საგადასახადო რეზიდენტობა შვედეთში და საქართველოში
შვედეთი შეუზღუდავად (მსოფლიო შემოსავალზე) ბეგრავს პირს, რომელიც შვედეთში ცხოვრობს (bosatt), იქ არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ იმყოფება ან, როგორც ყოფილი რეზიდენტი, შვედეთთან არსებით კავშირს ინარჩუნებს (3 kap. 3 § IL). საქართველო რეზიდენტად გთვლით, თუ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით, და რეზიდენტ ფიზიკურ პირს უცხოურ შემოსავალს არ უბეგრავს. ორმაგ რეზიდენტობას 2013 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს: მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და კომპეტენტური ორგანოების ურთიერთშეთანხმება. ორივე სახელმწიფო მეორე სახელმწიფოში გადახდილ გადასახადს ჩაითვლის.
უფასოდ, რეგისტრაციის გარეშე, დაახლოებით 3 წუთი. დასკვნა — საქართველოს საგადასახადო კოდექსით, შვედეთის კანონმდებლობასთან და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებასთან შედარებით.
როდის გთვლით შვედეთი საგადასახადო რეზიდენტად
პირველი კრიტერიუმი — ცხოვრობთ თუ არა შვედეთში (bosatt): არის თუ არა შვედეთი თქვენი ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილი, სადაც ძირითადი საცხოვრებელი გაქვთ. პრაქტიკაში ასეთი პირები საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით რეგისტრირებულნი არიან (folkbokförda). დღეების რაოდენობა აქ არ წყვეტს — თუ შვედეთში საცხოვრებლად გადახვედით, გადასვლის დღიდან შეუზღუდავად იბეგრებით.
მეორე კრიტერიუმი — მუდმივი ყოფნა (stadigvarande vistelse): კანონის მოსამზადებელი მასალებისა და პრაქტიკის მიხედვით — შვედეთში არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ ყოფნა, თუნდაც ის ორ კალენდარულ წელზე მოდიოდეს. მოკლე გასვლები (შვებულება, სახლში ჩამოსვლა) მას არ წყვეტს. საქართველოსგან განსხვავებით, შვედეთი 12-თვიან პერიოდში 183 დღეს არ ითვლის.
ექვს თვეზე მოკლე ყოფნაც შეიძლება მუდმივი იყოს, თუ რეგულარულია: სასამართლოები ყოველწლიური ჩამოსვლების ხანგრძლივობას, მოცულობასა და რეგულარულობას აფასებენ. ყოველწლიურად 5 თვე ზედიზედ — მუდმივი ყოფნაა (HFD 2018 ref. 30 I); 4 თვე სხვა ჩამოსვლებთან ერთად — ასევე (HFD 2019 not. 26); დაახლოებით 3 თვე სხვა ჩამოსვლების დაახლოებით ერთ თვესთან ერთად — არა (HFD 2018 ref. 30 II, HFD 2019 not. 27).
მესამე კრიტერიუმი მხოლოდ მათ ეხება, ვინც ადრე შვედეთში ცხოვრობდა (bosatt) და წავიდა: ისინი შეუზღუდავად დასაბეგრნი რჩებიან, სანამ შვედეთთან არსებითი კავშირი აქვთ. შვედეთის მოქალაქეებისა და შვედეთში ჯამში არანაკლებ 10 წელი მცხოვრები პირებისთვის წასვლიდან 5 წლის განმავლობაში ასეთი კავშირის პრეზუმფცია მოქმედებს.
არსებითი კავშირის პრეზუმფცია წასვლიდან 5 წლის განმავლობაში მოქმედებს შვედეთის მოქალაქეებისთვის და პირებისთვის, რომლებიც შვედეთში ჯამში არანაკლებ 10 წელი ცხოვრობდნენ ან მუდმივად იმყოფებოდნენ.
შვედეთის მოქალაქეობის გარეშე პრეზუმფცია მხოლოდ მაშინ მოქმედებს, თუ შვედეთში ჯამში არანაკლებ 10 წელი ცხოვრობდით ან მუდმივად იმყოფებოდით. თუ არ იცით, ვვარაუდობთ, რომ პრეზუმფცია შეიძლება მოქმედებდეს.
არსებითი კავშირი გარემოებების ერთობლიობით ფასდება. ყველაზე დიდი წონა, როგორც წესი, წასვლის შემდეგ შენარჩუნებულ ყოფილ მუდმივ საცხოვრებელს აქვს; ასევე მნიშვნელოვანია ოჯახი შვედეთში, საკუთარი ბიზნესი ან წილი, რომელიც შვედურ კომპანიაზე არსებით გავლენას იძლევა, მოქალაქეობა და ადრინდელი ცხოვრების ხანგრძლივობა. დასასვენებელი აგარაკი თავისთავად, როგორც წესი, კავშირს არ ქმნის; საზღვარგარეთ ხანგრძლივი ყოფნა კავშირს ასუსტებს. მოქმედებს პრეზუმფცია: კავშირის არარსებობა თქვენ უნდა დაამტკიცოთ.
არსებითი კავშირი გარემოებების ერთობლიობით ფასდება. ყველაზე დიდი წონა, როგორც წესი, წასვლის შემდეგ შენარჩუნებულ ყოფილ მუდმივ საცხოვრებელს აქვს; ასევე მნიშვნელოვანია ოჯახი შვედეთში, საკუთარი ბიზნესი ან წილი, რომელიც შვედურ კომპანიაზე არსებით გავლენას იძლევა, მოქალაქეობა და ადრინდელი ცხოვრების ხანგრძლივობა. დასასვენებელი აგარაკი თავისთავად, როგორც წესი, კავშირს არ ქმნის; საზღვარგარეთ ხანგრძლივი ყოფნა კავშირს ასუსტებს.
მეორე კრიტერიუმი — მუდმივი ყოფნა (stadigvarande vistelse): კანონის მოსამზადებელი მასალებისა და პრაქტიკის მიხედვით — შვედეთში არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ ყოფნა, თუნდაც ის ორ კალენდარულ წელზე მოდიოდეს. მოკლე გასვლები (შვებულება, სახლში ჩამოსვლა) მას არ წყვეტს. საქართველოსგან განსხვავებით, შვედეთი 12-თვიან პერიოდში 183 დღეს არ ითვლის. რადგან გაურკვეველია, ცხოვრობთ თუ არა შვედეთში, დასკვნა ამ ყოფნაზე იქნება დამოკიდებული.
ექვს თვეზე მოკლე ყოფნაც შეიძლება მუდმივი იყოს, თუ რეგულარულია: სასამართლოები ყოველწლიური ჩამოსვლების ხანგრძლივობას, მოცულობასა და რეგულარულობას აფასებენ. ყოველწლიურად 5 თვე ზედიზედ — მუდმივი ყოფნაა (HFD 2018 ref. 30 I); 4 თვე სხვა ჩამოსვლებთან ერთად — ასევე (HFD 2019 not. 26); დაახლოებით 3 თვე სხვა ჩამოსვლების დაახლოებით ერთ თვესთან ერთად — არა (HFD 2018 ref. 30 II, HFD 2019 not. 27).
მესამე კრიტერიუმი მხოლოდ მათ ეხება, ვინც ადრე შვედეთში ცხოვრობდა (bosatt) და წავიდა: ისინი შეუზღუდავად დასაბეგრნი რჩებიან, სანამ შვედეთთან არსებითი კავშირი აქვთ. შვედეთის მოქალაქეებისა და შვედეთში ჯამში არანაკლებ 10 წელი მცხოვრები პირებისთვის წასვლიდან 5 წლის განმავლობაში ასეთი კავშირის პრეზუმფცია მოქმედებს.
არსებითი კავშირი გარემოებების ერთობლიობით ფასდება. ყველაზე დიდი წონა, როგორც წესი, წასვლის შემდეგ შენარჩუნებულ ყოფილ მუდმივ საცხოვრებელს აქვს; ასევე მნიშვნელოვანია ოჯახი შვედეთში, საკუთარი ბიზნესი ან წილი, რომელიც შვედურ კომპანიაზე არსებით გავლენას იძლევა, მოქალაქეობა და ადრინდელი ცხოვრების ხანგრძლივობა. დასასვენებელი აგარაკი თავისთავად, როგორც წესი, კავშირს არ ქმნის; საზღვარგარეთ ხანგრძლივი ყოფნა კავშირს ასუსტებს.
შვედეთში „ცხოვრობთ“ თუ არა, ფაქტების მიხედვით წყდება (საცხოვრებელი, გადასვლა, რეგისტრაცია საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით), ამიტომ დასკვნა სავარაუდოა და არა უპირობო.
- შვედეთი თქვენი ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილია (bosatt), ამიტომ შვედეთში შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი ხართ (3 kap. 3 § 1 პუნქტი IL) და გადასახადს მსოფლიო შემოსავალზე იხდით (3 kap. 8 § IL), დღეების რაოდენობის მიუხედავად. გადასვლის წელს შეუზღუდავი ვალდებულება მოქმედებს იმ დღიდან, როცა შვედეთში დასახლდით ან მუდმივი ყოფნა დაიწყეთ, მანამდე და წასვლის შემდეგ კი (თუ არსებითი კავშირი არ რჩება) — შეზღუდული.
- შვედეთში არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ იმყოფებით (მოკლე გასვლები ყოფნას არ წყვეტს) — ეს მუდმივი ყოფნაა (stadigvarande vistelse) და შვედეთში შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი ხართ (3 kap. 3 § 2 პუნქტი IL), მსოფლიო შემოსავალზე. გადასვლის წელს შეუზღუდავი ვალდებულება მოქმედებს იმ დღიდან, როცა შვედეთში დასახლდით ან მუდმივი ყოფნა დაიწყეთ, მანამდე და წასვლის შემდეგ კი (თუ არსებითი კავშირი არ რჩება) — შეზღუდული.
- ყოველწლიურად რეგულარულად იმყოფებით შვედეთში 5 თვე ზედიზედ ან მეტ ხანს. შვედეთის უმაღლესმა ადმინისტრაციულმა სასამართლომ ასეთი ყოფნა მუდმივად ცნო (HFD 2018 ref. 30 I), მაშინაც კი, როცა პირი წლის უმეტეს ნაწილს საზღვარგარეთ ცხოვრობს, — ამიტომ, სავარაუდოდ, შვედეთში შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი ხართ (3 kap. 3 § 2 პუნქტი IL).
- ყოველწლიურად რეგულარულად იმყოფებით შვედეთში დაახლოებით 4 თვე ზედიზედ და სხვა დროსაც ჩადიხართ. სასამართლომ მუდმივად ცნო ყოველ ზაფხულს 4 თვე სხვა ჩამოსვლებთან ერთად 3 კვირამდე (HFD 2019 not. 26), მაგრამ არა 3 თვე სხვა ჩამოსვლებთან ერთად 3–5 კვირით (HFD 2018 ref. 30 II, HFD 2019 not. 27). დასკვნა ყოფნის საერთო მოცულობაზეა დამოკიდებული: შვედეთმა შეიძლება შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად მიგიჩნიოთ.
- შვედეთიდან 5 წელზე ნაკლები ხნის წინ წახვედით და თქვენზე არსებითი კავშირის პრეზუმფცია ვრცელდება (შვედეთის მოქალაქეობა ან იქ არანაკლებ 10 წელი ცხოვრება). შენარჩუნებული კავშირებით შვედეთში შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი რჩებით (3 kap. 3 § 3 პუნქტი, 7 § IL) — მსოფლიო შემოსავალზე.
- შვედეთიდან 5 წელზე ნაკლები ხნის წინ წახვედით და თქვენზე არსებითი კავშირის პრეზუმფცია ვრცელდება (3 kap. 7 § IL): სანამ კავშირის არარსებობას არ დაამტკიცებთ, შვედეთი შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად გთვლით (3 kap. 3 § 3 პუნქტი IL).
- ადრე შვედეთში ცხოვრობდით და მასთან არსებითი კავშირი შეინარჩუნეთ (საცხოვრებელი, ოჯახი, ბიზნესი ან არსებითი გავლენა შვედურ კომპანიაზე და სხვ.) — შვედეთი, სავარაუდოდ, შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად გთვლით (3 kap. 3 § 3 პუნქტი, 7 § IL). შეფასება გარემოებების ერთობლიობით ხდება, ხოლო საზღვარგარეთ ხანგრძლივი ყოფნა კავშირს ასუსტებს.
როდის ხართ არარეზიდენტი
- შვედეთში არ ცხოვრობთ, მუდმივად არ იმყოფებით და ყოფილი რეზიდენტის არსებითი კავშირი არ გაქვთ — შვედეთში შეზღუდულად იბეგრებით, მხოლოდ შვედური წყაროს ცალკეულ შემოსავალზე: შვედეთში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი, შვედური პენსიები, დირექტორთა საბჭოს წევრების ანაზღაურება — SINK 22,5 % (2027 წლიდან — 20 %); შვედური უძრავი ქონების შემოსავალი — 30 %.
- შვედეთიდან 5 წელზე ნაკლები ხნის წინ წახვედით და თქვენზე არსებითი კავშირის პრეზუმფცია ვრცელდება (3 kap. 7 § IL). თვლით, რომ კავშირები არ შეგინარჩუნებიათ, მაგრამ ეს თქვენ უნდა დაამტკიცოთ: სანამ Skatteverket არ დაეთანხმება, შეიძლება შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად მიგიჩნიონ. თუ დაამტკიცებთ — შეზღუდული დაბეგვრა მხოლოდ შვედეთიდან მიღებულ შემოსავალზე.
- ადრე შვედეთში ცხოვრობდით, მაგრამ არსებითი კავშირის პრეზუმფცია თქვენზე არ ვრცელდება (გავიდა 5 წელი ან მეტი, ან არც შვედეთის მოქალაქეობა გაქვთ და არც იქ 10 წლიანი ცხოვრება). გაურკვეველია, გაქვთ თუ არა არსებითი კავშირი; მის გარეშე შვედეთში შეზღუდულად იბეგრებით, მაგრამ Skatteverket-მა თქვენი კავშირები (საცხოვრებელი, ოჯახი, ბიზნესი) შეიძლება სხვაგვარად შეაფასოს.
- შვედეთში ექვსი თვე ზედიზედ არ ყოფილხართ, მაგრამ გაურკვეველია, არის თუ არა შვედეთი თქვენი ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილი (bosatt). თუ არის — დღეების მიუხედავად შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი ხართ; თუ არა — მხოლოდ შვედეთიდან მიღებულ შემოსავალზე იბეგრებით. შეინახეთ მტკიცებულებები, სად არის თქვენი საცხოვრებელი და სად ხართ რეგისტრირებული საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით.
სად განსხვავდება შვედეთის კანონმდებლობა ქართული წესებისგან
- კოლიზია: მუდმივი ყოფნა შვედეთში და საქართველოს რეზიდენტობა. შვედეთი შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად გთვლით, რადგან შვედეთში არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ ან ყოველწლიურად რეგულარულად ხანგრძლივად იმყოფებით; საქართველო — რადგან ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით, საზღვარგარეთ სპეციალურად დასასვენებლად, სამკურნალოდ, მივლინებით ან სასწავლებლად გატარებული დღეების ჩათვლით (34-ე მუხლი), ან სტატუსის საფუძველზე. წყვეტს კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი: მუდმივი საცხოვრებელი მხოლოდ საქართველოში — საქართველოს რეზიდენტი ხართ; საცხოვრებელი ორივე სახელმწიფოში — სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი; შემდეგ ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, კომპეტენტური ორგანოების ურთიერთშეთანხმება.
- კოლიზია: შვედეთში ცხოვრობთ, საქართველოც რეზიდენტად გთვლით. შვედეთი შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად გთვლით, რადგან იქაა თქვენი ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილი (bosatt), დღეების მიუხედავად. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საცხოვრებელს არ აფასებს — მხოლოდ საქართველოში ყოფნის დღეებს (ან სტატუსს), ამიტომ გადასვლის წელს ან ორ ქვეყანაში ცხოვრებისას ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი შეიძლება იყოთ. კონვენციით: თუ მუდმივი საცხოვრებელი მხოლოდ შვედეთშია, მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი შვედეთზე მიუთითებს; თუ ორივე სახელმწიფოშია — სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი წყვეტს (ოჯახი, სამსახური, ბიზნესი, ქონება).
- კოლიზია: არსებითი კავშირი შვედეთთან საქართველოში გადასვლის შემდეგ. შვედეთიდან წასვლის შემდეგ მისთვის შეიძლება შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი დარჩეთ არსებითი კავშირის გამო (3 kap. 3 § 3 პუნქტი, 7 § IL), საქართველო კი საქართველოში ყოფნის დღეების მიხედვით რეზიდენტად გთვლით. წყვეტს კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი: თუ მუდმივი საცხოვრებელი მხოლოდ საქართველოშია — საქართველოს რეზიდენტი ხართ და შვედეთს მხოლოდ შვედური წყაროს შემოსავლის დაბეგვრა შეუძლია კონვენციის ფარგლებში. ამიტომ მნიშვნელოვანია, არის თუ არა შვედეთში საცხოვრებელი კვლავ „მუდმივად ხელმისაწვდომი“: შენარჩუნებული ყოფილი საცხოვრებელი შეიძლება ორივე სახელმწიფოში საცხოვრებელს ნიშნავდეს და საკითხი სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრზე გადაიტანოს.
- კოლიზია: საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი 183 დღის გარეშე და რეზიდენტობა შვედეთში. საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი, რომელიც 183 დღის გარეშე მოგენიჭათ (მაგალითად, მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილ პირს), მხოლოდ იმ საგადასახადო წელზე ვრცელდება, რომლისთვისაც ცნობა გაიცა, და შვედეთისთვის შეუზღუდავ საგადასახადო ვალდებულებას არ აუქმებს: თუ შვედეთში ცხოვრობთ, იქ მუდმივად იმყოფებით ან არსებითი კავშირი შეინარჩუნეთ, ორმაგ რეზიდენტობას კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს მუდმივი საცხოვრებლის, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრისა და ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით — საქართველოში ფაქტობრივი ცხოვრების გარეშე მიღებული სტატუსი ამ კრიტერიუმებს არ ცვლის.
კიდევ რა უნდა იცოდეთ
- რომელი შეთანხმება მოქმედებს: საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენცია. მოქმედებს „საქართველოს მთავრობასა და შვედეთის მთავრობას შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ კონვენცია (თბილისი, 06.11.2013; ძალაშია 26.07.2014-იდან, გამოიყენება 2015 წლიდან). რეზიდენტობის განსაზღვრა — მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი (OECD-ის მოდელის მიხედვით); ხელფასი — მე-14 მუხლი (183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში); ბიზნესი და პროფესიული მომსახურება — მე-7 მუხლი; პენსიები — მე-17 მუხლი (წყაროს სახელმწიფოსაც შეუძლია დაბეგვრა); სახელმწიფო სამსახური — მე-18 მუხლი; ყოფილი რეზიდენტების ნამატი — მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტი (10 წელი); ორმაგი დაბეგვრის აღმოფხვრა — 22-ე მუხლი (ორივე სახელმწიფო ჩაითვლის); ურთიერთშეთანხმება — 24-ე მუხლი (3 წელი). ტექსტები ქართულ, შვედურ და ინგლისურ ენებზეა; განსხვავებისას ინგლისური უპირატესია.
- შვედეთი შეიძლება არ გცნოთ საქართველოს რეზიდენტად კონვენციის მიზნებისთვის. კონვენციის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მეორე წინადადებით რეზიდენტი არ არის პირი, რომელიც სახელმწიფოში მხოლოდ იქ არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალზე იბეგრება. შვედეთის მთავრობამ კონვენციის რატიფიკაციის კანონპროექტში (prop. 2013/14:149, გვ. 39, 41–42) ოფიციალურად დაწერა, რომ საქართველოს ტერიტორიული დაბეგვრის გამო ფიზიკური პირი კონვენციის მნიშვნელობით საქართველოს რეზიდენტი ვერ იქნება, მიუხედავად ქართული რეზიდენტობის ცნობისა. ეს ეწინააღმდეგება OECD-ის კომენტარს (მე-4 მუხლი, პუნქტი 8.3), რომელსაც სხვა სახელმწიფოები მიჰყვებიან, მაგრამ შვედეთის სასამართლოები და Skatteverket კანონპროექტის განმარტებებს დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ. პრაქტიკული შედეგი: (1) თუ შვედეთში კვლავ შეუზღუდავი საგადასახადო ვალდებულება გაქვთ (ცხოვრობთ, მუდმივად იმყოფებით ან არსებითი კავშირი გაქვთ), Skatteverket-მა შეიძლება მხოლოდ შვედეთის რეზიდენტად მიგიჩნიოთ და მთელი შემოსავალი დაგიბეგროთ, ქართული გადასახადის ჩათვლით იმ შემოსავალზე, რომლის დაბეგვრაც კონვენციით საქართველოს შეუძლია; (2) თუ შვედეთიდან საბოლოოდ წახვედით, შვედეთმა შეიძლება კონვენციის შეღავათებზე (მაგალითად, შვედურ დივიდენდზე 10 % 30 %-ის ნაცვლად) უარი გითხრათ. დაგეგმვამდე მოითხოვეთ Skatterättsnämnden-ის წინასწარი გადაწყვეტილება ან ურთიერთშეთანხმების პროცედურას მიმართეთ (24-ე მუხლი).
- შვედეთი 183 დღეს კი არა, ექვს თვეს ზედიზედ ითვლის. შვედური კრიტერიუმი — მუდმივი ყოფნა არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ (მოკლე გასვლები მას არ წყვეტს), თუნდაც პერიოდი ორ კალენდარულ წელზე მოდიოდეს; ყოველწლიური რეგულარული ყოფნა 4–5 თვით შეიძლება ასევე მუდმივი იყოს. საქართველო 183 დღეს ითვლის ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, და საქართველოში ყოფნას უმატებს საზღვარგარეთ სპეციალურად დასასვენებლად, სამკურნალოდ, მივლინებით ან სასწავლებლად გატარებულ დღეებს. ამიტომ ორი სახელმწიფოს შედეგები შეიძლება არ დაემთხვეს: წლის განმავლობაში გაფანტული 190 დღე შვედეთში მუდმივი ყოფნა სულაც არ არის, ხოლო ყოველ ზაფხულს 5 თვე შვედეთში შეუზღუდავად დასაბეგრად გაქცევთ, თუნდაც საქართველოს რეზიდენტი დარჩეთ.
- გადასვლის წელი: შვედეთი პერიოდებს განასხვავებს, საქართველო — არა. შვედეთი კალენდარული წლით ბეგრავს, მაგრამ შეუზღუდავი ვალდებულება მოქმედებს იმ დღიდან, როცა შვედეთში დასახლდით ან მუდმივი ყოფნა დაიწყეთ, და წასვლამდე (ან სანამ არსებითი კავშირი რჩება); წლის დანარჩენ ნაწილში — მხოლოდ შვედეთიდან მიღებული შემოსავალი. საქართველო რეზიდენტობას მთელ კალენდარულ წელზე ადგენს. შეადარეთ პერიოდები, რომ ერთსა და იმავე შემოსავალზე გადასახადი ორჯერ არ გადაიხადოთ; საჭიროების შემთხვევაში მიმართეთ ურთიერთშეთანხმების პროცედურას (კონვენციის 24-ე მუხლი).
- ხელფასი შვედეთში შესრულებულ სამუშაოზე. შვედეთში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაოს ხელფასი შვედური წყაროს შემოსავალია; შვედეთის არარეზიდენტებისთვის — SINK 22,5 % 2026 წელს (2027 წლიდან 20 %) ან, თქვენი არჩევით, ჩვეულებრივი დაბეგვრა. თუ კონვენციით საქართველოს რეზიდენტი ხართ, შვედეთი მას არ ბეგრავს, როცა მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტის ყველა პირობა სრულდება: შვედეთში არაუმეტეს 183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც ფისკალურ წელს იწყება ან მთავრდება; დამსაქმებელი შვედეთის რეზიდენტი არ არის; ხარჯი მის მუდმივ დაწესებულებას შვედეთში არ ეკისრება (იგივე გათავისუფლებაა SINK-ის კანონის 6 a §-ში). საქართველოში საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასი უცხოური წყაროს შემოსავალია და რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის გათავისუფლებულია (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი, 104-ე მუხლი), ამიტომ ორმაგი დაბეგვრა არ წარმოიშობა.
- საქართველოდან დისტანციური მუშაობა შვედი დამსაქმებლისთვის ან კლიენტისთვის. საქართველოში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაო ქართული წყაროს შემოსავალია (104-ე მუხლი): ხელფასი 20 %-ით იბეგრება, ხოლო თუ დამსაქმებელი ქართული საგადასახადო აგენტი არ არის, დეკლარაციას მომდევნო წლის 1 აპრილამდე თავად წარადგენთ (153-ე მუხლი). შვედეთი SINK-ით შვედეთის გარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასს კერძო დამსაქმებლისგან არ ბეგრავს; შვედეთის სახელმწიფოს ან მუნიციპალიტეტის ხელფასს კონვენციის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტი არეგულირებს. საქართველოდან შვედი კლიენტებისთვის გაწეული მომსახურება (მათ შორის, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალური მეწარმის მიერ — 1 %) ასევე ქართული წყაროს შემოსავალია (104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი); კონვენციით შვედეთს მისი დაბეგვრა მხოლოდ შვედეთში მუდმივი დაწესებულების არსებობისას შეუძლია (მე-7 მუხლი).
- ორმაგი დაბეგვრა: ორივე სახელმწიფო ჩაითვლის, მაგრამ საქართველოს ეს იშვიათად სჭირდება. თუ კონვენციით შვედეთის რეზიდენტი ხართ, შვედეთი ქართულ გადასახადს იმ შემოსავალზე, რომელიც კონვენციით შეიძლება დაიბეგროს საქართველოში, უცხოური გადასახადის ჩათვლის შვედური წესებით ჩაითვლის (22-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი). თუ საქართველოს რეზიდენტი ხართ, საქართველო შვედურ გადასახადს ჩაითვლის ქართული გადასახადის ფარგლებში (22-ე მუხლის პირველი პუნქტი), მაგრამ შვედური და სხვა უცხოური შემოსავალი რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის საქართველოში ისედაც გათავისუფლებულია (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი) — ასეთ შემოსავალზე შვედური გადასახადი საბოლოოა. თუ დაბეგვრა კონვენციას არ შეესაბამება, სამი წლის განმავლობაში შეგიძლიათ კომპეტენტურ ორგანოს მიმართოთ (24-ე მუხლი).
- შვედეთის რეზიდენტი, რომელიც საქართველოში მუშაობს: ექვსი თვის წესი. თუ შვედეთში შეუზღუდავად დასაბეგრი პირი ხართ და საქართველოში დაქირავებით არანაკლებ ექვსი თვე მუშაობთ, შვედეთი ამ ხელფასს არ ბეგრავს იმ ფარგლებში, რომლებშიც ის საქართველოში დაიბეგრა (sexmånadersregeln); ერთ სახელმწიფოში არანაკლებ ერთი წლით მუშაობისას ხელფასი თავისუფლდება იქ დაუბეგრავადაც, თუ ეს ამ სახელმწიფოს კანონის ან პრაქტიკის შედეგია (ettårsregeln). საქართველოში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი საქართველოს არარეზიდენტისთვისაც ქართული წყაროს შემოსავალია და 20 %-ით იბეგრება, გარდა 30 დღემდე მუშაობისა არარეზიდენტ დამსაქმებელთან (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „შ“ ქვეპუნქტი); კონვენციის მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტით საქართველო მას ვერ დაბეგრავს, თუ საქართველოში ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში არაუმეტეს 183 დღე ხართ, დამსაქმებელი საქართველოს რეზიდენტი არ არის და ხარჯი მის მუდმივ დაწესებულებას საქართველოში არ ეკისრება. შვედეთში მოკლე ჩამოსვლები პერიოდს არ წყვეტს, თუ მუშაობის თვეზე 6 დღეს (წელიწადზე 72 დღეს) არ აღემატება. ერთი წლის წესი არ ვრცელდება სახელმწიფო სამსახურზე (მომსახურების ექსპორტის გარდა), არცერთი წესი — გემებსა და ზოგიერთ საჰაერო ხომალდზე მუშაობაზე. ინდივიდუალური მეწარმეებისა და თვითდასაქმებულებისთვის ეს წესი არ მოქმედებს — მხოლოდ კონვენცია.
- ინდივიდუალური მეწარმე საქართველოში შვედეთის რეზიდენტობისას. თუ კონვენციით შვედეთის რეზიდენტი ხართ და საქართველოში მუდმივი დაწესებულება არ გაქვთ, სამეწარმეო და პროფესიული მომსახურების შემოსავალი მხოლოდ შვედეთში იბეგრება (მე-7 მუხლი) — მუნიციპალური და სახელმწიფო გადასახადის შკალით. შვედეთი ჩაითვლის მხოლოდ იმ ქართულ გადასახადს, რომლის დაბეგვრის უფლებაც კონვენციით საქართველოს აქვს (22-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი): თუ საქართველოში მუდმივი დაწესებულების გარეშე მცირე ბიზნესის 1 %-იან გადასახადს იხდით, ის შვედეთში არ ჩაითვლება — მისი დაბრუნება საქართველოში ხანდაზმულობის ვადაში მოითხოვეთ ან ურთიერთშეთანხმების პროცედურას მიმართეთ (24-ე მუხლი). თუ საქართველოში მუდმივი დაწესებულება გაქვთ (მაგალითად, საქმიანობის ფიქსირებული ადგილი), საქართველოს მისი მოგების დაბეგვრა შეუძლია; ამ შემთხვევაში შვედეთი მცირე ბიზნესის 1 %-იან გადასახადსაც ჩაითვლის: ის ქართული საშემოსავლო გადასახადია (საგადასახადო კოდექსის 88–90-ე მუხლები), კონვენცია მას მოიცავს (მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი), ჩათვლა კი 22-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტითა და avräkningslagen-ით (1 kap. 3 § და 7 §, 2 kap. 1–2 §§) ხდება; ის, რომ გადასახადი ბრუნვაზეა დაწესებული, ჩათვლას არ გამორიცხავს. Skatteverket-ის ცალკე პოზიცია 1 %-იან გადასახადზე არ მოიძებნა — დასკვნა კანონისა და კონვენციის ტექსტიდანაა.
- პენსიები და სახელმწიფო სამსახური. კონვენციის მე-17 მუხლით პენსიები, სოციალური დაცვის კანონმდებლობით გაცემული გადახდები და ანუიტეტები შეიძლება დაბეგროს სახელმწიფომ, სადაც ისინი წარმოიშობა; რეზიდენტობის სახელმწიფოც ბეგრავს და გადასახადს ჩაითვლის (22-ე მუხლი). შვედური პენსია საქართველოს რეზიდენტს — SINK 22,5 % (2027 წლიდან — 20 %), სახელმწიფო პენსიებზე თვეში 3 799 SEK-ის ზემოთ; საქართველოში უცხოური პენსია რეზიდენტისთვის უცხოური წყაროს შემოსავალია და არ იბეგრება, ამიტომ შვედური გადასახადი საბოლოოა. ქართული პენსია (მათ შორის, დაგროვებითი პენსიის გაცემა) შვედეთის რეზიდენტს შვედეთში შემოსავლად იბეგრება ქართული გადასახადის ჩათვლით, თუ ის დაკავდა. სახელმწიფო სამსახურის ხელფასს, როგორც წესი, მხოლოდ გადამხდელი სახელმწიფო ბეგრავს (მე-18 მუხლი).
- Expertskatt: ხელფასის 25 % გადასახადის გარეშე უცხოელი სპეციალისტებისთვის. უცხოელები, რომლებიც წინა 5 კალენდარული წლის განმავლობაში შვედეთში არ ცხოვრობდნენ და შვედ დამსაქმებელთან ექსპერტებად, მეცნიერებად ან საკვანძო თანამშრომლებად ჩადიან, Forskarskattenämnden-ის გადაწყვეტილებით ხელფასის 25 %-ზე (და ამ ნაწილიდან შენატანებზე) გადასახადს 7 წლამდე არ იხდიან; განცხადება მუშაობის დაწყებიდან 3 თვეში წარდგება. 01.01.2027-იდან შემოთავაზებულია 30 %, შვედეთის მოქალაქეების დაშვება და განცხადების 6-თვიანი ვადა — შეამოწმეთ, მიღებულია თუ არა კანონი.
- შვედეთიდან წასვლა: კავშირი, 10 წლის წესი და კონვენციის მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტი. ფიზიკური პირებისთვის საერთო გასვლის გადასახადი IL-ში არ არის, მაგრამ: (1) ყოფილი რეზიდენტები შეუზღუდავად დასაბეგრნი რჩებიან, სანამ არსებითი კავშირი აქვთ (შვედეთის მოქალაქეებისა და 10 წლით მცხოვრებთათვის — 5 წლის პრეზუმფცია); (2) აქციების გასხვისების ნამატი შვედეთში წასვლიდან კიდევ 10 კალენდარული წლის განმავლობაში იბეგრება (3 kap. 19 § IL); (3) საქართველოსთან კონვენცია შვედეთს ნებისმიერი ქონების გასხვისების ნამატის დაბეგვრის უფლებას აძლევს რეზიდენტობის შეწყვეტიდან ათი წლის განმავლობაში (მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტი). საქართველოს რეზიდენტისთვის შვედური აქტივების გაყიდვის ნამატი უცხოური წყაროს შემოსავალია და საქართველოში არ იბეგრება, ამიტომ შვედური გადასახადი საბოლოოა; საქართველო გასვლის გადასახადს არ ადგენს.
- სოციალური დაზღვევა: საქართველოსა და შვედეთს შორის შეთანხმება არ არის. შვედეთის სოციალური უზრუნველყოფის შეთანხმებების ნუსხაში საქართველო არ არის, ხოლო ევროკავშირის კოორდინაციის წესები საქართველოზე არ ვრცელდება — სადაზღვევო პერიოდები არ ჯამდება. შვედეთში დაქირავებით მუშაობისას, როგორც წესი, შვედეთის სოციალური დაზღვევის წესები მოქმედებს; საქართველოში მუშაობისას შვედეთში დაზღვეული, როგორც წესი, ვერ დარჩებით, გარდა შვედი დამსაქმებლის მიერ არაუმეტეს ერთი წლით მივლინებისა. საქართველოში სოციალური გადასახადი არ არის; დაგროვებით საპენსიო სქემაში შენატანებს იხდიან საქართველოს მოქალაქეები და მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელები. ორმაგი დაბეგვრის კონვენცია სოციალურ შენატანებს არ არეგულირებს.
როგორ წყდება ორმაგი რეზიდენტობა
თუ ორივე სახელმწიფო გთვლით რეზიდენტად, გამოიყენება შეთანხმება („საქართველოს მთავრობასა და შვედეთის მთავრობას შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ კონვენცია (თბილისი, 2013 წლის 6 ნოემბერი), მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი). კრიტერიუმები თანმიმდევრულად მოწმდება — მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, საგადასახადო ორგანოების ურთიერთშეთანხმება.
შეთანხმება დეტალურად: შემოსავლები, განაკვეთები, 183 დღის წესი →
ტერმინები, რომლებსაც შვედეთში შეხვდებით
- bosatt
- შვედეთში მცხოვრები — პირი, რომლის ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილი შვედეთშია; შეუზღუდავად იბეგრება დღეების მიუხედავად
- stadigvarande vistelse
- მუდმივი ყოფნა — შვედეთში არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ ან ყოველწლიურად რეგულარულად ხანგრძლივად; შეუზღუდავ დაბეგვრას იწვევს
- väsentlig anknytning
- არსებითი კავშირი შვედეთთან — ყოფილი რეზიდენტი, რომელიც მას ინარჩუნებს, შეუზღუდავად დასაბეგრი რჩება (3 kap. 7 § IL)
- SINK
- არარეზიდენტების სპეციალური საშემოსავლო გადასახადი შვედურ ხელფასსა და პენსიაზე — 22,5 % 2026 წელს, 20 % 2027 წლიდან
- folkbokföring
- რეგისტრაცია შვედეთში საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით; შვედეთში ცხოვრების (bosatt) ნიშანი
- expertskatt
- უცხოელი ექსპერტებისა და მეცნიერებისთვის შეღავათი: ხელფასის 25 % 7 წლამდე გადასახადის გარეშე (11 kap. 22–23 §§ IL)
კითხვები
ყოველ ზაფხულს 5 თვეს შვედეთში ვატარებ, დანარჩენს — საქართველოში. სად ვარ რეზიდენტი?
შვედეთის უმაღლესმა ადმინისტრაციულმა სასამართლომ ყოველწლიური რეგულარული ყოფნა 5 თვე ზედიზედ მუდმივ ყოფნად ცნო (HFD 2018 ref. 30 I), ამიტომ შვედეთმა შეიძლება შეუზღუდავად დასაბეგრ პირად მიგიჩნიოთ, თუნდაც საქართველოს რეზიდენტი იყოთ. ორმაგ რეზიდენტობას კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს: თუ მუდმივი საცხოვრებელი მხოლოდ საქართველოშია, საქართველოს რეზიდენტი ხართ.
რამდენ დღეს შემიძლია ვიმუშაო შვედეთში ისე, რომ ხელფასზე იქ გადასახადი არ გადავიხადო?
კონვენციის მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტით — არაუმეტეს 183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც ფისკალურ წელს იწყება ან მთავრდება, თუ დამსაქმებელი შვედეთის რეზიდენტი არ არის და ხარჯი მის მუდმივ დაწესებულებას შვედეთში არ ეკისრება. სხვა შემთხვევაში შვედეთი ხელფასს SINK-ით (22,5 %) ბეგრავს; საქართველოში საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასი რეზიდენტისთვის გათავისუფლებულია.
შვედეთიდან საქართველოში ვბრუნდები. შვედეთი კვლავ დამბეგრავს?
შეიძლება: თუ შვედეთის მოქალაქე ხართ ან იქ 10 წელი ცხოვრობდით, წასვლიდან 5 წლის განმავლობაში არსებითი კავშირის პრეზუმფცია მოქმედებს, ხოლო აქციების გაყიდვის ნამატს შვედეთი წასვლიდან კიდევ 10 წლის განმავლობაში ბეგრავს (3 kap. 19 § IL). კონვენცია შვედეთს ნებისმიერი ქონების გასხვისების ნამატის დაბეგვრის უფლებას რეზიდენტობის შეწყვეტიდან 10 წლის განმავლობაში აძლევს (მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტი). საქართველო ასეთ უცხოურ ნამატს რეზიდენტს არ უბეგრავს.
წყაროები
კანონმდებლობა და ოფიციალური განმარტებები
- 3 kap. 3 § Inkomstskattelag (1999:1229) (IL) — შეუზღუდავად (მსოფლიო შემოსავალზე) იბეგრებიან ფიზიკური პირები, რომლებიც: 1) შვედეთში ცხოვრობენ (bosatt); 2) შვედეთში მუდმივად იმყოფებიან (stadigvarande vistas); 3) შვედეთთან არსებითი კავშირი აქვთ (väsentlig anknytning) და ადრე იქ ცხოვრობდნენ. წესი არ ვრცელდება უცხო ქვეყნის დიპლომატიური და საკონსულო დაწესებულებების თანამშრომლებზე, რომლებიც 3 kap. 17 §-ის 2–4 პუნქტებით შეზღუდულად იბეგრებიან.
- Skatteverket — «Skattskyldighet» (შეზღუდული და შეუზღუდავი საგადასახადო ვალდებულება; შეცვლილია 30.01.2026) — შვედეთში ცხოვრობთ (bosatt), თუ თქვენი ფაქტობრივი საცხოვრებელი შვედეთშია (და საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით უნდა იყოთ რეგისტრირებული — folkbokförd). მუდმივი ყოფნა — შვედეთში არანაკლებ ექვსი თვე ზედიზედ ყოფნაა; მოკლე შესვენებები, მაგალითად სამშობლოში გამგზავრება, მას არ წყვეტს. წასვლის შემდეგ არსებით კავშირს შეიძლება ქმნიდეს შენარჩუნებული საცხოვრებელი, ოჯახი, მნიშვნელოვანი აქტივები და სხვ. ვინც შეუზღუდავად არ იბეგრება, შეზღუდულად იბეგრება — მხოლოდ შვედეთიდან მიღებულ ცალკეულ შემოსავალზე.
- 3 kap. 7 § IL (არსებითი კავშირი) — ყოფილი რეზიდენტის არსებითი კავშირი ერთობლიობაში ფასდება: შვედეთის მოქალაქეობა; ადრინდელი ცხოვრების ხანგრძლივობა; საზღვარგარეთ მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის არქონა; საზღვარგარეთ ყოფნა სწავლის ან მკურნალობის მიზნით; შვედეთში მთელი წლის განმავლობაში საცხოვრებლად მოწყობილი საცხოვრებელი; ოჯახი შვედეთში; სამეწარმეო საქმიანობა შვედეთში; ეკონომიკური კავშირები აქტივებით, რომლებიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ შვედეთში სამეწარმეო საქმიანობაზე არსებით გავლენას იძლევა; უძრავი ქონება შვედეთში; მსგავსი გარემოებები. შვედეთის მოქალაქე ან პირი, რომელიც შვედეთში ჯამში არანაკლებ 10 წელი ცხოვრობდა ან მუდმივად იმყოფებოდა, წასვლიდან 5 წლის განმავლობაში არსებითი კავშირის მქონედ ითვლება, თუ საწინააღმდეგოს არ დაამტკიცებს.
- 3 kap. 8 § IL — შეუზღუდავად დასაბეგრი პირები გადასახადს იხდიან ყველა შემოსავალზე — შვედეთიდან და საზღვარგარეთიდან, — 3 kap. 9–16 §§-ის გამონაკლისებისა და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებების გათვალისწინებით.
- 3 kap. 17–18 §§ IL (შეზღუდული საგადასახადო ვალდებულება) — ვინც შეუზღუდავად არ იბეგრება, შეზღუდულად იბეგრება — მხოლოდ შვედეთიდან მიღებულ ცალკეულ შემოსავალზე: ხელფასი, პენსიები და ანაზღაურება, რომლებზეც SINK-ის კანონი ვრცელდება (IL-ით — თუ ჩვეულებრივი დაბეგვრა აირჩიეთ); შვედეთში მუდმივი დაწესებულების ან უძრავი ქონების შემოსავალი; შვედური უძრავი ქონებისა და შვედური საცხოვრებელი უფლებების გასხვისების ნამატი; შვედური ეკონომიკური ასოციაციების დივიდენდები და სხვ. შვედეთში მუდმივი დაწესებულების მქონე საწარმოდან მიღებული როიალტი მუდმივი დაწესებულების შემოსავლად ითვლება. პროცენტი ნუსხაში არ არის.
- §§ 5, 6 a, 7 Lag (1991:586) om särskild inkomstskatt för utomlands bosatta (SINK), SFS 2025:1355 და 2025:1356 რედაქციით — SINK-ს იხდიან არარეზიდენტები შვედეთში შესრულებული სამუშაოს შვედური ხელფასიდან, შვედეთის სახელმწიფოს, მუნიციპალიტეტის ან რეგიონის მიერ გადახდილი ხელფასიდან (სამუშაოს შესრულების ადგილის მიუხედავად), შვედური კომპანიების დირექტორთა საბჭოს წევრების ანაზღაურებიდან, შვედური პენსიებიდან და ზოგიერთი სოციალური გადახდიდან. განაკვეთი — 22,5 % 31.12.2025-ის შემდეგ მიღებულ შემოსავალზე და 20 % — 31.12.2026-ის შემდეგ მიღებულზე (მეზღვაურების შემოსავალი — 15 %). უცხოელი დამსაქმებლის ხელფასი თავისუფლდება, თუ შვედეთში ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში 183 დღეზე მეტ ხანს არ იმყოფებით, დამსაქმებელი შვედეთის რეზიდენტი არ არის და ხარჯი მის მუდმივ დაწესებულებას შვედეთში არ ეკისრება (6 a §). 6 a §-ის გათავისუფლება არ გამოიყენება, როცა პერსონალს აწვდიან შვედეთში დამკვეთს (შვედეთში დასაბეგრ საწარმოს, სახელმწიფოს, კომუნას ან რეგიონს), რომლის ხელმძღვანელობითა და კონტროლით მუშაობთ (6 a §, მეორე აბზაცი), გარდა შვედეთში ზედიზედ არაუმეტეს 15 დღით და კალენდარულ წელს ჯამში არაუმეტეს 45 დღით მუშაობისა (6 b §).
- Skatteverket — «SINK – särskild inkomstskatt för utomlands bosatta» (შეცვლილია 30.09.2026) — SINK — 22,5 % 2026 წელს, 20 % 01.01.2027-იდან; დეკლარაციის წარდგენა საჭირო არ არის. SINK-ის ნაცვლად ყოველწლიურად შეგიძლიათ IL-ით ჩვეულებრივი დაბეგვრა აირჩიოთ: საშუალო მუნიციპალური და სახელმწიფო გადასახადი, ხარჯების გამოქვითვა, სავალდებულო დეკლარაცია; საბაზისო გამოქვითვა — თუ თქვენი შრომითი შემოსავლის არანაკლებ 90 % შვედეთში იბეგრება. სახელმწიფო პენსიებზე მოქმედებს თვეში 3 799 SEK-ის დაუბეგრავი თანხა (2026).
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის 28-ე მუხლი და დასკვნითი დებულება — კონვენცია ხელმოწერილია თბილისში 06.11.2013 ქართულ, შვედურ და ინგლისურ ენებზე; ყველა ტექსტი თანაბრად ავთენტიკურია, განსხვავებული განმარტებისას უპირატესია ინგლისური. ძალაში შევიდა 26.07.2014 (matsne.gov.ge; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ნუსხა) და გამოიყენება გადახდის წყაროსთან დაკავებულ გადასახადებზე — 01.01.2015-იდან მიღებულ თანხებზე, სხვა გადასახადებზე — 01.01.2015-იდან დაწყებულ საგადასახადო წლებზე.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი — ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი ფიზიკური პირი: a) ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას აქვს მუდმივი საცხოვრებელი; თუ მუდმივი საცხოვრებელი ორივე სახელმწიფოში აქვს — მხოლოდ იმ სახელმწიფოსი, სადაც უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები აქვს (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი); b) თუ ეს ვერ დგინდება ან მუდმივი საცხოვრებელი არცერთ სახელმწიფოში არ აქვს — იმ სახელმწიფოსი, სადაც ჩვეულებრივ ცხოვრობს; c) თუ ჩვეულებრივ ორივეში ცხოვრობს ან არცერთში — იმ სახელმწიფოსი, რომლის ნაციონალური პირიცაა; d) თუ ორივე სახელმწიფოს ნაციონალური პირია ან არცერთისა — საკითხს კომპეტენტური ორგანოები ურთიერთშეთანხმებით წყვეტენ.
- საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო — ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებების ნუსხა — ნუსხაში 58 შეთანხმებაა. სერვისის 30 ქვეყნიდან მოქმედებს შეთანხმებები უკრაინასთან, პოლონეთთან, ჩეხეთთან, რუმინეთთან, უნგრეთთან, თურქეთთან, ჩინეთთან, ინდოეთთან, იაპონიასთან, გერმანიასთან, ავსტრიასთან, საფრანგეთთან, ესპანეთთან, პორტუგალიასთან, იტალიასთან, სინგაპურთან, შვედეთთან, შვეიცარიასთან, გაერთიანებულ სამეფოსთან და ნიდერლანდთან. ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, კანადასთან, მექსიკასთან, ბრაზილიასთან, არგენტინასთან, ინდონეზიასთან, მალაიზიასთან, ტაივანთან, პაკისტანთან და ბანგლადეშთან შეთანხმება არ არის.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტი — ხელშემკვრელი სახელმწიფოს რეზიდენტი ნიშნავს პირს, რომელიც ამ სახელმწიფოს კანონმდებლობით იბეგრება იქ საცხოვრებელი ადგილის, რეზიდენტობის, მართვის ადგილის ან სხვა მსგავსი კრიტერიუმის საფუძველზე; ეს ტერმინი არ მოიცავს პირს, რომელიც ამ სახელმწიფოში იბეგრება მხოლოდ ამ სახელმწიფოში არსებული წყაროებიდან მიღებულ შემოსავალზე ან იქ არსებულ ქონებაზე.
- შვედეთის მთავრობის კანონპროექტი prop. 2013/14:149 „Skatteavtal mellan Sverige och Georgien“, 4.2.2 და 4.3.3 ქვეთავები (გვ. 39, 41–42) — საქართველო ფიზიკურ პირებს ტერიტორიული პრინციპით ბეგრავს — მხოლოდ საქართველოდან მიღებულ შემოსავალზე; ამიტომ, შვედეთის მთავრობის აზრით, ფიზიკური პირი ვერ იქნება საქართველოს რეზიდენტი კონვენციის მნიშვნელობით (მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მეორე წინადადება), მიუხედავად იმისა, რომ ქართული კანონით რეზიდენტია; ორმაგი რეზიდენტობის წესს „ამჟამად“ პრაქტიკული მნიშვნელობა არ აქვს.
- OECD-ის სამოდელო საგადასახადო კონვენციის კომენტარი მე-4 მუხლზე, პუნქტი 8.3 — არაოფიციალური წყარო: სამოდელო კონვენციის ვებ-ვერსია (jfix.github.io/mtc-webbook) — მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მეორე წინადადება მისი მიზნის მიხედვით უნდა განიმარტოს — გამორიცხოს პირები, რომლებიც სახელმწიფოში სრულ საგადასახადო ვალდებულებას არ ექვემდებარებიან (მაგალითად, უცხოელი დიპლომატები); სხვაგვარად ის ტერიტორიული პრინციპის მქონე სახელმწიფოების ყველა რეზიდენტს გამორიცხავდა, რაც აშკარად არ იყო ჩაფიქრებული. შვედეთს ამ პუნქტზე შენიშვნა (observation) არ გაუკეთებია.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი (2010 წლის 17 სექტემბრის №3591 კანონი) — საქართველოს რეზიდენტად მთელი მიმდინარე საგადასახადო (კალენდარული) წლის განმავლობაში ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს, ან რომელიც ამ წლის განმავლობაში იმყოფებოდა უცხო ქვეყანაში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში (მე-2 ნაწილი). ფაქტობრივად ყოფნის დროს ემატება დრო, რომლითაც პირი გავიდა საქართველოს ფარგლების გარეთ სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად (მე-3 ნაწილი); არ ითვლება საქართველოში ყოფნა დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსით, საერთაშორისო ორგანიზაციის თანამშრომლად ან უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში (საქართველოს მოქალაქის გარდა), ტრანზიტით, აგრეთვე სამკურნალოდ ან დასასვენებლად (მე-4 ნაწილი). დღედ ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი საქართველოში იმყოფებოდა, ყოფნის ხანგრძლივობის მიუხედავად (მე-5 ნაწილი). სტატუსი დგინდება ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის; დღეები, რომელთა მიხედვითაც პირი წინა პერიოდში ჩაითვალა რეზიდენტად, მომდევნო პერიოდში არ გაითვალისწინება (მე-8 ნაწილი).
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტი — თუ პირი თვლის, რომ ერთი ან ორივე სახელმწიფოს მოქმედება იწვევს მის დაბეგვრას კონვენციის შეუსაბამოდ, მას შეუძლია, შიდა საშუალებებისგან დამოუკიდებლად, საქმე წარუდგინოს იმ სახელმწიფოს კომპეტენტურ ორგანოს, რომლის რეზიდენტიცაა, — შეუსაბამო დაბეგვრის შესახებ პირველი შეტყობინებიდან სამი წლის განმავლობაში. კომპეტენტური ორგანო: საქართველოში — ფინანსთა სამინისტრო ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენელი; შვედეთში — ფინანსთა სამინისტრო, მისი უფლებამოსილი წარმომადგენელი ან კონვენციის მიზნებისთვის განსაზღვრული ორგანო.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-14 მუხლი — ხელფასი იბეგრება რეზიდენტობის სახელმწიფოში, თუ სამუშაო მეორე სახელმწიფოში არ სრულდება; თუ სრულდება — მეორე სახელმწიფოსაც შეუძლია დაბეგვრა. თუმცა მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება, თუ ერთდროულად: a) მიმღები მეორე სახელმწიფოში იმყოფება პერიოდით ან პერიოდებით, რომელთა საერთო ხანგრძლივობა არ აღემატება 183 დღეს ნებისმიერი თორმეტთვიანი პერიოდის განმავლობაში, რომელიც იწყება ან მთავრდება მოცემულ ფისკალურ წელს; b) ანაზღაურებას იხდის დამქირავებელი, რომელიც მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი არ არის, ან მისი სახელით; c) ანაზღაურების ხარჯს არ ატარებს დამქირავებლის მუდმივი დაწესებულება მეორე სახელმწიფოში.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი და 104-ე მუხლი — გადასახადისაგან თავისუფლდება რეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი (მათ შორის, სარგებელი), რომელიც არ განეკუთვნება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი). საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება (104-ე მუხლი): საქართველოში დაქირავებით მუშაობით მიღებული შემოსავალი; საქართველოში მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი, მათ შორის, როცა მომსახურების გამწევი და მიმღები სხვადასხვა სახელმწიფოში არიან და გამწევი საქართველოს რეზიდენტია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მომსახურება უცხო ქვეყანაში მისი მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით ხორციელდება (პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი); რეზიდენტი იურიდიული პირისაგან მიღებული დივიდენდი; რეზიდენტის მიერ გადახდილი პროცენტი, როიალტი, პენსია ან სტიპენდია; საქართველოში არსებული უძრავი ქონებით მიღებული შემოსავალი და სხვა.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84–93-ე მუხლები (მიკრო და მცირე ბიზნესი) — მიკრო ბიზნესი: ფიზიკური პირი დაქირავებული შრომის გამოყენების გარეშე, რომლის ერთობლივი შემოსავალი კალენდარულ წელს 30 000 ლარს არ აღემატება, საშემოსავლო გადასახადისგან თავისუფლდება (84-ე, 86-ე მუხლები); დეკლარაცია — მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (93-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს (88-ე, 89-ე მუხლები): დასაბეგრი შემოსავალი — საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი ხელფასის გარდა — იბეგრება 1 %-ით, ხოლო თუ წლის ერთობლივი შემოსავალი 500 000 ლარს გადააჭარბებს — 3 %-ით (90-ე მუხლი); სტატუსი უქმდება, თუ შემოსავალი 500 000 ლარს ორი კალენდარული წლის განმავლობაში, თითოეულ წელს, აღემატება (89-ე მუხლი); დეკლარაციის წარდგენა და გადასახადის გადახდა — არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (93-ე მუხლის 1¹ ნაწილი). მთავრობას შეუძლია ცალკეული საქმიანობის აკრძალვა ამ რეჟიმში (88-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი — საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციას საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე წარადგენენ: რეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომელთა შემოსავალიც საქართველოში გადახდის წყაროსთან არ იბეგრება; არარეზიდენტი ფიზიკური პირები, თუ მათი საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი გადახდის წყაროსთან არ იბეგრება (პირველი ნაწილი). მეწარმე ფიზიკური პირი ეკონომიკური საქმიანობის შეწყვეტისას დეკლარაციას 30 სამუშაო დღის ვადაში წარადგენს (მე-2 ნაწილი). პირს, რომელიც დეკლარაციის წარდგენას არ არის ვალდებული, შეუძლია წარადგინოს იგი გადასახადის გადაანგარიშებისა და დაბრუნების მოთხოვნით (მე-4 ნაწილი).
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-7 მუხლი — საწარმოს მოგება იბეგრება მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში, თუ საწარმო მეორე სახელმწიფოში საქმიანობას იქ განლაგებული მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით არ ახორციელებს; თუ ახორციელებს — მეორე სახელმწიფოს შეუძლია დაბეგროს მოგების მხოლოდ ის ნაწილი, რომელიც ამ მუდმივ დაწესებულებას მიეკუთვნება. „ეკონომიკური საქმიანობა“ მოიცავს პროფესიულ მომსახურებასა და დამოუკიდებელი ხასიათის სხვა საქმიანობას (მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „k“ ქვეპუნქტი); დამოუკიდებელი პირადი მომსახურების ცალკე მუხლი კონვენციაში არ არის.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-17 და მე-18 მუხლები — ქართული ტექსტით, სოციალური დაცვის კანონმდებლობის ფარგლებში გაცემული პენსიები და ხელშემკვრელ სახელმწიფოში წარმოშობილი და მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტისთვის გადახდილი ანუიტეტები შეიძლება დაიბეგროს პირველ სახელმწიფოში (მე-17 მუხლის პირველი პუნქტი); ინგლისური ტექსტი, რომელიც განსხვავებისას უპირატესია, აქ ასევე ასახელებს პენსიებსა და მსგავს ანაზღაურებას. სახელმწიფო სამსახურის ხელფასი (პენსიის გარდა) იბეგრება მხოლოდ გადამხდელ სახელმწიფოში, მაგრამ მხოლოდ მეორე სახელმწიფოში, თუ სამსახური იქ გაიწია და პირი მისი რეზიდენტია, რომელიც ან მისი ნაციონალური პირია, ან მისი რეზიდენტი მხოლოდ სამსახურის გაწევის მიზნით არ გამხდარა (მე-18 მუხლის პირველი პუნქტი).
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის 22-ე მუხლი — საქართველოს რეზიდენტის შემოსავალზე, რომელიც კონვენციით შეიძლება დაიბეგროს შვედეთში, საქართველო დაუშვებს შვედეთში გადახდილი გადასახადის გამოქვითვას — არაუმეტეს იმ თანხისა, რომელიც ამ შემოსავალზე საქართველოში დაირიცხებოდა (პირველი პუნქტი). შვედეთის რეზიდენტის შემოსავალზე, რომელიც საქართველოს შიდა კანონმდებლობითა და კონვენციით შეიძლება დაიბეგროს საქართველოში, შვედეთი უცხოური გადასახადის ჩათვლის შესახებ თავისი კანონის მიხედვით დაუშვებს საქართველოში გადახდილი გადასახადის გამოქვითვას (მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი); შემოსავალს, რომელიც მხოლოდ საქართველოში იბეგრება, შვედეთი გადასახადის განაკვეთის განსაზღვრისას ითვალისწინებს (მე-2 პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი).
- 3 kap. 9–13 §§ IL (ექვსი თვისა და ერთი წლის წესები) — შვედეთის რეზიდენტი, რომელიც დაქირავებით მუშაობის გამო საზღვარგარეთ არანაკლებ ექვსი თვე იმყოფება, ამ ხელფასზე შვედურ გადასახადს არ იხდის იმ ფარგლებში, რომლებშიც ის მუშაობის სახელმწიფოში დაიბეგრა (თუ ეს ამ სახელმწიფოს კანონს ან შეთანხმებას არ ეწინააღმდეგება); ერთ სახელმწიფოში არანაკლებ ერთი წლით ყოფნისას — მაშინაც, თუ იქ არ დაიბეგრა კანონის, ადმინისტრაციული პრაქტიკის ან ისეთი შეთანხმების გამო, რომელიც საგადასახადო შეთანხმება არ არის. ერთი წლის წესი არ ვრცელდება სახელმწიფოს, რეგიონების, მუნიციპალიტეტებისა და შვედეთის ეკლესიის სამრევლოების სამსახურზე (მომსახურების ექსპორტის გარდა) და ევროპარლამენტის დეპუტატებზე; არცერთი წესი არ ვრცელდება შვედურ, დანიურ და ნორვეგიულ საჰაერო ხომალდებზე და გემებზე მუშაობაზე (ცალკე გამონაკლისი — ოკეანის ცურვის უცხოური გემები). შვედეთში მოკლე ჩამოსვლები (შვებულება, მივლინება) პერიოდს არ წყვეტს, თუ მუშაობის ყოველ სრულ თვეზე 6 დღეს ან მუშაობის წელიწადზე 72 დღეს არ აღემატება.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „შ“ ქვეპუნქტი — გადასახადისაგან თავისუფლდება არარეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ ხელფასის სახით მიღებული შემოსავალი, თუ საქართველოს ტერიტორიაზე დაქირავებით მუშაობა საგადასახადო წლის განმავლობაში 30 კალენდარულ დღეს არ აღემატება, ხელფასის გადამხდელი არარეზიდენტი დამქირავებელია და ეს ხარჯი მისი მუდმივი დაწესებულების ხარჯებს არ მიეკუთვნება.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-4 მუხლის მე-8 ნაწილი — საგადასახადო ორგანოსთვის გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის წარდგენის ხანდაზმულობის ვადაა 3 წელი, რომელიც აითვლება ზედმეტად გადახდილი გადასახადის დაბრუნების უფლების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან.
- „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი, მე-3 და 34¹ მუხლები — კანონი ვრცელდება საქართველოს მოქალაქეებზე, აგრეთვე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსა და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე, რომლებსაც საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვა აქვთ. შენატანები: დამსაქმებელი — 2 % და დასაქმებული — 2 % დასაბეგრი ხელფასიდან; თვითდასაქმებული — 4 % (მონაწილეობა ნებაყოფლობითია); სახელმწიფო — 2 % წლიური შემოსავლიდან 24 000 ლარამდე და 1 % — 24 000-დან 60 000 ლარამდე. მონაწილეს, რომელმაც დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვა, შეუძლია ერთჯერადად მიიღოს თავისი საპენსიო აქტივები.
- 11 kap. 22–23 §§ IL (expertskatt); კანონპროექტი საკანონმდებლო საბჭოსთვის «Skatteincitament för forskning och utveckling» (2026 წლის ივნისი) — უცხოელი ექსპერტები, მეცნიერები და სხვა საკვანძო პირები — არა შვედეთის მოქალაქეები, რომლებიც წინა 5 კალენდარული წლის განმავლობაში შვედეთში არ ცხოვრობდნენ და მუდმივად არ იმყოფებოდნენ და იქ არაუმეტეს 7 წლით ყოფნას აპირებენ, — Forskarskattenämnden-ის გადაწყვეტილებით ხელფასის 25 %-ზე გადასახადს 7 წლამდე არ იხდიან; დამსაქმებელი — შვედური ან შვედეთში მუდმივი დაწესებულების მქონე; განცხადება მუშაობის დაწყებიდან 3 თვეში წარდგება. შემოთავაზებულია 01.01.2027-იდან (31.12.2026-ის შემდეგ დაწყებულ სამუშაოზე): 30 %, შვედეთის მოქალაქეების დაშვება, 84 თვე, რომელთა დაყოფაც შეიძლება, შვედეთში ყოფნის გარეშე 7 წელი, განცხადების ვადა — 6 თვე. 10.11.2026-ის მდგომარეობით კანონის მიღება არ შემოწმებულა.
- 3 kap. 19 § IL (10 წლის წესი) — შეზღუდული საგადასახადო ვალდებულების მქონე პირი გადასახადს იხდის აქციების (delägarrätter), შვედურ ამხანაგობებში წილების და სხვ. გასხვისების ნამატზე, თუ გასხვისების წელს ან წინა ათი კალენდარული წლის განმავლობაში შვედეთში ცხოვრობდა ან მუდმივად იმყოფებოდა. უცხოური კომპანიების აქციები მოიცავს მხოლოდ მაშინ, თუ შეუზღუდავი საგადასახადო ვალდებულების პერიოდში იყო შეძენილი.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-13 მუხლის მე-4–მე-6 პუნქტები — აქციების გასხვისების შემოსავალი, რომელთა ღირებულების 50 %-ზე მეტი მეორე სახელმწიფოში მდებარე უძრავი ქონებიდან წარმოიშობა, შეიძლება დაიბეგროს ამ სახელმწიფოში (მე-4 პუნქტი); სხვა ქონების გასხვისების შემოსავალი იბეგრება მხოლოდ გამსხვისებლის რეზიდენტობის სახელმწიფოში (მე-5 პუნქტი); თუმცა ერთი სახელმწიფოს რეზიდენტის, რომელიც შემდეგ მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი გახდა, ქონების გასხვისების შემოსავალი შეიძლება დაიბეგროს პირველ სახელმწიფოში, თუ გასხვისება იქ რეზიდენტობის შეწყვეტიდან ათი წლის განმავლობაში მოხდა (მე-6 პუნქტი).
- საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის 1 მარტის №60 ბრძანება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილის საფუძველზე; გამოქვეყნდა 02.03.2023, ძალაშია 15.04.2023) — არაოფიციალური წყარო: BDO Georgia, Tax Newsletter, 2023 წლის აპრილი; REVERA — არაოფიციალური წყარო (საგადასახადო კონსულტანტები; ბრძანების ოფიციალური ტექსტი matsne.gov.ge-ზე ვერ მოიძებნა). მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილი პირი: დადასტურებული ქონება 3 000 000 ლარზე მეტი ან განცხადებამდე 3 წლის განმავლობაში წლიური შემოსავალი 200 000 ლარზე მეტი. რეზიდენტად ცნობისთვის დამატებით საჭიროა (1) ბინადრობის ნებართვა, ბინადრის მოწმობა ან საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა, ან (2) განცხადების წინა საგადასახადო წელს საქართველოში არსებული წყაროდან არანაკლებ 25 000 ლარის შემოსავალი; ორივე შემთხვევაში — საქართველოში არანაკლებ 500 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში ღირებულების უძრავი ქონება საკუთრებაში (შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, Revera). განცხადების წარდგენა შესაძლებელია წარმომადგენლის მეშვეობითაც. REVERA-ს ცნობით, სტატუსი მხოლოდ იმ წლისთვის ენიჭება, რომელშიც განცხადება წარადგინეს.
- Försäkringskassan — «Jobba utanför EU/EES eller i Schweiz och Storbritannien» (განახლდა 07.05.2025) — შვედეთს სოციალური უზრუნველყოფის შეთანხმებები აქვს ევროკავშირის/ეეზ-ის გარეთ რამდენიმე ქვეყანასთან (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ჩილე, ფილიპინები, ინდოეთი, ისრაელი, იაპონია, კანადა, კაბო-ვერდე, მაროკო, კვებეკი, სერბეთი, სამხრეთ კორეა, თურქეთი, აშშ); საქართველო ნუსხაში არ არის (წაკითხულია 13.11.2026). შეთანხმების არმქონე ქვეყანაში მუშაობისას, როგორც წესი, შვედეთში დაზღვეული ვერ იქნებით; შვედი დამსაქმებლის მიერ არაუმეტეს ერთი წლით მივლინებული, როგორც წესი, შვედეთში დაზღვეული რჩება.
- Skatteverket — «Belopp och procent – inkomstår 2026» — 2026: სახელმწიფო საშემოსავლო გადასახადი — 20 % დასაბეგრი შრომითი შემოსავლიდან 643 000 SEK-ის ზემოთ; მუნიციპალური გადასახადის საშუალო განაკვეთი — 32,38 %; კაპიტალის შემოსავლის გადასახადი — 30 %; SINK — 22,5 %; საბაზისო თანხა (prisbasbelopp) — 59 200 SEK.
- 45 kap. 33 §, 46 kap. 18 § IL — შვედეთში საცხოვრებლის (კერძო საცხოვრებელი სახლის ან საცხოვრებელი უფლების) გაყიდვის ნამატიდან იბეგრება 22/30, ანუ ეფექტურად 22 % კაპიტალის გადასახადის 30 %-იანი განაკვეთისას.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი — „ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას აქვს მუდმივი საცხოვრებელი; თუ მას მუდმივი საცხოვრებელი აქვს ორივე სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას გააჩნია უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი)“.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი — „თუ შეუძლებელია იმ სახელმწიფოს დადგენა, სადაც მას აქვს სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ან თუ მას არ აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არც ერთ ამ სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც იგი ჩვეულებრივ ცხოვრობს“.
- საქართველო–შვედეთის 2013 წლის კონვენციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „c“ და „d“ ქვეპუნქტები — „c“: „თუ ის ჩვეულებრივ ცხოვრობს ორივე სახელმწიფოში ან არ ცხოვრობს არც ერთ მათგანში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს“; „d“: „თუ ის არის ორივე სახელმწიფოს ან არ არის არც ერთი მათგანის ნაციონალური პირი, მაშინ ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა კომპეტენტური ორგანოები საკითხს გადაწყვეტენ ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე“; ნაციონალური პირი — ნებისმიერი ფიზიკური პირი, რომელსაც ხელშემკვრელი სახელმწიფოს ნაციონალობა ან მოქალაქეობა აქვს (მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „i“ ქვეპუნქტი).
სასამართლო პრაქტიკა
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 6034-17 (HFD 2018 ref. 30 I), 30.05.2018 — პირი, რომელიც პორტუგალიაში გადასვლის შემდეგ ყოველწლიურად შვედეთში 5 თვე ზედიზედ (მაისიდან სექტემბრამდე) ყოფნას გეგმავდა, აგრეთვე შობას და ორი მოკლე მოგზაურობისას (სულ 182 დღე შვედეთში და 183 — პორტუგალიაში), შვედეთში მუდმივად იმყოფება და შეუზღუდავად იბეგრება: რეგულარული ხუთთვიანი ყოფნა საკმარისია, თუნდაც წლის უმეტეს ნაწილს საზღვარგარეთ ატარებდეთ.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 6736-17 (HFD 2018 ref. 30 II), 30.05.2018 — წყვილი, რომელიც პორტუგალიაში გადასვლის შემდეგ ყოველწლიურად შვედეთში ივნისი–აგვისტოს (დაახლოებით 3 თვე) და არარეგულარულად ჯამში კიდევ დაახლოებით 30 დღის გატარებას გეგმავდა, შვედეთში მუდმივად არ იმყოფება. ექვს თვეზე მოკლე ყოფნას ხანგრძლივობის, მოცულობისა და რეგულარულობის მიხედვით აფასებენ; ექვსი თვე ზედიზედ ან მეტი, როგორც წესი, მუდმივი ყოფნაა.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 236-19 (HFD 2019 not. 26), 30.10.2019 — ქალი, რომელიც პორტუგალიაში ცხოვრობს და ყოველწლიურად შვედეთში დაახლოებით 4 ზაფხულის თვის (მაისის შუა რიცხვებიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე) და არარეგულარულად ჯამში კიდევ 3 კვირამდე გატარებას გეგმავდა, შვედეთში მუდმივად იმყოფება: მხოლოდ 4 თვე საკმარისი არ არის, მაგრამ სხვა ჩამოსვლებთან ერთად ყოფნას ისეთი მოცულობა აქვს, რომ მუდმივია.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 2659-19 (HFD 2019 not. 27), 30.10.2019 — ქალი, რომელიც პორტუგალიაში ცხოვრობს და ყოველწლიურად შვედეთში 3 ზაფხულის თვის, აღდგომაზე 3 კვირისა და არარეგულარულად კიდევ 2 კვირამდე გატარებას გეგმავდა, შვედეთში მუდმივად არ იმყოფება: ყოფნის საერთო მოცულობა საკმარისი არ არის.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 6452-23 (HFD 2024 not. 19), 25.03.2024 — შვედეთის მოქალაქეს, რომელიც 2017 წელს წავიდა (მეუღლე — 2020 წელს), შენარჩუნებული ჰქონდა საერთო კოოპერატიული ბინა — ყოფილი მუდმივი საცხოვრებელი, რომელსაც წყვილი ახლა დასასვენებლად იყენებს, — და წილები სხვა უძრავ ქონებაში; 2023 და 2024 წლებში შვედეთთან არსებითი კავშირი ჰქონდა. წასვლის შემდეგ შენარჩუნებულ ყოფილ მუდმივ საცხოვრებელს, როგორც წესი, ყველაზე დიდი წონა აქვს.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 5346-19, 08.06.2020 — წყვილს — შვედეთის მოქალაქეებს, რომლებმაც მუდმივი საცხოვრებელი გაყიდეს და პორტუგალიაში წასვლამდე ცოტა ხნით ადრე იყიდეს ბინა, რომელშიც არასოდეს უცხოვრიათ და დასასვენებლად გამოყენებას გეგმავდნენ, — შვედეთთან არსებითი კავშირი არ ჰქონდა: დასასვენებელი საცხოვრებელი თავისთავად, როგორც წესი, ასეთ კავშირს არ ქმნის.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 3479-18 (HFD 2019 ref. 12), 20.03.2019 — წყვილს — შვედეთის მოქალაქეებს, რომლებიც 2004 წელს წავიდნენ და შვეიცარიაში ცხოვრობდნენ, — ბაჰამის კუნძულებზე გადასვლის შემდეგ შვედეთთან არსებითი კავშირი არ ჰქონდა: ქმრის არსებითი გავლენა შვედურ ბიზნესზე (შვეიცარიული ჯგუფის საკონტროლო პაკეტი, 2010 წლის შემდეგ შეძენილი) საზღვარგარეთ ყოფნის ხანგრძლივობამ გადაწონა; აგარაკებსა და ტყეს შვედეთში მცირე წონა აქვს.
- შვედეთის უმაღლესი ადმინისტრაციული სასამართლო (Högsta förvaltningsdomstolen, HFD), 1562-20 (HFD 2020 not. 44), 22.10.2020 — შვედეთის მოქალაქე, რომელიც ჰოლდინგის მეშვეობით არაპირდაპირ ფლობდა შვედეთში ცხოვრებისას მის მიერ დაფუძნებული შვედური საოპერაციო კომპანიის 18,3 %-ს და შეინარჩუნა აგარაკი, ევროკავშირის სხვა სახელმწიფოში გადასვლის შემდეგ შვედეთთან არსებითი კავშირის მქონე იყო და შეუზღუდავად იბეგრებოდა; ევროკავშირში გადაადგილების თავისუფლებაზე მითითება უარყოფილია.
განახლდა 17.11.2026. შედეგი მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს საგადასახადო ან იურიდიულ კონსულტაციას. შემოსავლების სამსახურმა და სასამართლოებმა შეიძლება ნორმები სხვაგვარად განმარტონ, მათ შორის აქ გაუთვალისწინებელი გარემოებების გამო, ხოლო კანონმდებლობა იცვლება. გადაწყვეტილების მიღებამდე მიმართეთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.
სხვა ქვეყნები
- გადასახადები ავსტრიაში
- გადასახადები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში
- გადასახადები არგენტინაში
- გადასახადები აშშ-ში
- გადასახადები ბანგლადეშში
- გადასახადები ბრაზილიაში
- გადასახადები გაერთიანებულ სამეფოში
- გადასახადები გერმანიაში
- გადასახადები ესპანეთში
- გადასახადები თურქეთში
- გადასახადები იაპონიაში
- გადასახადები ინდოეთში
- გადასახადები ინდონეზიაში
- გადასახადები იტალიაში
- გადასახადები კანადაში
- გადასახადები მალაიზიაში
- გადასახადები მექსიკაში
- გადასახადები ნიდერლანდებში
- გადასახადები პაკისტანში
- გადასახადები პოლონეთში
- გადასახადები პორტუგალიაში
- გადასახადები რუმინეთში
- გადასახადები საფრანგეთში
- გადასახადები სინგაპურში
- გადასახადები ტაივანში
- გადასახადები უკრაინაში
- გადასახადები უნგრეთში
- გადასახადები შვეიცარიაში
- გადასახადები ჩეხეთში
- გადასახადები ჩინეთში