურთიერთშეთანხმება. რუმინეთის საგადასახადო კოდექსი კონვენციას უპირატესობას ანიჭებს (1-ლი მუხლის მე-3 პუნქტი), ხოლო №1099/2016 ბრძანება იმავე კრიტერიუმებს OECD-ის კომენტარით იყენებს.
- კოლიზია: რუმინული დომიცილი საქართველოში გადასვლის შემდეგაც რჩება. რუმინული დომიცილი ფორმალური კრიტერიუმია: ის შენარჩუნებულია, სანამ ოფიციალურად დომიცილს საზღვარგარეთ არ დაადგენთ (აღნიშვნა პასპორტში), თუნდაც საქართველოში ცხოვრობდეთ. რადგან რუმინეთს საქართველოსთან კონვენცია აქვს, რუმინეთში დომიცილის მქონე რეზიდენტი, რომელიც საქართველოში გადადის, მსოფლიო შემოსავალზე რუმინეთში მხოლოდ რეზიდენტობის შეცვლის თარიღამდე იხდის გადასახადს — ამ თარიღს ადასტურებს გამგზავრების კითხვარით (გამგზავრებამდე 30 დღით ადრე; ANAF 15 დღეში გპასუხობთ) და საქართველოს შემოსავლების სამსახურის რეზიდენტობის ცნობით (59-ე მუხლის მე-5 პუნქტი). იმ პერიოდისთვის, როცა ორივე სახელმწიფო რეზიდენტად გთვლით, წყვეტს კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი, რომელიც პირადობის მოწმობის მისამართს კი არა, მუდმივ საცხოვრებელს და სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრს ამოწმებს.
- კოლიზია: ორივე სახელმწიფო 12-თვიან მოძრავ პერიოდს ითვლის, მაგრამ სხვადასხვა ზღვრით. რუმინეთიც და საქართველოც დღეებს ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში ითვლის, რომელიც შესაბამის წელს მთავრდება და შეიძლება წინა წელს დაიწყოს. რუმინეთისთვის საჭიროა 183 დღეზე მეტი (184-დან), საქართველოსთვის — 183 დღე ან მეტი; საქართველო საქართველოში ყოფნად ითვლის საზღვარგარეთ დასვენების, მკურნალობის, მივლინებისა და სწავლის დღეებსაც. ამიტომ, მაგალითად, ზამთარ-გაზაფხულზე რუმინეთში ყოფნის შემდეგ, ან გადასვლის წელს, ორივე ზღვარი შეიძლება ერთდროულად შესრულდეს სხვადასხვა 12-თვიან პერიოდში. რუმინეთის რეზიდენტი ხდებით ჩამოსვლის პირველი დღიდან (59-ე მუხლის 2^1 პუნქტი); ორმაგ რეზიდენტობას კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს — თუ მუდმივი საცხოვრებელი მხოლოდ საქართველოში გაქვთ, საქართველოს რეზიდენტი ხართ. ეს ANAF-ის წინაშე ფორმალურ ვალდებულებებს არ აუქმებს: ჩამოსვლის კითხვარი 183 დღის შესრულებიდან 30 დღის განმავლობაში წარედგინება.
- კოლიზია: სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი რუმინეთში — რუმინეთისთვის საკმარისია, საქართველოსთვის მნიშვნელობა არ აქვს. დომიცილისა და 183 დღის გარეშეც უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები რუმინეთთან (ოჯახი, რუმინელი დამსაქმებელი, ბიზნესი, უძრავი ქონება, საბანკო ანგარიშები) რუმინეთის რეზიდენტად გაქცევთ (მე-7 მუხლის მე-6 და 28-ე პუნქტები); ANAF მათ ერთობლიობაში აფასებს, პირადი კავშირების უპირატესობით. ქართული კანონი ინტერესების ცენტრს საერთოდ არ ითვალისწინებს — მხოლოდ საქართველოში ყოფნის დღეებს, ამიტომ საქართველოში 183 დღით ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი ხართ. კონვენცია ჯერ მუდმივ საცხოვრებელს ამოწმებს და მხოლოდ შემდეგ — სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრს (მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი). ინტერესების ცენტრის გამო რეზიდენტობა რუმინეთში იმ დღიდან იწყება, როცა ამას განაცხადებთ, მაგრამ თუ საქართველოს რეზიდენტობას ცნობით დაადასტურებთ, ეს წესი არ გამოიყენება (59-ე მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტები).
- კოლიზია: საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი 183 დღის გარეშე და რუმინეთის რეზიდენტობა. საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი, რომელიც 183 დღის გარეშე მოგენიჭათ (მაგალითად, მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილ პირს), მხოლოდ იმ საგადასახადო წელზე ვრცელდება, რომლისთვისაც ცნობა გაიცა. რუმინეთისთვის ასეთი ცნობა რუმინეთის რეზიდენტობას არ აუქმებს: თუ რუმინეთში დომიცილი, ინტერესების ცენტრი ან 183 დღეზე მეტი გაქვთ, ორმაგ რეზიდენტობას კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს — მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი; საქართველოში ფაქტობრივი ცხოვრების გარეშე მიღებული სტატუსი ამ კრიტერიუმებს არ ცვლის.
კიდევ რა უნდა იცოდეთ
- რომელი შეთანხმება მოქმედებს: საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენცია. მოქმედებს „საქართველოს მთავრობასა და რუმინეთის მთავრობას შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ კონვენცია (ბუქარესტი, 1997 წლის 11 დეკემბერი): ძალაშია 1999 წლის 15 მაისიდან და გამოიყენება 2000 წლის 1 იანვრიდან. ტექსტები ქართულ, რუმინულ და ინგლისურ ენებზეა; განსხვავებისას ინგლისური ტექსტი უპირატესია. 2024 წლიდან კონვენციას მრავალმხრივი კონვენცია (MLI) ავსებს — მათ შორის, ურთიერთშეთანხმების პროცედურის დაწყება ნებისმიერი სახელმწიფოს კომპეტენტურ ორგანოში; რეზიდენტობის წესს (მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი) MLI არ ცვლის. „ა“ ქვეპუნქტის მეორე ნაწილში სიტყვა „მხოლოდ“ არ არის (OECD-ის მოდელის 2017 წლამდელი ფორმულირება) — პრაქტიკული შედეგი იგივეა. ბიზნესის მოგება — მე-7 მუხლი (მომსახურება მუდმივ დაწესებულებას ქმნის, თუ ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში 9 თვეს აღემატება); პროფესიული მომსახურება — მე-15 მუხლი (მუდმივი ბაზა ან 183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში); ხელფასი — მე-16 მუხლი (183 დღე); დივიდენდი — მაქსიმუმ 8 %, პროცენტი — 10 %, როიალტი — 5 %, საკომისიო — 5 % (მე-10–მე-13 მუხლები); პენსიები — მე-19 მუხლი (კერძო — რეზიდენტობის სახელმწიფო, სოციალური დაცვის პენსია — მხოლოდ გადამხდელი სახელმწიფო); სტუდენტები — 21-ე მუხლი (შვიდ წლამდე); სხვა შემოსავალი — 23-ე მუხლი (წყაროს სახელმწიფოსაც შეუძლია დაბეგვრა); ორმაგი დაბეგვრის აცილება — 25-ე მუხლი (ორივე სახელმწიფოში ჩათვლით); ურთიერთშეთანხმების პროცედურა — 27-ე მუხლი (სამი წელი).
- რუმინეთში მუშაობა საქართველოს რეზიდენტად: 183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში. რუმინეთში შესრულებული დაქირავებითი სამუშაოს ხელფასი რუმინული შემოსავალია (59-ე მუხლის პირველი პუნქტი). თუ კონვენციით საქართველოს რეზიდენტი ხართ, რუმინეთს მისი დაბეგვრა არ შეუძლია, თუ ერთდროულად სრულდება მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის სამივე პირობა: რუმინეთში არაუმეტეს 183 დღე იმყოფებით ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც კალენდარულ წელს იწყება ან მთავრდება; დამქირავებელი რუმინეთის რეზიდენტი არ არის; ხარჯს არ ატარებს დამქირავებლის მუდმივი დაწესებულება ან ფიქსირებული ბაზა რუმინეთში. სხვა შემთხვევაში რუმინეთი ხელფასს ბეგრავს (10 % და სოციალური შენატანები). საქართველოში საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასი უცხოური წყაროს შემოსავალია და რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის გათავისუფლებულია (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი, 104-ე მუხლი), ამიტომ ორმაგი დაბეგვრა არ წარმოიშობა. სოციალურ შენატანებს კონვენცია არ არეგულირებს.
- საქართველოდან მომსახურება რუმინელი კლიენტებისთვის: მე-7 და მე-15 მუხლები. საქართველოდან უცხოელი დამკვეთებისთვის გაწეული მომსახურება ქართული წყაროს შემოსავალია (104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი) — 20 %, ხოლო მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალური მეწარმისთვის 1 %. თუ კონვენციით საქართველოს რეზიდენტი ხართ, რუმინეთს ასეთი შემოსავლის დაბეგვრა მხოლოდ მაშინ შეუძლია, თუ რუმინეთში რეგულარულად გამოსაყენებელი მუდმივი ბაზა გაქვთ ან ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში იქ 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით (პროფესიული მომსახურება, მე-15 მუხლი), ან, საწარმოს შემთხვევაში, რუმინეთში მუდმივი დაწესებულება გაქვთ (მე-7 მუხლი; მომსახურება — 9 თვეზე მეტი 12 თვეში); მაშინაც მხოლოდ იქ გაწეული საქმიანობის შემოსავალი. თუ რუმინელმა გადამხდელმა გადასახადი დაგიკავათ, წარუდგინეთ საქართველოს რეზიდენტობის ცნობა (59-ე მუხლის მე-6 პუნქტი, 230-ე მუხლის პირველი პუნქტი) და ზედმეტი დაბრუნება მოითხოვეთ: საქართველო ჩაითვლის მხოლოდ იმ გადასახადს, რომლის დაკავებაც კონვენციით რუმინეთს შეეძლო (25-ე მუხლი).
- კონვენციით საქართველოს რეზიდენტი ხართ: რუმინეთი მხოლოდ რუმინულ შემოსავალს ბეგრავს. თუ კონვენციით საქართველოს რეზიდენტი ხართ, რუმინეთს შეუძლია დაბეგროს მხოლოდ რუმინული შემოსავალი კონვენციის ფარგლებში: რუმინეთში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი (მე-16 მუხლი), რუმინეთში არსებული უძრავი ქონების შემოსავალი (მე-6 მუხლი), რუმინული დივიდენდი — მაქსიმუმ 8 %, პროცენტი — 10 %, როიალტი — 5 % (მე-10–მე-12 მუხლები), აგრეთვე სხვა შემოსავალი რუმინული წყაროებიდან (23-ე მუხლის მე-2 პუნქტი). საქართველოში ეს შემოსავლები უცხოური წყაროსია და რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის გათავისუფლებულია, ამიტომ რუმინული გადასახადის ჩათვლა (25-ე მუხლი) მხოლოდ მაშინ დაგჭირდებათ, თუ რუმინეთი ქართული წყაროს შემოსავალს დაბეგრავს. თუ რუმინული კანონით რეზიდენტი რჩებით (მაგალითად, დომიცილის გამო), კონვენცია მხოლოდ რუმინეთის დაბეგვრის უფლებას ზღუდავს (1-ლი მუხლის მე-3 პუნქტი) — ANAF-ს საქართველოს რეზიდენტობის ცნობა წარუდგინეთ.
- კონვენციით რუმინეთის რეზიდენტი ხართ: საქართველო მხოლოდ ქართულ შემოსავალს ბეგრავს, რუმინეთი ქართულ გადასახადს ჩაითვლის. თუ კონვენციით რუმინეთის რეზიდენტი ხართ, საქართველო გბეგრავთ როგორც არარეზიდენტს — მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალზე და კონვენციის ფარგლებში: საქართველოში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი საქართველოში არ იბეგრება, თუ მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის სამივე პირობა სრულდება; ქართულ დივიდენდზე, პროცენტსა და როიალტიზე ქართული კანონით 5 % იკავება, რაც კონვენციის ზღვარს არ აღემატება; მომსახურება, რომელსაც საქართველოდან უწევთ, საქართველოში იბეგრება მხოლოდ მუდმივი ბაზის ან 183 დღის შემთხვევაში (მე-15 მუხლი), ან მუდმივი დაწესებულებისას (მე-7 მუხლი). კონვენციაზე მეტად დაკავებული ქართული გადასახადი (მაგალითად, მომსახურებაზე 10 %) N2 ფორმით და რუმინეთის რეზიდენტობის ცნობით (certificat de rezidență fiscală) ბრუნდება — 3 წლის ვადაში. რუმინეთი მსოფლიო შემოსავალს ბეგრავს: ერთიან დეკლარაციაში 25 მაისამდე ცხადდება და ქართული გადასახადი ჩაითვლება — ცალ-ცალკე თითოეული ქვეყნისა და შემოსავლის სახისთვის, რუმინული გადასახადის ფარგლებში, ქართული ორგანოს ან გადამხდელის მიერ გაცემული დოკუმენტით (25-ე მუხლი, საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლი).
- რუმინეთის რეზიდენტი დომიცილის გარეშე: რომელი თარიღიდან და რომელი კითხვარით. რუმინეთში დომიცილის გარეშე რეზიდენტი ხდებით სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრის გამო (იმ პირველი დღიდან, როცა აცხადებთ, რომ ის რუმინეთშია) ან 12 თვეში 183 დღის გადაჭარბების გამო (ჩამოსვლის პირველი დღიდან) — 59-ე მუხლის მე-2 და 2^1 პუნქტები. ინტერესების ცენტრის წესიდან გამონაკლისია პირი, რომელიც ამტკიცებს, რომ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტია, რომელთანაც რუმინეთს კონვენცია აქვს, — მათ შორის, საქართველოს (მე-3 პუნქტი). ჩამოსვლის კითხვარი 183 დღის შესრულებიდან 30 დღის განმავლობაში წარედგინება; ANAF 30 დღეში გპასუხობთ (№1099/2016 ბრძანება). საქართველო კი სტატუსს მთელი კალენდარული წლისთვის ადგენს.
- გადასვლის წელი: რუმინეთი რეზიდენტობის დაწყებისა და დასრულების თარიღებს აღიარებს, საქართველო — არა. რუმინეთი მსოფლიო შემოსავალს ბეგრავს რეზიდენტად გახდომის თარიღიდან (ჩამოსვლის ან ინტერესების ცენტრის განცხადების პირველი დღე) და, თუ საქართველოში გადადიხართ, დადასტურებულ გამგზავრების თარიღამდე (59-ე მუხლის მე-2, 2^1, მე-4 და მე-5 პუნქტები). საქართველო სტატუსს მთელი კალენდარული წლისთვის ადგენს, 12-თვიანი პერიოდი კი შეიძლება წინა წელს დაიწყოს. იმ პერიოდისთვის, როცა ორივე სახელმწიფო რეზიდენტად გთვლით, კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს. შეინახეთ გადასვლის თარიღის მტკიცებულებები და ANAF-ის კითხვარების პასუხები.
- რუმინეთის სახელმწიფოს მოხელე საზღვარგარეთ. როგორც რუმინეთის მოქალაქე, რომელიც საზღვარგარეთ რუმინეთის სახელმწიფოს მოხელედ ან თანამშრომლად მუშაობს, რუმინეთის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ, საზღვარგარეთ გატარებული დღეების მიუხედავად (მე-7 მუხლის 28-ე პუნქტის „d“ ქვეპუნქტი), და გამგზავრების კითხვარს არ წარადგენთ (№1099/2016 ბრძანების მე-5 მუხლი). კონვენციის მე-20 მუხლით რუმინეთის სახელმწიფოს მიერ გადახდილ ხელფასს მხოლოდ რუმინეთი ბეგრავს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა საქართველოში მუშაობთ და საქართველოს რეზიდენტი ხართ, რომელიც საქართველოს მოქალაქეა ან საქართველოს რეზიდენტი მხოლოდ სამსახურის გამო არ გამხდარა. დიპლომატიური და საკონსულო პრივილეგიები შენარჩუნებულია (29-ე მუხლი); რუმინეთის საელჩოში საქართველოში ყოფნის დღეები საქართველოს რეზიდენტობისთვის არ ითვლება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-4 ნაწილი).
- საქართველოს სახელმწიფო სამსახური რუმინეთში. საქართველოს სახელმწიფოს მიერ სახელმწიფო სამსახურისთვის გადახდილ ხელფასს მხოლოდ საქართველო ბეგრავს; რუმინეთს მისი დაბეგვრა მხოლოდ მაშინ შეუძლია, თუ სამსახური რუმინეთში ხორციელდება და რუმინეთის რეზიდენტი ხართ, რომელიც ან რუმინეთის მოქალაქეა, ან რუმინეთის რეზიდენტი მხოლოდ სამსახურის გაწევის მიზნით არ გამხდარა (მე-20 მუხლის პირველი პუნქტი). რუმინეთში უცხო სახელმწიფოს წარმომადგენლობის თანამშრომელი და მისი ოჯახის წევრები რუმინეთის არარეზიდენტები არიან (საგადასახადო კოდექსის მე-7 მუხლის 27-ე პუნქტი); საქართველოს კანონით კი საზღვარგარეთ სახელმწიფო სამსახურში მყოფი პირი საქართველოს რეზიდენტია.
- პენსიები: კერძო — რეზიდენტობის სახელმწიფო, სოციალური დაცვის — მხოლოდ გადამხდელი სახელმწიფო. წარსულ დაქირავებით შრომასთან დაკავშირებულ პენსიებს მხოლოდ მიმღების რეზიდენტობის სახელმწიფო ბეგრავს (მე-19 მუხლის პირველი პუნქტი). OECD-ის მოდელისგან განსხვავებით, სოციალური დაცვის კანონმდებლობით გადახდილ პენსიებს მხოლოდ გადამხდელი სახელმწიფო ბეგრავს (მე-2 პუნქტი): რუმინულ სახელმწიფო პენსიას (CNPP) საქართველოს რეზიდენტსაც მხოლოდ რუმინეთი ბეგრავს, ქართულ სახელმწიფო პენსიას რუმინეთის რეზიდენტსაც — მხოლოდ საქართველო, სადაც ის არ იბეგრება. სახელმწიფო სამსახურის პენსიას გადამხდელი სახელმწიფო ბეგრავს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მიმღები მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტიც და ნაციონალური პირიცაა (მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტი). საქართველოში უცხოური პენსია რეზიდენტისთვის გათავისუფლებულია, სახელმწიფო და დაგროვებითი პენსია კი არ იბეგრება.
- სოციალური დაზღვევა: საქართველოსა და რუმინეთს შორის შეთანხმება არ არის. საქართველოსა და რუმინეთს შორის სოციალური უზრუნველყოფის შეთანხმება არ არის (CNPP-ის ნუსხებში საქართველო არ არის, ყოფილ სსრკ-სთან 1960 წლის კონვენციის მიმღებ სახელმწიფოებს შორისაც), ხოლო ევროკავშირის რეგლამენტი № 883/2004 საქართველოზე არ ვრცელდება — სადაზღვევო პერიოდები არ ჯამდება და A1 ფორმა არ გაიცემა. რუმინეთში მუშაობისას CAS (25 %) და CASS (10 %) რუმინული კანონით იხდება; უცხოური შემოსავლიდან შენატანები 135^2 მუხლით დგინდება. საქართველოში სოციალური გადასახადი არ არის; დაგროვებით საპენსიო სქემაში შენატანებს იხდიან საქართველოს მოქალაქეები და მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელები, საგადასახადო რეზიდენტობის მიუხედავად. ორმაგი დაბეგვრის კონვენცია სოციალურ შენატანებს არ არეგულირებს.
- რეზიდენტობის ცნობები და კითხვარები. რუმინეთში კონვენციით სარგებლობისთვის, როგორც საქართველოს რეზიდენტს (დივიდენდზე 8 %, პროცენტზე 10 %, როიალტიზე 5 % ან ხელფასის გათავისუფლება), რუმინელ გადამხდელს ან ANAF-ს წარუდგინეთ საქართველოს შემოსავლების სამსახურის რეზიდენტობის ცნობა (N4 ფორმა) — რუმინეთში ის იმ წლისთვის მოქმედებს, რომლისთვისაც გაიცა (59-ე მუხლის მე-6 პუნქტი, 230-ე მუხლის პირველი პუნქტი). საქართველოში კონვენციით სარგებლობისთვის, როგორც რუმინეთის რეზიდენტს, ANAF-ისგან მოითხოვეთ რეზიდენტობის ცნობა (certificat de rezidență fiscală, №1099/2016 ბრძანების მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტი); საქართველოში მას ქართველი გადამხდელი N1 ფორმას დაურთავს ან თქვენ — N2 ფორმას, დამოწმებული ქართული თარგმანით, აპოსტილის გარეშე (ფინანსთა მინისტრის №633 ბრძანება). რუმინეთში ჩამოსვლისა და იქიდან გამგზავრებისას №1099/2016 ბრძანების კითხვარები წარადგინეთ. ცნობები ყოველი წლისთვის მოითხოვეთ.
როგორ წყდება ორმაგი რეზიდენტობა
თუ ორივე სახელმწიფო გთვლით რეზიდენტად, გამოიყენება შეთანხმება („საქართველოს მთავრობასა და რუმინეთის მთავრობას შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ კონვენცია (ბუქარესტი, 1997 წლის 11 დეკემბერი), მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი). კრიტერიუმები თანმიმდევრულად მოწმდება — მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, საგადასახადო ორგანოების ურთიერთშეთანხმება.
შეთანხმება დეტალურად: შემოსავლები, განაკვეთები, 183 დღის წესი →
ტერმინები, რომლებსაც რუმინეთში შეხვდებით
- domiciliu
- დომიცილი: ძირითად საცხოვრებლად განცხადებული მისამართი, რომელიც პირადობის მოწმობაშია მითითებული; რეზიდენტობისთვის საკმარისია, სანამ ოფიციალურად საზღვარგარეთ არ გადაიტანთ
- centrul intereselor vitale
- სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი: ოჯახი, სამსახური, ბიზნესი, ქონება, ანგარიშები; ANAF ერთობლიობაში აფასებს, პირადი კავშირების უპირატესობით
- Declarația unică
- ერთიანი დეკლარაცია საშემოსავლო გადასახადისა და სოციალური შენატანებისთვის; წარედგინება მომდევნო წლის 25 მაისამდე
- chestionar la sosire / la plecare
- რეზიდენტობის კითხვარი ჩამოსვლისას (183 დღის შესრულებიდან 30 დღეში) და გამგზავრებისას (30 დღით ადრე) — №1099/2016 ბრძანება
- certificat de rezidență fiscală
- რუმინეთის რეზიდენტობის ცნობა; გასცემს ANAF
- CAS / CASS
- საპენსიო (25 %) და ჯანმრთელობის (10 %) დაზღვევის შენატანები ხელფასიდან
კითხვები
რუმინული დომიცილი მაქვს, მაგრამ საქართველოში ვცხოვრობ. სად ვარ რეზიდენტი?
რუმინეთისთვის დომიცილი საკმარისია, სანამ ოფიციალურად დომიცილს საზღვარგარეთ არ დაადგენთ; საქართველოსთვის რეზიდენტი ხართ 12-თვიან პერიოდში 183 დღით. რადგან კონვენცია არსებობს, რუმინეთი მსოფლიო შემოსავალს მხოლოდ რეზიდენტობის შეცვლის თარიღამდე ბეგრავს — წარადგინეთ გამგზავრების კითხვარი (30 დღით ადრე) და საქართველოს რეზიდენტობის ცნობა. ორმაგ რეზიდენტობას კონვენციის მე-4 მუხლი წყვეტს: ჯერ მუდმივი საცხოვრებელი, შემდეგ სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი.
რამდენ დღეს შემიძლია ვიმუშაო რუმინეთში ისე, რომ ხელფასზე იქ გადასახადი არ გადავიხადო?
კონვენციის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტით — არაუმეტეს 183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც კალენდარულ წელს იწყება ან მთავრდება, თუ დამსაქმებელი რუმინეთის რეზიდენტი არ არის და ხელფასს რუმინეთში მისი მუდმივი დაწესებულება ან ფიქსირებული ბაზა არ იხდის. სხვა შემთხვევაში რუმინეთი ხელფასს 10 %-ით ბეგრავს და სოციალურ შენატანებს აკისრებს; საქართველოში საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასი რეზიდენტისთვის გათავისუფლებულია.
საქართველოში ვცხოვრობ და რუმინულ სახელმწიფო პენსიას ვიღებ. სად იბეგრება?
კონვენციის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტით სოციალური დაცვის კანონმდებლობით გადახდილ პენსიას მხოლოდ გადამხდელი სახელმწიფო ბეგრავს — რუმინულ სახელმწიფო პენსიას რუმინეთი, თუნდაც საქართველოს რეზიდენტი იყოთ. კერძო ან კორპორაციული პენსია წარსული სამუშაოსთვის მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში — საქართველოში — იბეგრება, სადაც უცხოური პენსია რეზიდენტისთვის გათავისუფლებულია.
წყაროები
კანონმდებლობა და ოფიციალური განმარტებები
- art. 7 pct. 28 din Codul fiscal (Legea nr. 227/2015) — რეზიდენტი ფიზიკური პირია ნებისმიერი პირი, რომელიც ერთ-ერთ პირობას მაინც აკმაყოფილებს: a) რუმინეთში დომიცილი აქვს; b) მისი სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი რუმინეთშია; c) რუმინეთში იმყოფება ერთი ან რამდენიმე პერიოდით, რომელთა საერთო ხანგრძლივობა 183 დღეს აღემატება ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ ინტერვალში, რომელიც შესაბამის კალენდარულ წელს მთავრდება; d) რუმინეთის მოქალაქეა, რომელიც საზღვარგარეთ რუმინეთის სახელმწიფოს მოხელედ ან თანამშრომლად მუშაობს.
- Guvernul României, Punct de vedere privind propunerea legislativă Bp. 89/2021 (Senat, L123/2021) — redă art. 87 și art. 91 alin. (1) din Codul civil (Legea nr. 287/2009, republicată) — ფიზიკური პირის დომიცილი იქ არის, სადაც ის ძირითად საცხოვრებელს აცხადებს (სამოქალაქო კოდექსის 87-ე მუხლი); დომიცილი და საცხოვრებელი ადგილი პირადობის მოწმობაში ნიშნულებით დასტურდება (91-ე მუხლის პირველი პუნქტი).
- art. 34 Legea nr. 248/2005 privind regimul liberei circulații a cetățenilor români în străinătate — რუმინეთის მოქალაქეს, რომელმაც დომიცილი საზღვარგარეთ დაადგინა, შეუძლია მიიღოს ჩვეულებრივი პასპორტი დომიცილის სახელმწიფოს მითითებით; ქვეყანაში დაბრუნებისას საზღვარგარეთ დომიცილის აღნიშვნა უქმდება (36-ე მუხლი).
- art. 7 pct. 6 din Codul fiscal — სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი — ადგილი, რომელთანაც პირს უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები აქვს. პირადი კავშირები: ოჯახი (მეუღლე, შვილები, კმაყოფაზე მყოფი პირები), საქველმოქმედო ან რელიგიურ ორგანიზაციებში წევრობა, კულტურული საქმიანობა. ეკონომიკური კავშირები: რუმინელ დამსაქმებელთან მუშაობა, რუმინეთში სამეწარმეო საქმიანობა, რუმინეთში უძრავი ქონება და საბანკო ანგარიშები და სხვ.
- ANAF — DGRFP Cluj, material informativ privind rezidența fiscală a persoanelor fizice (18.06.2026) — რეზიდენტობა დგინდება, თუ ოთხი პირობიდან ერთი მაინც სრულდება; სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი ერთობლიობაში ფასდება, პირადი კავშირების უპირატესობით; 183 დღის ზღვარი მოწმდება ნებისმიერ მოძრავ 12-თვიან ინტერვალში, რომელიც შესაბამის წელს მთავრდება, ხოლო ჩამოსვლისა და გამგზავრების დღეები, როგორც წესი, ითვლება.
- art. 59 alin. (2), (2^1) și (3) din Codul fiscal — არარეზიდენტი, რომელიც რეზიდენტი ხდება სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრის გამო (28-ე პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი), ყველა წყაროს შემოსავალზე გადასახადს იხდის პირველივე დღიდან, როცა აცხადებს, რომ ცენტრი რუმინეთშია (მე-2 პუნქტი); 183 დღის გადაჭარბების გამო („c“ ქვეპუნქტი) — რუმინეთში ჩამოსვლის პირველი დღიდან (2^1 პუნქტი). მე-2 პუნქტიდან გამონაკლისია პირი, რომელიც ამტკიცებს, რომ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტია, რომელთანაც რუმინეთს ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების მოქმედი შეთანხმება აქვს (მე-3 პუნქტი).
- art. 59 alin. (1) din Codul fiscal — საშემოსავლო გადასახადს იხდიან: რუმინეთში დომიცილის მქონე რეზიდენტები — რუმინეთში და მის ფარგლებს გარეთ მიღებულ ნებისმიერი წყაროს შემოსავალზე; სხვა რეზიდენტები — ნებისმიერი წყაროს შემოსავალზე რეზიდენტად გახდომის თარიღიდან; არარეზიდენტები — მხოლოდ რუმინეთიდან მიღებულ შემოსავალზე (მუდმივი დაწესებულება, რუმინეთში დაქირავებითი მუშაობა, სხვა რუმინული შემოსავალი).
- art. 59 alin. (5) din Codul fiscal — რუმინეთში დომიცილის მქონე რეზიდენტი, რომელიც ამტკიცებს რეზიდენტობის შეცვლას იმ სახელმწიფოზე, რომელთანაც რუმინეთს ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმება აქვს, ყველა წყაროს შემოსავალზე გადასახადს რეზიდენტობის შეცვლის თარიღამდე იხდის; გამგზავრებამდე 30 დღით ადრე კითხვარს წარადგენს და მეორე სახელმწიფოში საგადასახადო რეზიდენტობას ადასტურებს.
- art. 1 alin. (3) din Codul fiscal — თუ საგადასახადო კოდექსის დებულება ეწინააღმდეგება საერთაშორისო შეთანხმების დებულებას, რომლის მხარეც რუმინეთია, შეთანხმების დებულება გამოიყენება.
- art. 59 alin. (6) din Codul fiscal — იმ სახელმწიფოების რეზიდენტები, რომლებთანაც რუმინეთს შეთანხმება აქვს, საგადასახადო რეზიდენტობას უცხო სახელმწიფოს კომპეტენტური საგადასახადო ორგანოს (ან რეზიდენტობის დადასტურებაზე უფლებამოსილი სხვა ორგანოს) ცნობით ადასტურებენ; ცნობა იმ წლის (წლების) განმავლობაში მოქმედებს, რომლისთვისაც გაიცა.
- Ordinul ministrului finanțelor publice nr. 1099/2016 (M. Of. nr. 577 din 29.07.2016) — ამტკიცებს რეზიდენტობის კითხვარს ჩამოსვლისას (დანართი 1), კითხვარს გამგზავრებისას (დანართი 2) და ANAF-ის შეტყობინებებს (დანართები 3 და 4). ჩამოსვლის კითხვარი წარედგინება ყოფნის 183 დღის შესრულებიდან 30 დღის განმავლობაში (მე-14 მუხლი), გამგზავრების — გამგზავრებამდე 30 დღით ადრე (მე-19 მუხლი); ANAF შესაბამისად 30 და 15 დღეში პასუხობს. ორმაგი რეზიდენტობისას კრიტერიუმების რიგი: დომიცილი ან მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი ცხოვრება, მოქალაქეობა, ურთიერთშეთანხმება (მე-9 მუხლი), OECD-ის კომენტარის გათვალისწინებით (მე-10 მუხლი). რეზიდენტობის ცნობა — მოთხოვნით (მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტი).
- art. 7 pct. 27 din Codul fiscal — არარეზიდენტი ფიზიკური პირია პირი, რომელიც 28-ე პუნქტის პირობებს არ აკმაყოფილებს, აგრეთვე უცხო ქვეყნის მოქალაქე დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსით რუმინეთში, რუმინეთში რეგისტრირებული საერთაშორისო ორგანიზაციის ან უცხო სახელმწიფოს წარმომადგენლობის უცხოელი მოხელე ან თანამშრომელი და მათი ოჯახის წევრები.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის 30-ე მუხლი და დასკვნითი დებულება — კონვენცია ძალაში შედის უკანასკნელი შეტყობინების მიღებიდან ოცდამეათე დღეს (1999 წლის 15 მაისი) და გამოიყენება ძალაში შესვლის მომდევნო კალენდარული წლის 1 იანვრიდან მიღებულ შემოსავალზე — ანუ 2000 წლიდან. შედგენილია ბუქარესტში 1997 წლის დეკემბერში ქართულ, რუმინულ და ინგლისურ ენებზე, ყველა ტექსტს თანაბარი ძალა აქვს; განმარტებისას უთანხმოების შემთხვევაში უპირატესობა ინგლისურ ტექსტს ენიჭება.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი — ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი ფიზიკური პირი: a) ითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას მუდმივი საცხოვრებელი გააჩნია; თუ მუდმივი საცხოვრებელი ორივე სახელმწიფოში აქვს — იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები აქვს (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი); b) თუ სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრის დადგენა შეუძლებელია ან მუდმივი საცხოვრებელი არცერთ სახელმწიფოში არ აქვს — მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც ჩვეულებრივ ცხოვრობს; c) თუ ჩვეულებრივ ორივე სახელმწიფოში ცხოვრობს ან არცერთში — მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს; d) თუ ორივე სახელმწიფოს ნაციონალური პირია ან არცერთის — საკითხს კომპეტენტური ორგანოები ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე გადაწყვეტენ.
- მრავალმხრივი კონვენცია (MLI): საქართველოს პოზიცია (№30 შეთანხმება) და რუმინეთის შეტყობინება 35-ე მუხლის მე-7 პუნქტის „b“ ქვეპუნქტით (საქართველო — 06.03.2023) — საქართველომ (2019) და რუმინეთმა (დეპონირება 28.02.2022) კონვენცია MLI-ით მოცულ შეთანხმებად შეიტანეს (საქართველოს ნუსხაში №30, რუმინეთისაში — №24); რუმინეთმა შიდა პროცედურების დასრულება საქართველოსთან 2023 წლის 6 მარტს შეატყობინა, ამიტომ MLI 2024 წლიდან გამოიყენება. ორივე სახელმწიფომ შეატყობინა, რომ 27-ე მუხლის პირველი პუნქტის პირველი წინადადება MLI-ის მე-16 მუხლის პირველი პუნქტით იცვლება; საქართველომ MLI-ის მე-4 მუხლზე სრული დათქმა გააკეთა, ამიტომ მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი უცვლელია. mof.ge-ზე სინთეზირებული ტექსტი არ არის გამოქვეყნებული (13.11.2026).
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის 21-ე და 23-ე მუხლები — სტუდენტის, შეგირდის ან სტაჟიორის მიერ ცხოვრების, სწავლისა და განათლების მისაღებად მიღებული თანხები, თუ ის სახელმწიფოში მხოლოდ სწავლის მიზნით იმყოფება და ჩამოსვლამდე მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი იყო, ამ სახელმწიფოში არ იბეგრება, თუ თანხის წყარო მის ფარგლებს გარეთაა — არაუმეტეს შვიდი თანამიმდევრული წლისა (21-ე მუხლი). შეთანხმებაში დაუსახელებელი შემოსავალი იბეგრება რეზიდენტობის სახელმწიფოში, მაგრამ მეორე სახელმწიფოს წყაროებიდან მიღებული ასეთი შემოსავალი შეიძლება იქაც დაიბეგროს (23-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტები — გადახრა OECD-ის მოდელისგან).
- საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო — ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებების ნუსხა — ნუსხაში 58 შეთანხმებაა. სერვისის 30 ქვეყნიდან მოქმედებს შეთანხმებები უკრაინასთან, პოლონეთთან, ჩეხეთთან, რუმინეთთან, უნგრეთთან, თურქეთთან, ჩინეთთან, ინდოეთთან, იაპონიასთან, გერმანიასთან, ავსტრიასთან, საფრანგეთთან, ესპანეთთან, პორტუგალიასთან, იტალიასთან, სინგაპურთან, შვედეთთან, შვეიცარიასთან, გაერთიანებულ სამეფოსთან და ნიდერლანდთან. ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, კანადასთან, მექსიკასთან, ბრაზილიასთან, არგენტინასთან, ინდონეზიასთან, მალაიზიასთან, ტაივანთან, პაკისტანთან და ბანგლადეშთან შეთანხმება არ არის.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი (2010 წლის 17 სექტემბრის №3591 კანონი) — საქართველოს რეზიდენტად მთელი მიმდინარე საგადასახადო (კალენდარული) წლის განმავლობაში ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს, ან რომელიც ამ წლის განმავლობაში იმყოფებოდა უცხო ქვეყანაში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში (მე-2 ნაწილი). ფაქტობრივად ყოფნის დროს ემატება დრო, რომლითაც პირი გავიდა საქართველოს ფარგლების გარეთ სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად (მე-3 ნაწილი); არ ითვლება საქართველოში ყოფნა დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსით, საერთაშორისო ორგანიზაციის თანამშრომლად ან უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში (საქართველოს მოქალაქის გარდა), ტრანზიტით, აგრეთვე სამკურნალოდ ან დასასვენებლად (მე-4 ნაწილი). დღედ ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი საქართველოში იმყოფებოდა, ყოფნის ხანგრძლივობის მიუხედავად (მე-5 ნაწილი). სტატუსი დგინდება ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის; დღეები, რომელთა მიხედვითაც პირი წინა პერიოდში ჩაითვალა რეზიდენტად, მომდევნო პერიოდში არ გაითვალისწინება (მე-8 ნაწილი).
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-16 მუხლი — ხელფასი იბეგრება რეზიდენტობის სახელმწიფოში, თუ სამუშაო მეორე სახელმწიფოში არ სრულდება; თუ სრულდება — მეორე სახელმწიფოსაც შეუძლია დაბეგვრა. თუმცა მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება, თუ ერთდროულად: a) მიმღები მეორე სახელმწიფოში იმყოფება პერიოდის ან პერიოდების განმავლობაში, რომელიც საერთო ჯამში არ აღემატება 183 დღეს ნებისმიერი თორმეტთვიანი პერიოდის განმავლობაში, რომელიც იწყება ან მთავრდება მოცემულ კალენდარულ წელს; b) ანაზღაურებას იხდის დამქირავებელი ან მისი სახელით, რომელიც მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი არ არის; c) ხარჯს არ ატარებს დამქირავებლის მუდმივი დაწესებულება ან ფიქსირებული ბაზა მეორე სახელმწიფოში (მე-2 პუნქტი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი და 104-ე მუხლი — გადასახადისაგან თავისუფლდება რეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი (მათ შორის, სარგებელი), რომელიც არ განეკუთვნება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი). საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება (104-ე მუხლი): საქართველოში დაქირავებით მუშაობით მიღებული შემოსავალი; საქართველოში მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი, მათ შორის, როცა მომსახურების გამწევი და მიმღები სხვადასხვა სახელმწიფოში არიან და გამწევი საქართველოს რეზიდენტია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მომსახურება უცხო ქვეყანაში მისი მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით ხორციელდება (პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი); რეზიდენტი იურიდიული პირისაგან მიღებული დივიდენდი; რეზიდენტის მიერ გადახდილი პროცენტი, როიალტი, პენსია ან სტიპენდია; საქართველოში არსებული უძრავი ქონებით მიღებული შემოსავალი და სხვა.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-15 მუხლი — პროფესიული მომსახურების ან სხვა დამოუკიდებელი საქმიანობის შემოსავალი იბეგრება მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მეორე სახელმწიფოში პირს რეგულარულად გამოსაყენებელი მუდმივი ბაზა აქვს, ან იქ იმყოფება პერიოდით ან პერიოდებით, რომელთა ჯამი ნებისმიერ თორმეტთვიან პერიოდში, რომელიც მოცემულ კალენდარულ წელს იწყება ან მთავრდება, 183 დღეს აღწევს ან აღემატება (უპირატესი ინგლისური ტექსტი; ქართულ თარგმანში „არ აღემატება“ შეცდომაა); მაშინ მეორე სახელმწიფოს შეუძლია დაბეგროს მხოლოდ ბაზისთვის მიკუთვნებული ან იქ ყოფნისას გაწეული საქმიანობის შემოსავალი. პროფესიული მომსახურება მოიცავს დამოუკიდებელ სამეცნიერო, ლიტერატურულ, სამსახიობო, საგანმანათლებლო და პედაგოგიურ საქმიანობას, ექიმების, იურისტების, ინჟინრების, არქიტექტორების, სტომატოლოგებისა და ბუღალტრების საქმიანობას.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-7 მუხლი და მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი — საწარმოს მოგება იბეგრება მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში, თუ საწარმო მეორე სახელმწიფოში საქმიანობას იქ განლაგებული მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით არ ახორციელებს; თუ ახორციელებს — მეორე სახელმწიფოს შეუძლია დაბეგროს მხოლოდ მუდმივი დაწესებულებისთვის მიკუთვნებული მოგება. სამშენებლო მოედანი და მომსახურების გაწევა, მათ შორის საკონსულტაციო, მუდმივ დაწესებულებას მხოლოდ მაშინ ქმნის, თუ ნებისმიერ თორმეტთვიან პერიოდში ცხრა თვეს აღემატება.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84–93-ე მუხლები (მიკრო და მცირე ბიზნესი) — მიკრო ბიზნესი: ფიზიკური პირი დაქირავებული შრომის გამოყენების გარეშე, რომლის ერთობლივი შემოსავალი კალენდარულ წელს 30 000 ლარს არ აღემატება, საშემოსავლო გადასახადისგან თავისუფლდება (84-ე, 86-ე მუხლები); დეკლარაცია — მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (93-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს (88-ე, 89-ე მუხლები): დასაბეგრი შემოსავალი — საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი ხელფასის გარდა — იბეგრება 1 %-ით, ხოლო თუ წლის ერთობლივი შემოსავალი 500 000 ლარს გადააჭარბებს — 3 %-ით (90-ე მუხლი); სტატუსი უქმდება, თუ შემოსავალი 500 000 ლარს ორი კალენდარული წლის განმავლობაში, თითოეულ წელს, აღემატება (89-ე მუხლი); დეკლარაციის წარდგენა და გადასახადის გადახდა — არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (93-ე მუხლის 1¹ ნაწილი). მთავრობას შეუძლია ცალკეული საქმიანობის აკრძალვა ამ რეჟიმში (88-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).
- art. 230 alin. (1) și (7) din Codul fiscal — იმ სახელმწიფოს რეზიდენტისთვის, რომელთანაც რუმინეთს შეთანხმება აქვს, რუმინეთიდან მიღებულ შემოსავალზე გადასახადის განაკვეთი შეთანხმების განაკვეთს არ აღემატება; გამოიყენება უფრო ხელსაყრელი განაკვეთი. ჩამოსვლისა და გამგზავრების კითხვარების ფორმებს ნორმები ადგენს (MFP-ის №583/2016 და №1099/2016 ბრძანებები).
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის 25-ე მუხლი — რეზიდენტის შემოსავალზე, რომელიც კონვენციით შეიძლება დაიბეგროს მეორე სახელმწიფოში, რეზიდენტობის სახელმწიფო დაუშვებს მეორე სახელმწიფოში გადახდილი გადასახადის ტოლი თანხის გამოქვითვას — არაუმეტეს გადასახადის იმ ნაწილისა, რომელიც გამოქვითვამდე იყო გამოთვლილი და ამ შემოსავალს მიეკუთვნება (ორივე სახელმწიფოში ჩათვლა).
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-10–მე-12 მუხლები — წყაროს სახელმწიფოს გადასახადი ფაქტობრივი მფლობელისთვის, რომელიც მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტია: დივიდენდი — მაქსიმუმ 8 %, პროცენტი — 10 % (მთავრობის, ეროვნული (ცენტრალური) ბანკისა და მთავრობის სახელით კრედიტების გამცემი, მათი გარანტირებისა ან დაზღვევის უფლებამოსილი ბანკების პროცენტი წყაროს სახელმწიფოში თავისუფლდება), როიალტი — 5 %.
- art. 131 din Codul fiscal — უცხოური გადასახადის ჩათვლა ან გათავისუფლება ენიჭება, თუ გამოიყენება რუმინეთის შეთანხმება იმ სახელმწიფოსთან, სადაც გადასახადი გადაიხადეს, გადასახადი ფაქტობრივად გადახდილია (დასტური — უცხოური ორგანოს ან გადამხდელის დოკუმენტი) და შემოსავალი 61-ე მუხლის კატეგორიას განეკუთვნება. ჩათვლა არ აღემატება ამ შემოსავალზე რუმინულ გადასახადს და ცალ-ცალკე გამოითვლება თითოეული ქვეყნისა და შემოსავლის სახისთვის; შეთანხმებით გათავისუფლებული შემოსავალი ერთიან დეკლარაციაში ცხადდება.
- art. 122 alin. (3) din Codul fiscal — საშემოსავლო გადასახადისა და სოციალური შენატანების ერთიანი დეკლარაცია (Declarația unică) ყოველი საგადასახადო წლისთვის შემოსავლის მიღების მომდევნო წლის 25 მაისის ჩათვლით წარედგინება.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 125-ე მუხლი; საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 28 დეკემბრის №633 ბრძანება ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებებით შეღავათების გამოყენებისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების შესახებ (matsne.gov.ge, კონსოლიდირებული 05.12.2024), 1–5 მუხლები — შეთანხმებით გათვალისწინებული შეღავათით სარგებლობისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების წესს ადგენს ფინანსთა მინისტრი (125-ე მუხლი). შეღავათს გადახდის წყაროსთან ქართველი გადამხდელი იყენებს N1 ფორმით, ხოლო შეთანხმების განაკვეთზე მეტად დაკავებული გადასახადის დაბრუნებას არარეზიდენტი ითხოვს N2 ფორმით; ორივეს ერთვის მიმღების სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს რეზიდენტობის ცნობა დამოწმებული ქართული თარგმანით (აპოსტილი ან ლეგალიზაცია არ მოითხოვება); საგადასახადო ორგანო გადაწყვეტილებას 30 კალენდარულ დღეში იღებს. საქართველოს რეზიდენტი რეზიდენტობის ცნობას N4 ფორმით იღებს, ან შემოსავლების სამსახური უცხო ქვეყნის ფორმას ადასტურებს (მე-5 მუხლი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-4 მუხლის მე-8 ნაწილი — საგადასახადო ორგანოსთვის გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის წარდგენის ხანდაზმულობის ვადაა 3 წელი, რომელიც აითვლება ზედმეტად გადახდილი გადასახადის დაბრუნების უფლების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან.
- art. 59 alin. (4) din Codul fiscal — არარეზიდენტი, რომელიც რეზიდენტი გახდა სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრით ან 183 დღით, რეზიდენტად ითვლება რუმინეთიდან გამგზავრების თარიღამდე; გამგზავრებამდე 30 დღით ადრე კითხვარს წარადგენს, თუ საზღვარგარეთ ზედიზედ 12 თვის ნებისმიერ ინტერვალში ჯამში 183 დღეზე მეტ ხანს დარჩება.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-19 და მე-20 მუხლები — წარსულ დაქირავებით შრომასთან დაკავშირებით რეზიდენტისთვის გადახდილი პენსიები, ანუიტეტები და მსგავსი ანაზღაურება იბეგრება მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში (მე-19 მუხლის პირველი პუნქტი); სოციალური დაცვის კანონმდებლობით გადახდილი პენსიები იბეგრება მხოლოდ გადამხდელ სახელმწიფოში (მე-2 პუნქტი). სახელმწიფო სამსახურის ხელფასი იბეგრება მხოლოდ გადამხდელ სახელმწიფოში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა სამსახური მეორე სახელმწიფოში ხორციელდება და პირი მისი რეზიდენტია, რომელიც ან მისი ნაციონალური პირია, ან მისი რეზიდენტი მხოლოდ სამსახურის გაწევის მიზნით არ გამხდარა; სახელმწიფო სამსახურის პენსია — გადამხდელ სახელმწიფოში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა პირი მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტიც და ნაციონალური პირიცაა (მე-20 მუხლი).
- საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის 1 მარტის №60 ბრძანება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილის საფუძველზე; გამოქვეყნდა 02.03.2023, ძალაშია 15.04.2023) — არაოფიციალური წყარო: BDO Georgia, Tax Newsletter, 2023 წლის აპრილი; REVERA — არაოფიციალური წყარო (საგადასახადო კონსულტანტები; ბრძანების ოფიციალური ტექსტი matsne.gov.ge-ზე ვერ მოიძებნა). მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილი პირი: დადასტურებული ქონება 3 000 000 ლარზე მეტი ან განცხადებამდე 3 წლის განმავლობაში წლიური შემოსავალი 200 000 ლარზე მეტი. რეზიდენტად ცნობისთვის დამატებით საჭიროა (1) ბინადრობის ნებართვა, ბინადრის მოწმობა ან საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა, ან (2) განცხადების წინა საგადასახადო წელს საქართველოში არსებული წყაროდან არანაკლებ 25 000 ლარის შემოსავალი; ორივე შემთხვევაში — საქართველოში არანაკლებ 500 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში ღირებულების უძრავი ქონება საკუთრებაში (შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, Revera). განცხადების წარდგენა შესაძლებელია წარმომადგენლის მეშვეობითაც. REVERA-ს ცნობით, სტატუსი მხოლოდ იმ წლისთვის ენიჭება, რომელშიც განცხადება წარადგინეს.
- „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლი (2015 წლის 27 ოქტომბრის №4346 კანონი) — პროფესიულ საჯარო მოხელედ შეიძლება მიიღონ მხოლოდ საქართველოს მოქალაქე (პირველი პუნქტი); საზღვარგარეთ მცხოვრები თანამემამულე საჯარო დაწესებულებაში შეიძლება დასაქმდეს მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულებით (მე-3 პუნქტი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ და „ბ³“ ქვეპუნქტები — საშემოსავლო გადასახადისაგან თავისუფლდება მიღებული გრანტი, სახელმწიფო პენსია, სახელმწიფო კომპენსაცია და სახელმწიფო სტიპენდია („ბ“ ქვეპუნქტი), აგრეთვე დაგროვებითი საპენსიო სქემის მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე განხორციელებული საპენსიო შენატანი, მისგან მიღებული სარგებელი და გაცემული პენსია, გარდა კანონით გათვალისწინებული დაბრუნების შემთხვევებისა („ბ³“ ქვეპუნქტი).
- Casa Națională de Pensii Publice — Acorduri bilaterale — რუმინეთის სოციალური უზრუნველყოფის ორმხრივი შეთანხმებები: აშშ, კანადა, ჩილე, ისრაელი, კვებეკი, ალბანეთი, კორეა, მაკედონია, მოლდოვა, თურქეთი, სერბეთი, ურუგვაი; ცალკე ნუსხაში — მაროკო და 1960 წლის კონვენცია ყოფილ სსრკ-სთან, რომელიც სომხეთის, ბელარუსის, უკრაინისა და რუსეთის მიმართ გამოიყენება. საქართველო არცერთ ნუსხაში არ არის (CNPP-ის გვერდები შემოწმებულია 13.11.2026).
- art. 138 lit. a), art. 156 din Codul fiscal — სოციალური (საპენსიო) დაზღვევის შენატანი (CAS) — 25 %; ჯანმრთელობის დაზღვევის შენატანი (CASS) — 10 % დასაქმებულებისა და კანონით ვალდებული სხვა პირებისთვის.
- art. 135^2 din Codul fiscal — საზღვარგარეთ მიღებულ შემოსავალზე სავალდებულო სოციალური შენატანები თითოეული კატეგორიის წესებით დგინდება, ევროკავშირის სოციალური უზრუნველყოფის კანონმდებლობისა და იმ შეთანხმებების დაცვით, რომელთა მხარეც რუმინეთია.
- „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი, მე-3 და 34¹ მუხლები — კანონი ვრცელდება საქართველოს მოქალაქეებზე, აგრეთვე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსა და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე, რომლებსაც საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვა აქვთ. შენატანები: დამსაქმებელი — 2 % და დასაქმებული — 2 % დასაბეგრი ხელფასიდან; თვითდასაქმებული — 4 % (მონაწილეობა ნებაყოფლობითია); სახელმწიფო — 2 % წლიური შემოსავლიდან 24 000 ლარამდე და 1 % — 24 000-დან 60 000 ლარამდე. მონაწილეს, რომელმაც დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვა, შეუძლია ერთჯერადად მიიღოს თავისი საპენსიო აქტივები.
- art. 64 alin. (1) din Codul fiscal — საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთი 10 %-ია დამოუკიდებელი საქმიანობის, ხელფასის, ქონების სარგებლობაში გადაცემის, ინვესტიციების, პენსიების, სოფლის მეურნეობის, პრიზებისა და სხვა წყაროების შემოსავალზე, IV ტიტულში პირდაპირ დადგენილი განაკვეთების გარდა.
- art. 97 alin. (7) din Codul fiscal — დივიდენდის სახით მიღებული შემოსავალი 16 %-ით იბეგრება; გადასახადი საბოლოოა.
- art. 130 din Codul fiscal — რეზიდენტები უცხოურ შემოსავალზე გადასახადს თითოეული კატეგორიის წესებით იხდიან; უცხოური შემოსავალი, რომელიც რუმინეთში არ იბეგრება ან გათავისუფლებულია, იგივე რეჟიმით სარგებლობს; შემოსავალი ერთიან დეკლარაციაში ცხადდება 122-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ვადაში და გადასახადიც იმავე ვადაში გამოითვლება და იხდება, შეთანხმების მეთოდის გათვალისწინებით.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი — „იგი ითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას გააჩნია მუდმივი საცხოვრებელი; თუ მას მუდმივი საცხოვრებელი ორივე სახელმწიფოში აქვს, იგი ითვლება იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას გააჩნია უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი)“.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი — „თუ შეუძლებელია იმ სახელმწიფოს დადგენა, სადაც მას აქვს სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი ან თუ მას არც ერთ ამ სახელმწიფოში არ გააჩნია მუდმივი საცხოვრებელი, იგი ითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც ჩვეულებრივ ცხოვრობს“.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „c“ და „d“ ქვეპუნქტები — „c“: „თუ იგი ჩვეულებრივ ცხოვრობს ორივე სახელმწიფოში ან ჩვეულებრივ არ ცხოვრობს არცერთ მათგანში, იგი ითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს“; „d“: „თუ იგი არის ორივე სახელმწიფოს ნაციონალური პირი ან არ არის არცერთი მათგანის ნაციონალური პირი, მაშინ ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა კომპეტენტური ორგანოები გადაწყვეტენ ამ საკითხს ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე“; პროცედურა — 27-ე მუხლი.
- საქართველო–რუმინეთის 1997 წლის კონვენციის 27-ე მუხლის პირველი პუნქტი — თუ პირი თვლის, რომ ერთი ან ორივე სახელმწიფოს მოქმედება იწვევს მის დაბეგვრას კონვენციის შეუსაბამოდ, მას შეუძლია, ეროვნული კანონმდებლობის საშუალებებისგან დამოუკიდებლად, საქმე წარადგინოს იმ სახელმწიფოს კომპეტენტურ ორგანოში, რომლის რეზიდენტიცაა, — კონვენციის შეუსაბამო დაბეგვრის გამომწვევი მოქმედების შესახებ პირველი შეტყობინებიდან სამი წლის განმავლობაში. MLI-ის მე-16 მუხლის პირველი პუნქტით (ორივე სახელმწიფომ ეს დებულება შეატყობინა) საქმე ნებისმიერი ხელშემკვრელი სახელმწიფოს კომპეტენტურ ორგანოს შეიძლება წარედგინოს.
განახლდა 17.11.2026. შედეგი მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს საგადასახადო ან იურიდიულ კონსულტაციას. შემოსავლების სამსახურმა და სასამართლოებმა შეიძლება ნორმები სხვაგვარად განმარტონ, მათ შორის აქ გაუთვალისწინებელი გარემოებების გამო, ხოლო კანონმდებლობა იცვლება. გადაწყვეტილების მიღებამდე მიმართეთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.
სხვა ქვეყნები
- გადასახადები ავსტრიაში
- გადასახადები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში
- გადასახადები არგენტინაში
- გადასახადები აშშ-ში
- გადასახადები ბანგლადეშში
- გადასახადები ბრაზილიაში
- გადასახადები გაერთიანებულ სამეფოში
- გადასახადები გერმანიაში
- გადასახადები ესპანეთში
- გადასახადები თურქეთში
- გადასახადები იაპონიაში
- გადასახადები ინდოეთში
- გადასახადები ინდონეზიაში
- გადასახადები იტალიაში
- გადასახადები კანადაში
- გადასახადები მალაიზიაში
- გადასახადები მექსიკაში
- გადასახადები ნიდერლანდებში
- გადასახადები პაკისტანში
- გადასახადები პოლონეთში
- გადასახადები პორტუგალიაში
- გადასახადები საფრანგეთში
- გადასახადები სინგაპურში
- გადასახადები ტაივანში
- გადასახადები უკრაინაში
- გადასახადები უნგრეთში
- გადასახადები შვედეთში
- გადასახადები შვეიცარიაში
- გადასახადები ჩეხეთში
- გადასახადები ჩინეთში