საგადასახადო რეზიდენტობა ბრაზილიაში და საქართველოში
ბრაზილია რეზიდენტად გთვლით, თუ იქ მუდმივად ცხოვრობთ, ჩამოხვედით მუდმივი ვიზით ან დროებითი ვიზით შრომითი ხელშეკრულებით (ჩამოსვლის დღიდან), ან დროებითი ვიზით ჩამოსვლისას 12 თვის ფარგლებში 184 დღე დაგიგროვდათ (184-ე დღიდან). წასული რეზიდენტი არარეზიდენტი გასვლის დღიდან ხდება, თუ საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინებას (Comunicação de Saída Definitiva do País) მომდევნო წლის თებერვლის ბოლომდე წარადგენს, მის გარეშე კი — საზღვარგარეთ 12 თვის შემდეგ. ბრაზილიის რეზიდენტი მსოფლიო შემოსავალზე იბეგრება, არარეზიდენტს კი ბრაზილიური შემოსავლიდან წყაროსთან 25 %, 15 % ან 10 % (დივიდენდი) უკავებენ. საქართველო რეზიდენტად გთვლით, თუ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით, და რეზიდენტ ფიზიკურ პირს უცხოურ შემოსავალს არ უბეგრავს. საქართველოსა და ბრაზილიას შორის ორმაგი დაბეგვრის შეთანხმება არ არის: ორმაგ რეზიდენტობას ვერაფერი წყვეტს, ბრაზილიის დაკავება არ მცირდება, ხოლო ქართულ გადასახადს ბრაზილია მხოლოდ ორმხრივობის შემთხვევაში ჩაითვლის, რომელიც საქართველოსთვის აღიარებული არ არის.
უფასოდ, რეგისტრაციის გარეშე, დაახლოებით 3 წუთი. დასკვნა — საქართველოს საგადასახადო კოდექსით, ბრაზილიის კანონმდებლობასთან და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებასთან შედარებით.
როდის გთვლით ბრაზილია საგადასახადო რეზიდენტად
ბრაზილიას ყველასთვის ერთიანი დღეების ზღვარი არ აქვს: რეზიდენტობა იმაზეა დამოკიდებული, მუდმივად ცხოვრობთ თუ არა ბრაზილიაში, რა ვიზით და რა მიზნით ჩამოხვედით, ხოლო დროებითი ჩამოსვლისას — 12 თვის ფარგლებში 184 დღეზე. რეზიდენტობა კონკრეტული თარიღიდან იწყება (ჩამოსვლის ან 184-ე დღიდან) და საბოლოო გასვლის დღეს მთავრდება, ამიტომ წელი პერიოდებად იყოფა.
დროებითი ჩამოსვლისას ზღვარია 184 დღე (183-ზე მეტი) ყოფნისა, ზედიზედ ან წყვეტილად, ჩამოსვლის დღიდან 12 თვის ფარგლებში. თუ 12 თვეში 184 დღე არ დაგროვდა, ახალი 12-თვიანი პერიოდი მომდევნო შესვლიდან იწყება. რეზიდენტი იმ დღიდან ხდებით, როცა 184 დღე დაგიგროვდათ, — და არა წლის დასაწყისიდან.
საბოლოო გასვლა შეტყობინებით (Comunicação de Saída Definitiva do País) არარეზიდენტად გაქცევთ გასვლის დღიდან. შეტყობინების გარეშე, ისევე როგორც დროებით წასვლისას, საზღვარგარეთ ზედიზედ პირველი 12 თვის განმავლობაში რეზიდენტად რჩებით და არარეზიდენტი მომდევნო დღიდან ხდებით.
- ბრაზილიაში მუდმივად ცხოვრობთ — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ (art. 2 IN SRF nº 208/2002) და საშემოსავლო გადასახადს (IRPF) მსოფლიო შემოსავალზე იხდით. მუდმივი ვიზის მქონე უცხოელი ან ბრაზილიის მოქალაქე, რომელიც საცხოვრებლად საბოლოოდ დაბრუნდა, რეზიდენტია ჩამოსვლის დღიდან. მუდმივ ცხოვრებას ფაქტებით აფასებენ: სად ცხოვრობთ, სად არის ოჯახი, სამსახური და ქონება.
- ბრაზილიაში დროებითი ვიზით შრომითი ხელშეკრულებით სამუშაოდ ჩამოხვედით (ან ყოფნისას ასეთი ხელშეკრულება დადეთ) — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ ჩამოსვლის დღიდან (ხელშეკრულების დადების დღიდან), დღეების რაოდენობის მიუხედავად (art. 2 IN SRF nº 208/2002, art. 17 RIR/2018), და IRPF-ს მსოფლიო შემოსავალზე იხდით.
- ბრაზილიაში 12 თვის ფარგლებში 183 დღეზე მეტხანს (ზედიზედ ან წყვეტილად) იმყოფებოდით — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი ხართ იმ დღიდან, როცა 184 დღე დაგიგროვდათ (art. 2 IN SRF nº 208/2002; art. 17, II RIR/2018-ის მიხედვით, რეზიდენტად დაბეგვრა ამ პერიოდის დასრულების მომდევნო დღიდან მიღებულ შემოსავალს მოიცავს); ამ თარიღიდან ბრაზილია თქვენს მსოფლიო შემოსავალს ბეგრავს, მანამდე კი — მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს შემოსავალს, როგორც არარეზიდენტისას.
- საზღვარგარეთ დაქირავებით მუშაობთ ბრაზილიის სახელმწიფო დაწესებულებაში — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტად რჩებით, ბრაზილიაში გატარებული დღეების მიუხედავად (art. 2 IN SRF nº 208/2002, arts. 15, 37 RIR/2018). სახელმწიფო კომპანიების თანამშრომლები და საელჩოების ადგილობრივი პერსონალი ამ კატეგორიას არ მიეკუთვნებიან.
- ბრაზილია არჩეულ წელს საბოლოოდ დატოვეთ — გასვლის დღემდე ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი იყავით, გასვლის დღიდან კი არარეზიდენტი ხართ, თუ საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინება მომდევნო წლის თებერვლის ბოლომდე წარადგინეთ. რეზიდენტობის პერიოდზე წარდგება Declaração de Saída Definitiva do País; გასვლის შემდეგ ბრაზილიური წყაროს შემოსავალი წყაროსთან დაკავებით იბეგრება (art. 14 RIR/2018).
- ბრაზილია საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინების გარეშე ან დროებით დატოვეთ და საზღვარგარეთ ზედიზედ 12 თვე ჯერ არ გასულა — არჩეულ წელს ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტად რჩებით და IRPF-ს მსოფლიო შემოსავალზე იხდით (art. 2 IN SRF nº 208/2002, art. 14 § 3 RIR/2018). თუ საბოლოოდ წახვედით, შეტყობინება მომდევნო წლის თებერვლის ბოლომდე წარადგინეთ — მაშინ არარეზიდენტი გასვლის დღიდან იქნებით.
- ბრაზილია საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინების გარეშე ან დროებით დატოვეთ და საზღვარგარეთ ზედიზედ 12 თვე არჩეულ წელს შესრულდა — ამ დღემდე ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი იყავით, მომდევნო დღიდან კი არარეზიდენტი ხართ (art. 3 IN SRF nº 208/2002, art. 14 § 3 RIR/2018). Comunicação de Saída Definitiva do País მომდევნო წლის თებერვლის ბოლო დღემდე წარადგინეთ, რეზიდენტობის პერიოდზე კი — Declaração de Saída Definitiva do País (P&R IRPF 2026, კითხვა 117).
როდის ხართ არარეზიდენტი
- ბრაზილია არჩეული წლის დაწყებამდე საბოლოოდ დატოვეთ და საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინება წარადგინეთ — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი არ ხართ (art. 3 IN SRF nº 208/2002). ბრაზილია მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს შემოსავალს ბეგრავს, გადასახადს წყაროსთან აკავებს (ხელფასი და მომსახურება — 25 %, სხვა შემოსავლის უმეტესობა — 15 %, დივიდენდი 2026 წლიდან — 10 %). თუ ბრაზილიაში საცხოვრებლად დაბრუნდით, ჩამოსვლის დღიდან ისევ რეზიდენტი ხართ.
- ბრაზილია შეტყობინების გარეშე ან დროებით დატოვეთ და საზღვარგარეთ ზედიზედ 12 თვე არჩეული წლის დაწყებამდე შესრულდა — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი არ ხართ (art. 3 IN SRF nº 208/2002). ბრაზილია მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს შემოსავალს ბეგრავს, გადასახადს წყაროსთან აკავებს. თუ წასვლის წელს Declaração de Saída Definitiva do País არ წარადგინეთ, ამის გაკეთება მოგვიანებითაც შეიძლება (ხუთი წლის ფარგლებში) — ჯარიმით.
- ბრაზილიაში დროებით ჩამოდიოდით და 12 თვის ფარგლებში 184 დღე არ დაგიგროვდათ, ბრაზილიაში შრომითი ხელშეკრულება, მუდმივი ვიზა ან ბინადრობის ნებართვა არ გაქვთ — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი არ ხართ (art. 3 IN SRF nº 208/2002). ბრაზილია მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს შემოსავალს ბეგრავს, გადასახადს წყაროსთან აკავებს (ხელფასი და მომსახურება — 25 %, სხვა შემოსავლის უმეტესობა — 15 %, დივიდენდი 2026 წლიდან — 10 %).
- ბრაზილიაში არ გიცხოვრიათ და არ ყოფილხართ — ბრაზილიის საგადასახადო რეზიდენტი არ ხართ (art. 3 IN SRF nº 208/2002). ბრაზილიას მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს შემოსავლის დაბეგვრა შეუძლია, წყაროსთან დაკავებით.
სად განსხვავდება ბრაზილიის კანონმდებლობა ქართული წესებისგან
- კოლიზია: საქართველოსა და ბრაზილიის რეზიდენტი ერთდროულად — შეთანხმება არ არის. საქართველო რეზიდენტად გთვლით 183 დღის გამო ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება (ან მინიჭებული სტატუსის ან საზღვარგარეთ საქართველოს სახელმწიფო სამსახურის გამო). ბრაზილია კი — თუ იქ მუდმივად ცხოვრობთ, ჩამოხვედით მუდმივი ვიზით ან შრომითი ხელშეკრულებით, 12 თვეში 184 დღე დაგიგროვდათ ან ქვეყანა საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინების გარეშე დატოვეთ (არყოფნის პირველი 12 თვე). ორივე პირობა ერთ წელს შეიძლება შესრულდეს — მაგალითად, საქართველოში შეტყობინების გარეშე გადასვლის პირველ წელს. შეთანხმება არ არის, ამიტომ ორმაგ რეზიდენტობას არაფერი წყვეტს. პრაქტიკაში გადაფარვა ქართული წყაროს შემოსავლით შემოიფარგლება: საქართველო ბრაზილიურ და მესამე ქვეყნების შემოსავალს არ გიბეგრავთ, მაგრამ ბეგრავს საქართველოში შესრულებული სამუშაოს ხელფასს, საქართველოდან გაწეულ მომსახურებას, ქართულ ქირას, დივიდენდსა და პროცენტს; ბრაზილია იმავე შემოსავალს მსოფლიო შემოსავალში ითვალისწინებს და ქართულ გადასახადს არ ჩაითვლის. ასეთი ორმაგი დაბეგვრის თავიდან ასაცილებლად წარადგინეთ Comunicação de Saída Definitiva do País: მაშინ ბრაზილიის რეზიდენტობა გასვლის დღეს მთავრდება.
კიდევ რა უნდა იცოდეთ
- დღეები: საქართველოში 183 ნებისმიერ 12 კალენდარულ თვეში, ბრაზილიაში — 184 ჩამოსვლიდან 12 თვეში. საქართველოს ზღვარია 183 დღე ნებისმიერ უწყვეტ 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, და სტატუსი მთელ წელზე ვრცელდება. დღედ ითვლება საქართველოში გატარებული დღის ნებისმიერი ნაწილი; საქართველოში ყოფნის დროს ემატება საქართველოდან სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად გასვლის დრო, ხოლო არ ითვლება ტრანზიტი და საქართველოში მხოლოდ სამკურნალოდ ან დასასვენებლად ყოფნა. ბრაზილია დროებითი ვიზით ყოფნისას ითვლის 184 დღეს (ზედიზედ ან წყვეტილად) ჩამოსვლის დღიდან 12 თვის ფარგლებში და რეზიდენტად მხოლოდ 184-ე დღიდან გთვლით (მუდმივი ვიზით ან შრომითი ხელშეკრულებით — ჩამოსვლის დღიდან). ბრაზილია წელს ყოფს, საქართველო — არა. აწარმოეთ მოგზაურობების ყოველდღიური აღრიცხვა, რომელიც ორივე დათვლას გამოადგება.
- სამუშაო ბრაზილიაში საქართველოს რეზიდენტისთვის: 183 დღის გათავისუფლება არ არის. ბრაზილიაში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაოს ხელფასი ბრაზილიური წყაროს შემოსავალია; ბრაზილიის არარეზიდენტს ბრაზილიელი გადამხდელი 25 %-ს უკავებს. შეთანხმება არ არის, ამიტომ ხანმოკლე სამუშაო მოგზაურობის გათავისუფლება (183 დღის წესი) არ მოქმედებს. საქართველოსთვის ეს უცხოური წყაროს შემოსავალია და რეზიდენტ ფიზიკურ პირს არ ებეგრება (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი), ამიტომ ბრაზილიური გადასახადი ერთადერთია — საქართველოში ის არც ჩაითვლება. თუ ბრაზილიაში 12 თვეში 184 დღე დაგიგროვდებათ ან ბრაზილიაში შრომითი ხელშეკრულება გექნებათ, ბრაზილიის რეზიდენტი გახდებით და ბრაზილია თქვენს მსოფლიო შემოსავალს დაბეგრავს.
- საქართველოს რეზიდენტი, რომელიც ბრაზილიელ კლიენტებზე ან დამსაქმებლებზე დისტანციურად მუშაობს. საქართველოსთვის საქართველოდან ბრაზილიელ კლიენტებზე გაწეული მომსახურება და საქართველოში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაო ქართული წყაროს შემოსავალია: 20 % ან, მცირე ბიზნესის სტატუსით, 1 % (ამისთვის საქართველოში ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია და სტატუსის მიღებაა საჭირო). თუ ბრაზილია კვლავ რეზიდენტად გთვლით (მაგალითად, შეტყობინების გარეშე წახვედით და 12 თვე ჯერ არ გასულა), ამ შემოსავალს ბრაზილიაშიც დეკლარირებთ და ქართული გადასახადი იქ არ ჩაითვლება. თუ ბრაზილიის რეზიდენტი აღარ ხართ, ბრაზილიური წყაროდან არარეზიდენტზე გადახდილ ანაზღაურებას, როგორც წესი, ბრაზილიაში წყაროსთან საბოლოოდ უკავებენ — შრომისა და მომსახურების შემოსავალზე 25 %, ტექნიკურ მომსახურებასა და ტექნიკურ დახმარებაზე 15 % — შეთანხმების შეზღუდვების გარეშე, საქართველო კი ამ ბრაზილიურ გადასახადს არ ჩაითვლის (124-ე მუხლი ჩათვლას მხოლოდ საწარმოებს აძლევს). ერთი და იგივე შემოსავალი შეიძლება ორივე სახელმწიფოში დაიბეგროს.
- ბრაზილიის რეზიდენტი: ქართული შემოსავალი და ქართული გადასახადი. ბრაზილიის რეზიდენტად ქართულ შემოსავალსაც დეკლარირებთ — ხელფასს, პენსიასა და ქირას ყოველთვიური carnê-leão-თი და წლიური დეკლარაციით; ფინანსური ინვესტიციების შემოსავალს (მაგალითად, ქართული ანაბრის პროცენტს) და ქართული კომპანიების მოგებასა და დივიდენდს — წლიურ დეკლარაციაში 15 %-ით. საქართველო წყაროსთან საბოლოოდ აკავებს დივიდენდსა და პროცენტზე 5 %-ს (ლიცენზირებული საფინანსო ინსტიტუტის მიერ გადახდილი პროცენტი არ იბეგრება), საქართველოში ნამუშევრის ხელფასზე — 20 %-ს; შეთანხმება არ არის, ამიტომ ეს დაკავება ბრაზილიის რეზიდენტობის გამო არ მცირდება და არ ბრუნდება. ბრაზილია ქართულ გადასახადს მხოლოდ ორმხრივობის შემთხვევაში ჩაითვლის, ორმხრივობა კი ნიშნავს, რომ საქართველო თავის რეზიდენტს ბრაზილიურ გადასახადს ჩაუთვლიდა. საქართველო ამას არ აკეთებს — უცხოური წყაროს შემოსავალს უბრალოდ ათავისუფლებს, ჩათვლის უფლება კი (124-ე მუხლი) მხოლოდ საწარმოებს აქვთ; ორმხრივობის ოფიციალური აღიარება საქართველოსთვის ვერ ვიპოვეთ. ამიტომ ორივე გადასახადის ჯამზე იანგარიშეთ — მაგალითად, ქართულ დივიდენდზე 5 % საქართველოში და 15 % ბრაზილიაში. ქართული გადასახადის გადახდის დოკუმენტები მაინც შეინახეთ.
- საქართველოს რეზიდენტი და ბრაზილიის არარეზიდენტი: ბრაზილია ბრაზილიურ შემოსავალს ბეგრავს, საქართველო — არა. თუ საქართველოს რეზიდენტი ხართ და ბრაზილიის — არა, ბრაზილია მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს შემოსავალს ბეგრავს, წყაროსთან საბოლოო დაკავებით შიდა კანონის განაკვეთებით, შეთანხმების შეზღუდვების გარეშე: ხელფასსა და მომსახურების ანაზღაურებაზე — 25 %; პროცენტზე, ქირაზე, როიალტსა და ტექნიკურ მომსახურებაზე — 15 %; 2026 წლიდან გადახდილ დივიდენდზე — 10 %; პენსიაზე — პროგრესიული სკალით (STF, Tema 1.174). საქართველო ამ შემოსავალს არ ბეგრავს, რადგან ის ქართული წყაროდან არ არის: ბრაზილიური გადასახადი ბრაზილიაში რჩება, საქართველოში მეორე გადასახადის გარეშე. ბრაზილიაში შემოსავლის გადამხდელებს არარეზიდენტის სტატუსი აცნობეთ; დაკავებული გადასახადის დასადასტურებლად მოითხოვეთ «Atestado de rendimentos auferidos no Brasil por não residentes».
- ბრაზილიიდან საქართველოში გადასვლა: წასვლის წელი. საქართველოს საგადასახადო რეზიდენტობა ბრაზილიის რეზიდენტობის შესაწყვეტად საკმარისი არ არის. Comunicação de Saída Definitiva do País-ით (წარდგება გასვლის დღიდან მომდევნო წლის თებერვლის ბოლო დღემდე) ბრაზილიის რეზიდენტი გასვლის დღემდე ხართ, გასვლის დღიდან კი — არარეზიდენტი; რეზიდენტობის პერიოდზე Declaração de Saída Definitiva do País-ს წარადგენთ. შეტყობინების გარეშე ბრაზილიის რეზიდენტად რჩებით არყოფნის პირველი 12 თვის განმავლობაში. საქართველოს ბინადრობის ნებართვა (შრომითი, საინვესტიციო, უძრავი ქონების) ბრაზილიაში თქვენს სტატუსს არ ცვლის. საქართველო კი რეზიდენტობას მთელ კალენდარულ წელზე ადგენს, ამიტომ გადასვლის წელს შეიძლება იყოს თვეები, როცა ორივე სახელმწიფო რეზიდენტად გთვლით. ვინაიდან საქართველო მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალს ბეგრავს, გადაფარვა ძირითადად საქართველოში ნამუშევრის ხელფასსა და საქართველოდან გაწეულ მომსახურებას ეხება, რომელსაც ბრაზილიაც ბეგრავს ქართული გადასახადის ჩათვლის გარეშე — შემოსავალი თვეების მიხედვით გამიჯნეთ.
- საქართველოს რეზიდენტობა ფინანსთა მინისტრის წესით ბრაზილიის რეზიდენტობას არ წყვეტს. საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი, რომელიც 183 დღის გარეშე ენიჭება (მაგალითად, მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილ პირს), მხოლოდ ცნობის საგადასახადო წელზე მოქმედებს და ყოველ წელს ახალ განცხადებას მოითხოვს. ბრაზილიისთვის ის არაფერს ცვლის: ბრაზილიის რეზიდენტობა მხოლოდ Comunicação de Saída Definitiva do País-ით (გასვლის დღიდან) ან საზღვარგარეთ ზედიზედ 12 თვის შემდეგ წყდება; სანამ ბრაზილიაში მუდმივად ცხოვრობთ, ქართული ცნობით თუ მის გარეშე, ბრაზილიის რეზიდენტად რჩებით. მაშინ ბრაზილია თქვენს მსოფლიო შემოსავალს ბეგრავს, საქართველო — მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალს, ხოლო ქართული გადასახადი ბრაზილიაში არ ჩაითვლება.
- პენსიები: შეთანხმების გარეშე თითოეული სახელმწიფო თავის კანონს იყენებს. შეთანხმების გარეშე არ არსებობს წესი, რომელიც პენსიას ერთ სახელმწიფოს მიაკუთვნებს. საქართველო არ ბეგრავს სახელმწიფო პენსიას და დაგროვებითი საპენსიო სქემის პენსიას, ასევე თავისი რეზიდენტის უცხოურ პენსიას — მათ შორის ბრაზილიური INSS-ის პენსიას, — რადგან ის ქართული წყაროდან არ არის. ბრაზილია რეზიდენტს ბრაზილიურ და უცხოურ პენსიაზე ბეგრავს (საზღვარგარეთიდან მიღებულს — carnê-leão-თი); არარეზიდენტს — მხოლოდ ბრაზილიური წყაროს პენსიაზე, წყაროსთან პროგრესიული სკალით და არა 25 %-ით (STF, Tema 1.174). საქართველოს რეზიდენტისთვის, რომელიც ბრაზილიის რეზიდენტი არ არის, ბრაზილიური პენსია მხოლოდ ბრაზილიაში იბეგრება.
- რეზიდენტობის ცნობები და გადასახადის დამადასტურებელი დოკუმენტები. შეთანხმების გარეშე რეზიდენტობის ცნობა არცერთ სახელმწიფოში დაკავებას არ ამცირებს — ის მხოლოდ თქვენი საგადასახადო რეზიდენტობის მტკიცებულებაა. საქართველოს რეზიდენტობის ცნობას შემოსავლების სამსახური ყოველ საგადასახადო წელზე ცალკე გასცემს. ბრაზილიაში Atestado de Residência Fiscal-ს პორტალზე «Minhas Isenções e Regimes Especiais» ითხოვენ, ხოლო «Atestado de rendimentos auferidos no Brasil por não residentes» ბრაზილიაში დაკავებულ გადასახადს ადასტურებს. ორივე სახელმწიფოს დაკავებისა და გადახდის დოკუმენტები შეინახეთ.
- სოციალური დაზღვევა: ბრაზილია–საქართველოს შეთანხმება არ არის. საქართველო ბრაზილიის (INSS) სოციალური უზრუნველყოფის მოქმედი საერთაშორისო შეთანხმებების ნუსხაში არ არის. ამიტომ არ არსებობს დროებითი მივლინების ცნობა, რომელიც მეორე სახელმწიფოს შენატანებისგან გაგათავისუფლებდათ, და შენატანების პერიოდები არ ჯამდება: შენატანები შეიძლება ორივე სახელმწიფოში გადაიხადოთ, თითოეულის კანონის მიხედვით. საქართველოში დაგროვებითი საპენსიო სქემა მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებსა და მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელებზე ვრცელდება; სოციალური გადასახადი საქართველოში არ არის.
როგორ წყდება ორმაგი რეზიდენტობა
საქართველოსა და ამ სახელმწიფოს შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმება არ მოქმედებს.
ტერმინები, რომლებსაც ბრაზილიაში შეხვდებით
- Receita Federal
- ბრაზილიის ფედერალური საგადასახადო სამსახური; იღებს დეკლარაციებს და გასცემს Atestado de Residência Fiscal-ს
- IRPF
- ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადი (Imposto sobre a Renda da Pessoa Física): რეზიდენტისთვის — 0–27,5 % მსოფლიო შემოსავალზე
- Comunicação de Saída Definitiva do País
- შეტყობინება საბოლოო გასვლის შესახებ; მომდევნო წლის თებერვლის ბოლომდე წარდგება და ბრაზილიის რეზიდენტობას გასვლის დღეს ასრულებს
- Declaração de Saída Definitiva do País
- წასვლის წლის დეკლარაცია რეზიდენტობის პერიოდზე (1 იანვრიდან გასვლის დღემდე)
- carnê-leão
- ყოველთვიური გადასახდელი საზღვარგარეთიდან მიღებულ ხელფასზე, პენსიასა და ქირაზე, რომელსაც ბრაზილიის რეზიდენტი თავად იხდის
- reciprocidade
- ორმხრივობა: შეთანხმების გარეშე ბრაზილია უცხოურ გადასახადს მხოლოდ მაშინ ჩაითვლის, თუ მეორე ქვეყანა ბრაზილიურ გადასახადს ჩაუთვლიდა (art. 115 RIR/2018)
კითხვები
ბრაზილიიდან საქართველოში გადავდივარ. როდის შევწყვეტ ბრაზილიის რეზიდენტობას?
თუ Comunicação de Saída Definitiva do País-ს მომდევნო წლის თებერვლის ბოლომდე წარადგენთ — გასვლის დღიდან; რეზიდენტობის პერიოდზე Declaração de Saída Definitiva do País წარდგება. შეტყობინების გარეშე ბრაზილია საზღვარგარეთ პირველი 12 თვის განმავლობაში რეზიდენტად გთვლით და მსოფლიო შემოსავალს, მათ შორის საქართველოში ნამუშევრის ხელფასს, ბეგრავს — ქართული გადასახადის ჩათვლის გარეშე. საქართველოს რეზიდენტობის ცნობა ან ბინადრობის ნებართვა ამას არ ცვლის.
საქართველოდან დისტანციურად ვმუშაობ ბრაზილიელი კომპანიისთვის. სად ვიხდი გადასახადს?
საქართველოში შესრულებული სამუშაო ქართული წყაროს შემოსავალია: ხელფასი 20 %-ით იბეგრება, მომსახურება მცირე ბიზნესის სტატუსით — 1 %-ით. თუ ბრაზილიის რეზიდენტი აღარ ხართ, ბრაზილიელი გადამხდელი არარეზიდენტზე გადახდილ ანაზღაურებას, როგორც წესი, 25 %-ით (ტექნიკურ მომსახურებაზე — 15 %-ით) უკავებს. შეთანხმება არ არის, ხოლო საქართველო უცხოურ გადასახადს ფიზიკურ პირს არ ჩაუთვლის, ამიტომ ერთი და იგივე შემოსავალი შეიძლება ორჯერ დაიბეგროს — ეს ხელშეკრულების დადებამდე გაარკვიეთ.
ჩაითვლის თუ არა ბრაზილია ქართულ გადასახადს?
შეთანხმების გარეშე ბრაზილია უცხოურ გადასახადს მხოლოდ ორმხრივობის შემთხვევაში ჩაითვლის, ანუ თუ მეორე ქვეყანა თავის რეზიდენტს ბრაზილიურ გადასახადს ჩაუთვლიდა. საქართველო ფიზიკურ პირს უცხოურ გადასახადს არ ჩაუთვლის — უცხოურ შემოსავალს უბრალოდ არ ბეგრავს, — და ორმხრივობის ოფიციალური აღიარება საქართველოსთვის არ არსებობს. ბრაზილიის რეზიდენტად იანგარიშეთ, რომ ქართული გადასახადი (მაგალითად, დივიდენდზე 5 %) ბრაზილიურს დაემატება.
წყაროები
კანონმდებლობა და ოფიციალური განმარტებები
- art. 2 IN SRF nº 208/2002 (residente no Brasil) — ბრაზილიის რეზიდენტია პირი, რომელიც: მუდმივად ცხოვრობს ბრაზილიაში; საზღვარგარეთ წავიდა ბრაზილიის სახელმწიფო დაწესებულებებში დაქირავებით სამუშაოდ; ჩამოვიდა მუდმივი ვიზით — ჩამოსვლის დღიდან; ჩამოვიდა დროებითი ვიზით შრომითი ხელშეკრულებით სამუშაოდ (ან Mais Médicos-ის პროგრამის სტიპენდიანტ ექიმად) — ჩამოსვლის დღიდან; ჩამოვიდა სხვა დროებითი ვიზით — იმ დღიდან, როცა 12 თვის ფარგლებში 184 დღე (ზედიზედ ან წყვეტილად) დაუგროვდა, ან მუდმივი ვიზის ან შრომითი ხელშეკრულების მიღების დღიდან, თუ ეს უფრო ადრე მოხდა; ბრაზილიის მოქალაქე, რომელსაც არარეზიდენტის სტატუსი ჰქონდა და დასარჩენად დაბრუნდა, — ჩამოსვლის დღიდან; პირი, რომელიც დროებით ან საბოლოოდ წავიდა საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინების გარეშე, — საზღვარგარეთ ზედიზედ ყოფნის პირველი 12 თვის განმავლობაში.
- art. 3 IN SRF nº 208/2002 (não residente) — არარეზიდენტია პირი, რომელიც ბრაზილიაში მუდმივად არ ცხოვრობს და art. 2-ის შემთხვევებს არ ექვემდებარება; ვინც საბოლოოდ მიდის — გასვლის დღიდან (საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინება სავალდებულოა); ვინც დროებით წავიდა — საზღვარგარეთ ზედიზედ 12 თვის შესრულების მომდევნო დღიდან; ვინც დროებითი ვიზით ჩამოვიდა და 12-თვიან პერიოდში 183 დღემდე (ზედიზედ ან წყვეტილად) რჩება; ბრაზილიაში უცხო ქვეყნის სახელმწიფო დაწესებულების თანამშრომელი. თუ 12 თვეში 184 დღე არ დაგროვდა, ახალი 12-თვიანი პერიოდი მომდევნო შესვლიდან აითვლება.
- arts. 16–17 RIR/2018 (Decreto nº 9.580/2018); art. 12 Lei nº 9.718/1998 — მუდმივი ვიზის მქონე პირი რეზიდენტად იბეგრება ჩამოსვლის დღიდან (art. 16). დროებითი ვიზის მქონე — რეზიდენტად ჩამოსვლის დღიდან, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სამუშაოდ ჩამოვიდა, ან 12-თვიან პერიოდში 183 დღეზე მეტი (ზედიზედ ან წყვეტილად) ყოფნის შესრულების მომდევნო დღიდან; მანამდე მისი შემოსავალი არარეზიდენტის შემოსავლად იბეგრება (art. 17).
- art. 14 RIR/2018 (Lei nº 3.470/1958, art. 17) — რეზიდენტი, რომელიც კალენდარული წლის განმავლობაში ქვეყანას საბოლოოდ ტოვებს, Declaração de Saída Definitiva do País-ს წარადგენს 1 იანვრიდან გასვლის წინა დღემდე მიღებულ შემოსავალზე; გასვლის შემდეგ მიღებული შემოსავალი არარეზიდენტის შემოსავლად წყაროსთან დაკავებით იბეგრება. ვინც ამ დეკლარაციის გარეშე წავიდა, არყოფნის პირველი 12 თვის განმავლობაში რეზიდენტად იბეგრება, მე-13 თვიდან კი — არარეზიდენტად.
- arts. 9, 11, 11-A IN SRF nº 208/2002; art. 16 IN RFB nº 2.312/2026 (Perguntas e Respostas IRPF 2026, კითხვები 114–126) — საბოლოო გასვლის შესახებ შეტყობინებას (Comunicação de Saída Definitiva do País) მომდევნო წლის თებერვლის ბოლო დღემდე წარადგენენ — ამ ვადის შემდეგ მისი წარდგენა შეუძლებელია; Declaração de Saída Definitiva do País-ს — წლიური დეკლარაციის ვადაში (2025 წელს გასულთათვის — 29.05.2026-მდე), გადასახადი კი იმავე ვადაში ერთიანად იხდება. დეკლარაციის დაგვიანებისთვის ჯარიმა — R$ 165,74 ან გადასახადის 1 % ყოველ თვეზე, არა უმეტეს 20 %-ისა. ყოფილმა რეზიდენტმა გასვლის თარიღის შესახებ ბრაზილიაში შემოსავლის ყველა გადამხდელს უნდა აცნობოს.
- art. 47 (VII), arts. 118–120 RIR/2018; arts. 2–6 Lei nº 14.754/2023 — რეზიდენტი საზღვარგარეთ მიღებულ შემოსავალზე იბეგრება, მიუხედავად იმისა, გადმოირიცხა თუ არა იგი ბრაზილიაში. საზღვარგარეთიდან მიღებული ხელფასი, პენსია და ქირა — ყოველთვიური სავალდებულო გადასახდელი (carnê-leão) სკალით, წლიურ დეკლარაციაში გათვალისწინებით. საზღვარგარეთ ფინანსური ინვესტიციების შემოსავალი და უცხოური კომპანიების დივიდენდი — 15 % წლიურ დეკლარაციაში (2024 წლიდან); შეღავათიანი დაბეგვრის იურისდიქციაში ან 60 %-ზე ნაკლები აქტიური შემოსავლით მომუშავე კონტროლირებადი უცხოური კომპანიის მოგება — ყოველწლიურად, 31 დეკემბრის მდგომარეობით.
- arts. 15, 37 RIR/2018 — რეზიდენტები, რომლებიც საზღვარგარეთ ბრაზილიის სახელმწიფო დაწესებულებებში მუშაობენ და ანაზღაურებას უცხოურ ვალუტაში იღებენ, რეზიდენტებად იბეგრებიან; ბაზაში მიღებულის 25 % შედის.
- arts. 741, 744–746, 760, 763, 765, 767 RIR/2018; art. 7 Lei nº 9.779/1999 — არარეზიდენტების ბრაზილიური წყაროს შემოსავალი წყაროსთან იბეგრება: 25 % — ხელფასი, შრომისა და მომსახურების სხვა შემოსავალი (art. 746); 15 % — ზოგადი განაკვეთი (art. 744), პროცენტი (art. 760), ბრაზილიაში უძრავი ქონების ქირა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯების გამოკლებით (art. 763), ტექნიკური და ადმინისტრაციული მომსახურება (art. 765), როიალტი (art. 767); 25 % — შეღავათიანი დაბეგვრის იურისდიქციების რეზიდენტებისთვის; ბრაზილიაში არსებული ქონების ღირებულების ნამატი — რეზიდენტების განაკვეთებით, 15–22,5 % (art. 745).
- art. 10 §§ 4–5, art. 10-A Lei nº 9.249/1995 (Lei nº 15.270/2025-ის რედაქციით) — 01.01.2026-დან საზღვარგარეთ გადახდილი ან გადარიცხული მოგება და დივიდენდი წყაროსთან 10 %-ით იბეგრება (გარდა 2025 წლის ჩათვლით პერიოდების მოგებისა, რომლის განაწილებაც 31.12.2025-მდე დამტკიცდა); მიმღების მოთხოვნით შესაძლებელია კრედიტი, თუ კომპანიის გადასახადის ეფექტური განაკვეთი ამ 10 %-თან ერთად ნომინალურ განაკვეთს (როგორც წესი, 34 %) აღემატება.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი (2010 წლის 17 სექტემბრის №3591 კანონი) — საქართველოს რეზიდენტად მთელი მიმდინარე საგადასახადო (კალენდარული) წლის განმავლობაში ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს, ან რომელიც ამ წლის განმავლობაში იმყოფებოდა უცხო ქვეყანაში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში (მე-2 ნაწილი). ფაქტობრივად ყოფნის დროს ემატება დრო, რომლითაც პირი გავიდა საქართველოს ფარგლების გარეთ სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად (მე-3 ნაწილი); არ ითვლება საქართველოში ყოფნა დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსით, საერთაშორისო ორგანიზაციის თანამშრომლად ან უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში (საქართველოს მოქალაქის გარდა), ტრანზიტით, აგრეთვე სამკურნალოდ ან დასასვენებლად (მე-4 ნაწილი). დღედ ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი საქართველოში იმყოფებოდა, ყოფნის ხანგრძლივობის მიუხედავად (მე-5 ნაწილი). სტატუსი დგინდება ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის; დღეები, რომელთა მიხედვითაც პირი წინა პერიოდში ჩაითვალა რეზიდენტად, მომდევნო პერიოდში არ გაითვალისწინება (მე-8 ნაწილი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი და 104-ე მუხლი — გადასახადისაგან თავისუფლდება რეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი (მათ შორის, სარგებელი), რომელიც არ განეკუთვნება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი). საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება (104-ე მუხლი): საქართველოში დაქირავებით მუშაობით მიღებული შემოსავალი; საქართველოში მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი, მათ შორის, როცა მომსახურების გამწევი და მიმღები სხვადასხვა სახელმწიფოში არიან და გამწევი საქართველოს რეზიდენტია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მომსახურება უცხო ქვეყანაში მისი მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით ხორციელდება (პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი); რეზიდენტი იურიდიული პირისაგან მიღებული დივიდენდი; რეზიდენტის მიერ გადახდილი პროცენტი, როიალტი, პენსია ან სტიპენდია; საქართველოში არსებული უძრავი ქონებით მიღებული შემოსავალი და სხვა.
- P&R IRPF 2026, perguntas 132 e 136 (შეთანხმების არმქონე ქვეყანა; ორმხრივობის დადასტურება); art. 115, II, RIR/2018; art. 16, § 1º, IN SRF nº 208/2002 — შეთანხმების გარეშე საზღვარგარეთ გადახდილი გადასახადი (თუ იქ არ ჩაითვალა და არ დაბრუნდა) ჩაითვლება მხოლოდ მაშინ, თუ ის გადახდილია ქვეყანაში, რომლის კანონმდებლობაც ორმხრივობას უზრუნველყოფს, ანუ ეს ქვეყანა ბრაზილიაში გადახდილ გადასახადს ჩაუთვლიდა, თუ მიმღები მისი რეზიდენტი იქნებოდა და ბრაზილიური წყაროს შემოსავალს მიიღებდა. ორმხრივობის მიმნიჭებელი უცხოური კანონის შინაარსი და მოქმედება გადამხდელმა უნდა დაადასტუროს — ოფიციალურ გამოცემაში გამოქვეყნებული კანონის ასლით, ნაფიცი მთარგმნელის თარგმანით და იმ ქვეყანაში ბრაზილიის დიპლომატიური წარმომადგენლობის დამოწმებით, ან ამ წარმომადგენლობის ცნობით. შეთანხმებისა და ორმხრივობის გარეშე წყაროს ქვეყანაში გადახდილი გადასახადი არ ჩაითვლება.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84–93-ე მუხლები (მიკრო და მცირე ბიზნესი) — მიკრო ბიზნესი: ფიზიკური პირი დაქირავებული შრომის გამოყენების გარეშე, რომლის ერთობლივი შემოსავალი კალენდარულ წელს 30 000 ლარს არ აღემატება, საშემოსავლო გადასახადისგან თავისუფლდება (84-ე, 86-ე მუხლები); დეკლარაცია — მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (93-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს (88-ე, 89-ე მუხლები): დასაბეგრი შემოსავალი — საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი ხელფასის გარდა — იბეგრება 1 %-ით, ხოლო თუ წლის ერთობლივი შემოსავალი 500 000 ლარს გადააჭარბებს — 3 %-ით (90-ე მუხლი); სტატუსი უქმდება, თუ შემოსავალი 500 000 ლარს ორი კალენდარული წლის განმავლობაში, თითოეულ წელს, აღემატება (89-ე მუხლი); დეკლარაციის წარდგენა და გადასახადის გადახდა — არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (93-ე მუხლის 1¹ ნაწილი). მთავრობას შეუძლია ცალკეული საქმიანობის აკრძალვა ამ რეჟიმში (88-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 124-ე მუხლი — საქართველოს ფარგლების გარეთ გადახდილი მოგების გადასახადის ჩათვლის უფლება აქვს საწარმოს — იმ შემოსავალზე, რომელიც საქართველოში არსებული წყაროდან არ არის მიღებული, და არა უმეტეს იმ თანხისა, რომელიც ამ მოგებაზე საქართველოში იქნებოდა დარიცხული. ფიზიკური პირისთვის უცხოეთში გადახდილი გადასახადის ცალმხრივ ჩათვლას კოდექსი არ ითვალისწინებს.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 130, 131, 132 და 134-ე მუხლები — გადახდის წყაროსთან დაბეგვრა: დივიდენდი — 5 % (საბოლოო); პროცენტი — 5 % (საბოლოო), ხოლო ლიცენზირებული საფინანსო ინსტიტუტის მიერ გადახდილი პროცენტი არ იბეგრება; რეზიდენტისთვის გადახდილი როიალტი — 20 %. მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტს: როიალტი — 5 %, საქართველოში არსებული წყაროდან სხვა გადახდები — 10 %, ხელფასი და ფიზიკური პირისთვის გადახდილი საიჯარო ქირა — 20 %; შეღავათიანი დაბეგვრის ქვეყანაში რეგისტრირებულ პირებს — 15 % (პროცენტი, როიალტი, სხვა გადახდები). არარეზიდენტს, რომელსაც 10 % დაუკავეს, შეუძლია მომდევნო წლის 1 აპრილამდე წარადგინოს დეკლარაცია გადასახადის ხარჯების გათვალისწინებით გადაანგარიშებისთვის (134-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).
- art. 115 RIR/2018; art. 4 Lei nº 14.754/2023 — უცხოური საშემოსავლო გადასახადი ბრაზილიურ გადასახადს აკლდება მხოლოდ მაშინ, თუ ამას შემოსავლის წყაროს სახელმწიფოსთან საერთაშორისო შეთანხმება ითვალისწინებს ან ეს სახელმწიფო ბრაზილიური წყაროს შემოსავალზე ორმხრივობას (reciprocidade) უზრუნველყოფს; არა უმეტეს იმ თანხისა, რომლითაც ამ შემოსავლის ჩართვის გამო ბრაზილიური გადასახადი იზრდება; Lei 14.754/2023-ის შემოსავალზე გამოუყენებელი ჩათვლა სხვა წლებზე არ გადაიტანება.
- P&R IRPF 2026, pergunta 129; STF, ARE 1.327.491 (Tema 1.174) — საზღვარგარეთ მცხოვრებთათვის გადახდილი პენსია (ალიმენტის გარდა) პროგრესიული სკალით იბეგრება და არა 25 %-ით.
- P&R IRPF 2026, pergunta 126; Lei Complementar nº 123/2006, art. 17, II — არარეზიდენტმა თავისი სტატუსი ბრაზილიაში შემოსავლის გადამხდელებს უნდა აცნობოს. არარეზიდენტს MEI-ის შენარჩუნება არ შეუძლია; მიკრო ან მცირე საწარმო, რომლის პარტნიორი საზღვარგარეთ ცხოვრობს, Simples Nacional-ით ვერ იხდის.
- gov.br — Obter atestado de rendimentos auferidos no Brasil por não residentes (Instrução Normativa RFB nº 2.287/2025) — ცნობა ბრაზილიაში არარეზიდენტზე გადახდილი შემოსავლისა და პერიოდში დაკავებული გადასახადის შესახებ; ითხოვება «Minhas Isenções e Regimes Especiais»-ის პორტალზე, გაიცემა დაახლოებით 10 სამუშაო დღეში, უფასოდ; მისი მოთხოვნა ბრაზილიელ გადამხდელსაც შეუძლია.
- gov.br — Comunicar Saída Definitiva do País; IN SRF nº 208/2002, arts. 3º, 11 e 11-A; P&R IRPF 2026, perguntas 117, 119, 125 e 126 — Comunicação de Saída Definitiva do País ინტერნეტით წარდგება გასვლის დღიდან მომდევნო წლის თებერვლის ბოლო დღემდე, იმავე დღეს გასულ CPF-ის მქონე დამოკიდებულ პირებთან ერთად. Declaração de Saída Definitiva do País-ში გამარტივებული გამოქვითვა არ მოქმედებს; ზედმეტად გადახდილი თანხა მხოლოდ ბრაზილიაში არსებულ ანგარიშზე (ან PIX-გასაღებზე) ბრუნდება — გადამხდელის ან მის მიერ დანიშნული წარმომადგენლის სახელზე.
- „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი და მე-16 მუხლი — მუდმივი ბინადრობის ნებართვა გაიცემა, სხვათა შორის, საქართველოს მოქალაქის არასრულწლოვან შვილსა და მშობელზე, მოქალაქის მეუღლეზე, რომელიც ბოლო 5 წელი ამ საფუძვლით ბინადრობის ნებართვით ცხოვრობდა საქართველოში, და უცხოელზე, რომელიც ბოლო 10 წელი დროებითი ბინადრობის ნებართვებით ცხოვრობდა საქართველოში (სწავლისა და მკურნალობის პერიოდების გარეშე); ის საქართველოში მუდმივად ცხოვრების უფლებას იძლევა. დანარჩენი ნებართვები (შრომითი, სასწავლო, საინვესტიციო, უძრავი ქონების და სხვ.) დროებითია.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-6, 6¹ და 6² ნაწილები — მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა, საქართველოს რეზიდენტობა შეიძლება მიენიჭოს მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილ პირს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ განსაზღვრული წესითა და პირობებით (მე-6 ნაწილი), ხოლო უცხო ქვეყნის მოქალაქეს — მინისტრის მიერ განსაზღვრულ სხვა შემთხვევებში (6² ნაწილი). თუ ფიზიკური პირის რეზიდენტობა არცერთი ქვეყნის მიმართ არ დგინდება, საგადასახადო ორგანოსთვის მიმართვის შემთხვევაში იგი ჩაითვლება საქართველოს რეზიდენტად, თუ საქართველოს მოქალაქეა (6¹ ნაწილი).
- საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის 1 მარტის №60 ბრძანება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილის საფუძველზე; გამოქვეყნდა 02.03.2023, ძალაშია 15.04.2023) — არაოფიციალური წყარო: BDO Georgia, Tax Newsletter, 2023 წლის აპრილი; REVERA — არაოფიციალური წყარო (საგადასახადო კონსულტანტები; ბრძანების ოფიციალური ტექსტი matsne.gov.ge-ზე ვერ მოიძებნა). მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილი პირი: დადასტურებული ქონება 3 000 000 ლარზე მეტი ან განცხადებამდე 3 წლის განმავლობაში წლიური შემოსავალი 200 000 ლარზე მეტი. რეზიდენტად ცნობისთვის დამატებით საჭიროა (1) ბინადრობის ნებართვა, ბინადრის მოწმობა ან საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა, ან (2) განცხადების წინა საგადასახადო წელს საქართველოში არსებული წყაროდან არანაკლებ 25 000 ლარის შემოსავალი; ორივე შემთხვევაში — საქართველოში არანაკლებ 500 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში ღირებულების ქონება საკუთრებაში. განცხადების წარდგენა შესაძლებელია წარმომადგენლის მეშვეობითაც. REVERA-ს ცნობით, სტატუსი მხოლოდ იმ წლისთვის ენიჭება, რომელშიც განცხადება წარადგინეს.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ და „ბ³“ ქვეპუნქტები — გადასახადისაგან თავისუფლდება სახელმწიფო პენსია, სახელმწიფო კომპენსაცია და სახელმწიფო სტიპენდია („ბ“ ქვეპუნქტი), აგრეთვე დაგროვებითი საპენსიო სქემის მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე განხორციელებული შენატანი, მასზე დარიცხული სარგებელი და ამ სქემიდან გასაცემი პენსია — გარდა კანონით გათვალისწინებული დაბრუნების შემთხვევებისა („ბ³“ ქვეპუნქტი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 125-ე მუხლი; საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 28 დეკემბრის №633 ბრძანება ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებებით შეღავათების გამოყენებისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების შესახებ (matsne.gov.ge, კონსოლიდირებული 05.12.2024), 1–5 მუხლები — შეთანხმებით გათვალისწინებული შეღავათით სარგებლობისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების წესს ადგენს ფინანსთა მინისტრი (125-ე მუხლი). შეღავათს გადახდის წყაროსთან ქართველი გადამხდელი იყენებს N1 ფორმით, ხოლო შეთანხმების განაკვეთზე მეტად დაკავებული გადასახადის დაბრუნებას არარეზიდენტი ითხოვს N2 ფორმით; ორივეს ერთვის მიმღების სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს რეზიდენტობის ცნობა დამოწმებული ქართული თარგმანით (აპოსტილი ან ლეგალიზაცია არ მოითხოვება); საგადასახადო ორგანო გადაწყვეტილებას 30 კალენდარულ დღეში იღებს. საქართველოს რეზიდენტი რეზიდენტობის ცნობას N4 ფორმით იღებს, ან შემოსავლების სამსახური უცხო ქვეყნის ფორმას ადასტურებს (მე-5 მუხლი).
- gov.br — Obter Atestado de Residência Fiscal no Brasil (Instrução Normativa RFB nº 2.287/2025) — ცნობას ითხოვენ პორტალზე «Minhas Isenções e Regimes Especiais» (gov.br-ის ვერცხლის ან ოქროს დონის ანგარიში, CPF, პერიოდი), Domicílio Tributário Eletrônico-ზე (DTE) მიერთების შემდეგ; არ გაიცემა, თუ CPF რეგულარული არ არის ან პირი ამ პერიოდში რეზიდენტი არ იყო; უფასოა, ნამდვილობა ინტერნეტით მოწმდება.
- INSS — Acordos internacionais de previdência social (países com acordos em vigor) — სოციალური უზრუნველყოფის საერთაშორისო შეთანხმებები ბრაზილიას აქვს გერმანიასთან, არგენტინასთან, ბელგიასთან, ბოლივიასთან, კანადასთან, ჩილესთან, კოლუმბიასთან, კორეასთან, სალვადორთან, ეკვადორთან, ესპანეთთან, აშშ-სთან, საფრანგეთთან, საბერძნეთთან, იტალიასთან, ინდოეთთან, იაპონიასთან, ლუქსემბურგთან, მოზამბიკთან, პარაგვაისთან, პერუსთან, პორტუგალიასთან, კვებეკთან, ჩეხეთთან, შვეიცარიასთან და ურუგვაისთან. საქართველო ნუსხაში არ არის.
- „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი, მე-3 და 34¹ მუხლები — კანონი ვრცელდება საქართველოს მოქალაქეებზე, აგრეთვე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსა და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე, რომლებსაც საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვა აქვთ. შენატანები: დამსაქმებელი — 2 % და დასაქმებული — 2 % დასაბეგრი ხელფასიდან; თვითდასაქმებული — 4 % (მონაწილეობა ნებაყოფლობითია); სახელმწიფო — 2 % წლიური შემოსავლიდან 24 000 ლარამდე და 1 % — 24 000-დან 60 000 ლარამდე. მონაწილეს, რომელმაც დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვა, შეუძლია ერთჯერადად მიიღოს თავისი საპენსიო აქტივები.
- Lei nº 15.191/2025 (თვიური სკალა); arts. 3-A, 11-A Lei nº 9.250/1995 (Lei nº 15.270/2025-ის რედაქციით) — თვიური სკალა 2026 წლიდან: R$ 2.428,80-მდე — გადასახადის გარეშე; შემდეგ 7,5 %, 15 %, 22,5 %; R$ 4.664,68-ზე მეტი — 27,5 %. 2026 წლიდან გადასახადი ისე მცირდება, რომ თვეში R$ 5.000-მდე დასაბეგრი შემოსავლისას ნულის ტოლია; შემცირება თანდათან ქრება თვეში R$ 7.350-მდე (წლიურ გაანგარიშებაში — R$ 60.000 და R$ 88.200).
- arts. 6-A, 16-A, 16-B Lei nº 9.250/1995 (Lei nº 15.270/2025-ის რედაქციით) — 2026 წლიდან — მინიმალური გადასახადი პირებისთვის, რომელთა ჯამური შემოსავალი წელიწადში R$ 600.000-ს აღემატება: განაკვეთი წრფივად იზრდება 10 %-მდე R$ 1.200.000 და მეტი შემოსავლისას; ბაზაში შედის გათავისუფლებული შემოსავალი და დივიდენდიც (ღირებულების ნამატის, შემნახველ ანგარიშებზე პროცენტისა და ცალკეული შეღავათიანი ფასიანი ქაღალდების გარეშე); მისგან აკლდება გადახდილი საშემოსავლო გადასახადი და კორპორაციული გადასახადი „რედუქტორით“. ერთი კომპანიიდან ერთ რეზიდენტზე თვეში R$ 50.000-ზე მეტი დივიდენდი — 10 %-იანი დაკავება.
- Receita Federal — Acordos para evitar a dupla tributação e prevenir a evasão fiscal — ბრაზილიის მოქმედი შეთანხმებების ნუსხა მათი გამოცხადების დეკრეტებით (სამხრეთ აფრიკიდან ვენესუელამდე). საქართველო ნუსხაში არ არის; ბრაზილია–საქართველოს ხელმოწერილი შეთანხმებაც არ არსებობს.
განახლდა 17.11.2026. შედეგი მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს საგადასახადო ან იურიდიულ კონსულტაციას. შემოსავლების სამსახურმა და სასამართლოებმა შეიძლება ნორმები სხვაგვარად განმარტონ, მათ შორის აქ გაუთვალისწინებელი გარემოებების გამო, ხოლო კანონმდებლობა იცვლება. გადაწყვეტილების მიღებამდე მიმართეთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.
სხვა ქვეყნები
- გადასახადები ავსტრიაში
- გადასახადები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში
- გადასახადები არგენტინაში
- გადასახადები აშშ-ში
- გადასახადები ბანგლადეშში
- გადასახადები გაერთიანებულ სამეფოში
- გადასახადები გერმანიაში
- გადასახადები ესპანეთში
- გადასახადები თურქეთში
- გადასახადები იაპონიაში
- გადასახადები ინდოეთში
- გადასახადები ინდონეზიაში
- გადასახადები იტალიაში
- გადასახადები კანადაში
- გადასახადები მალაიზიაში
- გადასახადები მექსიკაში
- გადასახადები ნიდერლანდებში
- გადასახადები პაკისტანში
- გადასახადები პოლონეთში
- გადასახადები პორტუგალიაში
- გადასახადები რუმინეთში
- გადასახადები საფრანგეთში
- გადასახადები სინგაპურში
- გადასახადები ტაივანში
- გადასახადები უკრაინაში
- გადასახადები უნგრეთში
- გადასახადები შვედეთში
- გადასახადები შვეიცარიაში
- გადასახადები ჩეხეთში
- გადასახადები ჩინეთში