საგადასახადო რეზიდენტობა პოლონეთში და საქართველოში
პოლონეთში კრიტერიუმები ალტერნატიულია: საკმარისია პოლონეთში პირადი ან მხოლოდ ეკონომიკური ინტერესების ცენტრი, ან საგადასახადო წელს 183 დღეზე მეტი ყოფნა (art. 3 ust. 1a ustawy o PIT). საქართველო რეზიდენტად გთვლით, თუ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, საქართველოში 183 დღე ან მეტი იმყოფებოდით, და რეზიდენტ ფიზიკურ პირს უცხოურ შემოსავალს არ უბეგრავს. ორმაგ რეზიდენტობას 2021 წლის შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს (გამოიყენება 2024 წლიდან): მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და კომპეტენტური ორგანოების ურთიერთშეთანხმება. ორივე სახელმწიფო მეორე სახელმწიფოში გადახდილ გადასახადს ჩაითვლის.
უფასოდ, რეგისტრაციის გარეშე, დაახლოებით 3 წუთი. დასკვნა — საქართველოს საგადასახადო კოდექსით, პოლონეთის კანონმდებლობასთან და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებასთან შედარებით.
როდის გთვლით პოლონეთი საგადასახადო რეზიდენტად
პოლონეთში კრიტერიუმები ალტერნატიულია: საკმარისია პოლონეთში პირადი ან მხოლოდ ეკონომიკური ინტერესების ცენტრი, ან საგადასახადო წელს 183 დღეზე მეტი ყოფნა.
- თქვენი პირადი ინტერესების ცენტრი პოლონეთშია — art. 3 ust. 1a ustawy o PIT-ის მიხედვით პოლონეთის რეზიდენტი ხართ და გადასახადს მსოფლიო შემოსავალზე იხდით.
- თქვენი ეკონომიკური ინტერესების ცენტრი პოლონეთშია — პოლონური კანონისთვის ეს საკმარისია, თუნდაც ოჯახი საქართველოში ცხოვრობდეს: პოლონეთის რეზიდენტი ხართ.
- საგადასახადო წელს პოლონეთში 183 დღეზე მეტ ხანს იმყოფებოდით — art. 3 ust. 1a pkt 2-ის მიხედვით პოლონეთის რეზიდენტი ხართ (ვიზის ან ბინადრობის ნებართვის — karta pobytu — სახე ამაზე გავლენას არ ახდენს).
როდის ხართ არარეზიდენტი
- პოლონეთში ინტერესების ცენტრი არ გაქვთ და ყოფნამ 183 დღეს არ გადააჭარბა — პოლონეთის არარეზიდენტი ხართ. პოლონური წყაროს შემოსავალი (მათ შორის, პოლონეთში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი) იქ იბეგრება.
სად განსხვავდება პოლონეთის კანონმდებლობა ქართული წესებისგან
- კოლიზია: პოლონეთისთვის საკმარისია ეკონომიკური ინტერესები, საქართველო დღეებს ითვლის. პოლონური კანონით პირადი და ეკონომიკური ინტერესების ცენტრი ცალ-ცალკე, ალტერნატიული პირობებია: პოლონეთში ძირითადი სამსახური, ბიზნესი ან შემოსავლის ძირითადი წყარო უკვე პოლონეთის რეზიდენტად გაქცევთ, თუნდაც ოჯახი საქართველოში ცხოვრობდეს და პოლონეთში 183 დღეს ვერ აგროვებდეთ. საქართველო კი რეზიდენტად გთვლით 183 დღის მიხედვით ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება (ან სტატუსით). ორივე სახელმწიფო თავის რეზიდენტად მიგიჩნევთ; საბოლოოდ წყვეტს შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი — ჯერ მუდმივი საცხოვრებელი, შემდეგ პირადი და ეკონომიკური კავშირების ერთობლიობა (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი), რომელშიც ოჯახი, როგორც წესი, დიდ წონას ატარებს.
- კოლიზია: 183 დღეზე მეტი პოლონეთში, საქართველოს რეზიდენტობა კი შენარჩუნებულია. პოლონეთი დღეებს კალენდარულ (საგადასახადო) წელში ითვლის, საქართველო — ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც არჩეულ წელს მთავრდება, და საქართველოში ყოფნად ითვლის საქართველოდან დასასვენებლად, სამკურნალოდ, მივლინებით ან სასწავლებლად გასვლის დღეებსაც. ამიტომ ერთი და იმავე წლისთვის შეიძლება ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი იყოთ — მაგალითად, გადასვლის წელს ან პოლონეთში ხანგრძლივი მივლინებისას. წყვეტს შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი: მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, კომპეტენტური ორგანოების ურთიერთშეთანხმება.
- კოლიზია: საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი 183 დღის გარეშე და პოლონეთის რეზიდენტობა. საქართველოს რეზიდენტის სტატუსი, რომელიც 183 დღის გარეშე მოგენიჭათ (მაგალითად, მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილ პირს), მხოლოდ იმ საგადასახადო წელზე ვრცელდება, რომლისთვისაც ცნობა გაიცა. პოლონეთისთვის ასეთი ცნობა პოლონეთის რეზიდენტობას არ აუქმებს: თუ art. 3 ust. 1a-ს მიხედვით პოლონეთის რეზიდენტი ხართ, ორმაგ რეზიდენტობას შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი წყვეტს — მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი; საქართველოში ფაქტობრივი ცხოვრების გარეშე მიღებული სტატუსი ამ კრიტერიუმებს არ ცვლის.
კიდევ რა უნდა იცოდეთ
- რომელი შეთანხმება მოქმედებს: საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმება. მოქმედებს „საქართველოსა და პოლონეთის რესპუბლიკას შორის შემოსავლებზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობისა და გადასახადებისთვის თავის არიდების აღკვეთის შესახებ“ შეთანხმება (თბილისი, 2021 წლის 7 ივლისი): ძალაშია 2023 წლის 1 აპრილიდან და გამოიყენება 2024 წლის 1 იანვრიდან; იმავე დღიდან 1999 წლის ვარშავის შეთანხმებამ მოქმედება შეწყვიტა. ტექსტები ქართულ, პოლონურ და ინგლისურ ენებზეა; განსხვავებისას ინგლისური ტექსტი უპირატესია. შეთანხმება თავიდანვე შეიცავს ბოროტად გამოყენების საწინააღმდეგო წესს — „ძირითადი მიზნის ტესტს“ (25-ე მუხლი). რეზიდენტობა — მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი (OECD-ის მოდელის მიხედვით); ბიზნესის მოგება, მათ შორის თავისუფალი პროფესიებისა — მე-7 მუხლი (დამოუკიდებელი პირადი მომსახურების ცალკე მუხლი არ არის); ხელფასი — მე-14 მუხლი (183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში); პენსიები — მე-17 მუხლი (რეზიდენტობის სახელმწიფო); საჯარო სამსახური — მე-18 მუხლი; ორმაგი დაბეგვრის აცილება — 21-ე მუხლი (ორივე სახელმწიფო ჩათვლით); ურთიერთშეთანხმების პროცედურა — 23-ე მუხლი (სამი წელი).
- ზუსტად 183 დღე: პოლონეთში ჯერ არ ხართ რეზიდენტი. პოლონური კანონი რეზიდენტად თვლის 183 დღეზე მეტი ყოფნისას (184 დღიდან), საქართველოს საგადასახადო კოდექსი კი — 183 დღისას ან მეტისას. პოლონეთი დღის ნებისმიერ ნაწილს, ჩამოსვლისა და წასვლის დღეებს სრულ დღედ ითვლის — ზუსტი რაოდენობისთვის მოძრაობის ჩანაწერები გამოიყენეთ.
- პოლონეთში მუშაობა პოლონეთის რეზიდენტობის გარეშე. პოლონეთში ფიზიკურად შესრულებული სამუშაოს ხელფასი პოლონური წყაროს შემოსავალია, გადახდის ადგილის მიუხედავად (art. 3 ust. 2a–2b ustawy o PIT). თუ საქართველოს რეზიდენტი ხართ, შეთანხმების მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტით ხელფასს მხოლოდ საქართველოს შეუძლია დაბეგროს, თუ ერთდროულად: პოლონეთში არაუმეტეს 183 დღე ხართ ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც ფისკალურ წელს იწყება ან მთავრდება; დამსაქმებელი პოლონეთის რეზიდენტი არ არის; ხარჯი მის მუდმივ დაწესებულებას პოლონეთში არ ეკისრება. პოლონელ დამსაქმებელთან ან ხანგრძლივი მუშაობისას პოლონეთი ხელფასს ბეგრავს. საქართველოში საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასი უცხოური წყაროს შემოსავალია და რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის გათავისუფლებულია (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი, 104-ე მუხლი) — ამიტომ ორმაგი დაბეგვრა არ წარმოიშობა, ხოლო თუ შეთანხმება პოლონეთს დაბეგვრას უკრძალავს, ხელფასი შეიძლება არცერთ სახელმწიფოში არ დაიბეგროს.
- საქართველოდან მომსახურება პოლონელი კლიენტებისთვის: რეზიდენტობის ცნობა 20 %-იან დაკავებას აცილებს. საქართველოდან უცხოელი დამკვეთებისთვის გაწეული მომსახურება ქართული წყაროს შემოსავალია (104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი) — 20 %, ხოლო მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალური მეწარმისთვის 1 %. პოლონელი გადამხდელი არარეზიდენტს ზოგიერთ მომსახურებაზე (საკონსულტაციო, საბუღალტრო, იურიდიული, სარეკლამო, მართვის, მონაცემთა დამუშავების და მსგავსი) 20 %-ს აკავებს (art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT). თუ შეთანხმებით საქართველოს რეზიდენტი ხართ და პოლონეთში მუდმივი დაწესებულება არ გაქვთ, ასეთ შემოსავალს მხოლოდ საქართველო ბეგრავს (მე-7 მუხლი) — წინასწარ მიაწოდეთ კლიენტს საქართველოს შემოსავლების სამსახურის რეზიდენტობის ცნობა მიმდინარე წლისთვის. თუ გადასახადი მაინც დაგიკავეს, ის პოლონეთში დაბრუნებით მოითხოვეთ: საქართველო მას ვერ ჩაითვლის, რადგან ჩათვლა (21-ე მუხლის პირველი პუნქტი) მხოლოდ იმ შემოსავალზეა შესაძლებელი, რომლის დაბეგვრაც შეთანხმებით პოლონეთს შეუძლია.
- შეთანხმებით საქართველოს რეზიდენტი ხართ: პოლონეთი მხოლოდ პოლონურ შემოსავალს ბეგრავს. თუ შეთანხმებით საქართველოს რეზიდენტი ხართ, პოლონეთში შეზღუდული საგადასახადო ვალდებულება გაქვთ და პოლონეთს შეუძლია დაბეგროს მხოლოდ პოლონური წყაროს შემოსავალი შეთანხმების ფარგლებში: მაგალითად, პოლონეთში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი (მე-14 მუხლი), პოლონეთში არსებული უძრავი ქონების შემოსავალი (მე-6 მუხლი), პოლონური დივიდენდი, პროცენტი და როიალტი — მაქსიმუმ 5 %-ით (მე-10–მე-12 მუხლები); ბიზნესის მოგება — მხოლოდ პოლონეთში მუდმივი დაწესებულებისას (მე-7 მუხლი). საქართველოში ეს შემოსავლები უცხოური წყაროსია და რეზიდენტი ფიზიკური პირისთვის გათავისუფლებულია, ამიტომ პოლონური გადასახადის ჩათვლა (21-ე მუხლის პირველი პუნქტი) მხოლოდ მაშინ დაგჭირდებათ, თუ პოლონეთი ქართული წყაროს შემოსავალს დაბეგრავს. თუ პოლონეთში ინტერესების ცენტრი ან 183 დღეზე მეტი ყოფნა გაქვთ, პოლონური კანონით რეზიდენტი რჩებით — შეთანხმება მხოლოდ პოლონეთის დაბეგვრის უფლებას ზღუდავს (art. 4a ustawy o PIT).
- შეთანხმებით პოლონეთის რეზიდენტი ხართ: საქართველო მხოლოდ ქართულ შემოსავალს ბეგრავს, პოლონეთი ქართულ გადასახადს ჩაითვლის. თუ შეთანხმებით პოლონეთის რეზიდენტი ხართ, საქართველო გბეგრავთ როგორც არარეზიდენტს — მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალზე და შეთანხმების ფარგლებში: საქართველოში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი საქართველოში არ იბეგრება, თუ სრულდება მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტის სამივე პირობა; ქართულ დივიდენდზე, პროცენტსა და როიალტიზე — მაქსიმუმ 5 % (ქართული კანონითაც 5 %); ბიზნესის მოგება, მათ შორის საქართველოდან პოლონელ დამკვეთებზე გაწეული მომსახურება — მხოლოდ საქართველოში მუდმივი დაწესებულებისას. შეთანხმებაზე მეტად დაკავებული ქართული გადასახადი (მაგალითად, მომსახურებაზე 10 %) პოლონეთის საგადასახადო ორგანოს რეზიდენტობის ცნობით (certyfikat rezydencji) ბრუნდება. პოლონეთი მსოფლიო შემოსავალს ბეგრავს და ქართულ გადასახადს ჩაითვლის — არაუმეტეს პოლონური გადასახადის იმ ნაწილისა, რომელიც ამ შემოსავალზე მოდის (21-ე მუხლის მე-2 პუნქტი, art. 27 ust. 9 ustawy o PIT); საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოსა და საქმიანობის შემოსავალზე დამატებით ulga abolicyjna გამოიყენება (art. 27g, წელიწადში მაქსიმუმ 1360 ზლოტი) — საქართველო მავნე საგადასახადო კონკურენციის ქვეყნების ნუსხაში არ არის.
- გადასვლის წელი: პოლონეთი რეზიდენტობის წლის შუაში შეცვლას აღიარებს, საქართველო — არა. პოლონეთი რეზიდენტად გთვლით ინტერესების ცენტრის გადატანის (მაგალითად, ოჯახის გადასვლის) თარიღიდან, ანუ წელს ყოფს: ამ თარიღამდე მსოფლიო შემოსავალზე, მის შემდეგ — მხოლოდ პოლონურ შემოსავალზე ან პირიქით (პოლონეთის ფინანსთა სამინისტროს 2021 წლის განმარტებები). საქართველო სტატუსს მთელი კალენდარული წლისთვის ადგენს. ამიტომ გადასვლის წელს ერთი და იმავე პერიოდისთვის შეიძლება ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი იყოთ — მაშინ შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი იმ პერიოდის გარემოებების მიხედვით წყვეტს. შეადარეთ პერიოდები, რომ ერთი და იმავე თვეების შემოსავალზე გადასახადი ორჯერ არ გადაიხადოთ.
- პოლონეთიდან საქართველოში გადასვლა: პოლონური გასვლის გადასახადი, ქართული — არ არის. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი ფიზიკური პირებისთვის გასვლის გადასახადს არ ადგენს. პოლონეთს კი შეუძლია არარეალიზებულ სარგებელზე გადასახადის (exit tax) დაკისრება, როცა რეზიდენტობის საქართველოში გადატანით პოლონეთი თქვენი ქონების გასხვისების შემოსავლის დაბეგვრის უფლებას კარგავს — შეთანხმების მე-13 მუხლის მე-5 პუნქტით წილებისა და აქციების (უძრავ ქონებაზე დაფუძნებული კომპანიების გარდა, მე-4 პუნქტი) გასხვისების შემოსავალს მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფო ბეგრავს. გადასახადი 19 %-ია და ეკონომიკური საქმიანობის გარეთ ეხება პირად ქონებას (წილები, აქციები და სხვა ფასიანი ქაღალდები, დერივატივები, ფონდების წილები), თუ ბოლო 10 წლიდან ჯამში სულ მცირე 5 წელი პოლონეთში გქონდათ საცხოვრებელი ადგილი და ამ ქონების საბაზრო ღირებულება 4 000 000 ზლოტს აღემატება (art. 30da, 30db ustawy o PIT).
- პოლონეთში გადასვლა: „ulga na powrót“ — საქართველო წინა საცხოვრებელი ქვეყნების ჩამონათვალში არ არის. პოლონეთი ხელფასს, მანდატის ხელშეკრულებებიდან (umowy zlecenia) და სამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალს, ასევე დეკრეტულ შემწეობას, წელიწადში 85 528 ზლოტამდე (საერთო ლიმიტი პოლონეთის სხვა პირად შეღავათებთან) ზედიზედ ოთხი საგადასახადო წლის განმავლობაში ათავისუფლებს — გადასვლის წლიდან ან მომდევნო წლიდან — მათთვის, ვინც გადასვლის შედეგად პოლონეთის რეზიდენტი ხდება და გადასვლის წლის წინა სამ კალენდარულ წელს, ასევე ამ წელს გადასვლის დღემდე, პოლონეთში საცხოვრებელი ადგილი არ ჰქონია. ამასთან, ერთ-ერთი პირობა უნდა სრულდებოდეს: პოლონეთის, ევროკავშირის, ევროპის ეკონომიკური სივრცის ქვეყნის ან შვეიცარიის მოქალაქეობა ან Karta Polaka; ან ამ სამი წლის განმავლობაში უწყვეტად ცხოვრება კანონში ჩამოთვლილ რომელიმე ქვეყანაში (ევროკავშირი/ევროპის ეკონომიკური სივრცე, შვეიცარია, ავსტრალია, ჩილე, ისრაელი, იაპონია, კანადა, მექსიკა, ახალი ზელანდია, სამხრეთ კორეა, გაერთიანებული სამეფო, აშშ); ან მანამდე პოლონეთში უწყვეტად ცხოვრება არანაკლებ ხუთი კალენდარული წლის განმავლობაში. საქართველო ამ ჩამონათვალში არ არის: მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეობა და საქართველოში ცხოვრება შეღავათის უფლებას არ იძლევა. საცხოვრებელი ადგილი დასტურდება რეზიდენტობის სერტიფიკატით ან სხვა დოკუმენტით; შეღავათით სარგებლობა მხოლოდ ერთხელ შეიძლება. პოლონური გათავისუფლება ქართულ დაბეგვრას არ ცვლის: თუ საქართველოს რეზიდენტადაც რჩებით, საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს საქართველო კვლავ ბეგრავს.
- საქართველოს სახელმწიფო სამსახური პოლონეთში. საქართველოს სახელმწიფოს მიერ სახელმწიფო სამსახურისთვის გადახდილ ხელფასს მხოლოდ საქართველო ბეგრავს; პოლონეთს მისი დაბეგვრა მხოლოდ მაშინ შეუძლია, თუ სამსახური პოლონეთში ხორციელდება და პოლონეთის რეზიდენტი ხართ, რომელიც ან პოლონეთის ნაციონალური პირია, ან პოლონეთის რეზიდენტი მხოლოდ სამსახურის გაწევის მიზნით არ გამხდარა (მე-18 მუხლის პირველი პუნქტი).
- პენსიები: ბეგრავს რეზიდენტობის სახელმწიფო, საჯარო სამსახურის პენსიას — გადამხდელი სახელმწიფო. წარსულ დაქირავებით მუშაობასთან დაკავშირებულ პენსიებს მხოლოდ მიმღების რეზიდენტობის სახელმწიფო ბეგრავს (მე-17 მუხლი). შეთანხმების ტექსტით საქართველოს რეზიდენტის პოლონურ პენსიას მხოლოდ საქართველო ბეგრავს, რომელიც უცხოური წყაროს შემოსავალს რეზიდენტს არ უბეგრავს; პოლონეთის რეზიდენტის ქართულ პენსიას — მხოლოდ პოლონეთი. პოლონური გადამხდელი წყაროსთან დაკავებას რომ შეწყვიტოს, საქართველოს რეზიდენტობის ცნობა წარუდგინეთ. საჯარო სამსახურის ხელფასსა და პენსიას, როგორც წესი, მხოლოდ გადამხდელი სახელმწიფო ბეგრავს; პენსიას — მეორე სახელმწიფო, თუ მიმღები მისი რეზიდენტიც და ნაციონალური პირიცაა (მე-18 მუხლი). საქართველოში სახელმწიფო პენსია და დაგროვებითი პენსია არ იბეგრება.
- სოციალური დაზღვევა: საქართველოსა და პოლონეთს შორის შეთანხმება არ არის. საქართველოსა და პოლონეთს შორის სოციალური უზრუნველყოფის შეთანხმება არ არის (ZUS-ის ნუსხაში საქართველო არ არის) და ევროკავშირის კოორდინაციის წესები საქართველოზე არ ვრცელდება — სადაზღვევო პერიოდები არ ჯამდება. პოლონეთში დაქირავებით მუშაობისას ZUS-ის შენატანები პოლონური კანონით სავალდებულოა. საქართველოში სოციალური გადასახადი არ არის; დაგროვებით საპენსიო სქემაში შენატანებს იხდიან საქართველოს მოქალაქეები და მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელები. ორმაგი დაბეგვრის შეთანხმება სოციალურ შენატანებს არ არეგულირებს.
- რეზიდენტობის ცნობები. პოლონეთში შეთანხმებით სარგებლობისთვის, როგორც საქართველოს რეზიდენტს (მაგალითად, მომსახურებაზე 20 %-იანი დაკავების თავიდან ასაცილებლად ან დივიდენდზე, პროცენტსა და როიალტიზე 5 %-იანი განაკვეთისთვის), დაგჭირდებათ საქართველოს შემოსავლების სამსახურის რეზიდენტობის ცნობა შესაბამისი წლისთვის. საქართველოში შეთანხმებით სარგებლობისთვის, როგორც პოლონეთის რეზიდენტს, მოითხოვეთ certyfikat rezydencji პოლონეთის საგადასახადო ორგანოში (art. 306l Ordynacji podatkowej); პროცედურას საქართველოში ფინანსთა მინისტრის №633 ბრძანება ადგენს, ხოლო ზედმეტად დაკავებული გადასახადის დაბრუნება 3 წლის ვადაში შეიძლება (საგადასახადო კოდექსის მე-4 მუხლის მე-8 ნაწილი). ცნობები ყოველი წლისთვის მოითხოვეთ.
როგორ წყდება ორმაგი რეზიდენტობა
თუ ორივე სახელმწიფო გთვლით რეზიდენტად, გამოიყენება შეთანხმება („საქართველოსა და პოლონეთის რესპუბლიკას შორის შემოსავლებზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობისა და გადასახადებისთვის თავის არიდების აღკვეთის შესახებ“ შეთანხმება (თბილისი, 2021 წლის 7 ივლისი), მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი). კრიტერიუმები თანმიმდევრულად მოწმდება — მუდმივი საცხოვრებელი, სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი, მოქალაქეობა და, ბოლოს, საგადასახადო ორგანოების ურთიერთშეთანხმება.
შეთანხმება დეტალურად: შემოსავლები, განაკვეთები, 183 დღის წესი →
ტერმინები, რომლებსაც პოლონეთში შეხვდებით
- ośrodek interesów życiowych
- პოლონეთში პირადი ან ეკონომიკური ინტერესების ცენტრი; რეზიდენტობისთვის საკმარისია
- nieograniczony obowiązek podatkowy
- შეუზღუდავი ვალდებულება: რეზიდენტი პოლონეთში მსოფლიო შემოსავალზე იბეგრება (art. 3 ust. 1 ustawy o PIT)
- ograniczony obowiązek podatkowy
- შეზღუდული ვალდებულება: მხოლოდ პოლონური წყაროს შემოსავალი, მათ შორის, პოლონეთში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი
- ustawa o PIT
- პოლონეთის კანონი ფიზიკური პირების საშემოსავლო გადასახადის შესახებ; შკალა 12 % / 32 %
- certyfikat rezydencji
- პოლონეთის რეზიდენტობის ცნობა; გასცემს პოლონეთის საგადასახადო ორგანო (art. 306l Ordynacji podatkowej)
- ulga abolicyjna
- პოლონეთის რეზიდენტისთვის საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს შემოსავალზე გადასახადის დამატებითი შემცირება — წელიწადში მაქსიმუმ 1360 ზლოტი (art. 27g)
კითხვები
პოლონეთში ვმუშაობ, ოჯახი კი საქართველოში ცხოვრობს. სად ვარ რეზიდენტი?
პოლონეთისთვის მხოლოდ ეკონომიკური ინტერესების ცენტრიც საკმარისია, ამიტომ პოლონეთის რეზიდენტი შეიძლება იყოთ 183 დღის გარეშეც; საქართველოსთვის რეზიდენტი ხართ, თუ 12-თვიან პერიოდში საქართველოში 183 დღე დააგროვეთ. წყვეტს შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი: ჯერ მუდმივი საცხოვრებელი, შემდეგ პირადი და ეკონომიკური კავშირების ერთობლიობა — ოჯახი ამაში დიდ წონას ატარებს.
საქართველოდან ვემსახურები პოლონელ კლიენტებს. გადასახადს პოლონეთშიც გადავიხდი?
თუ შეთანხმებით საქართველოს რეზიდენტი ხართ და პოლონეთში მუდმივი დაწესებულება არ გაქვთ, ასეთ შემოსავალს მხოლოდ საქართველო ბეგრავს (მე-7 მუხლი) — 20 %, ხოლო მცირე ბიზნესის სტატუსით 1 %. პოლონელი კლიენტი ზოგიერთ მომსახურებაზე 20 %-ს აკავებს, თუ საქართველოს შემოსავლების სამსახურის რეზიდენტობის ცნობას არ წარუდგენთ; დაკავებული გადასახადი პოლონეთში დაბრუნებით მოითხოვეთ.
რამდენ დღეს შემიძლია ვიმუშაო პოლონეთში ისე, რომ ხელფასზე იქ გადასახადი არ გადავიხადო?
შეთანხმების მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტით — არაუმეტეს 183 დღე ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც ფისკალურ წელს იწყება ან მთავრდება, თუ დამსაქმებელი პოლონეთის რეზიდენტი არ არის და ხელფასს პოლონეთში მისი მუდმივი დაწესებულება არ იხდის. სხვა შემთხვევაში პოლონეთი ხელფასს პირველივე დღიდან ბეგრავს, საქართველოში კი საზღვარგარეთ შესრულებული სამუშაოს ხელფასი რეზიდენტისთვის გათავისუფლებულია.
წყაროები
კანონმდებლობა და ოფიციალური განმარტებები
- art. 3 ust. 1 ustawy o PIT — პირი, რომლის საცხოვრებელი ადგილი პოლონეთშია, გადასახადს იხდის ყველა შემოსავალზე, წყაროს მიუხედავად (შეუზღუდავი ვალდებულება).
- art. 3 ust. 1a ustawy o PIT — პოლონეთში საცხოვრებელი ადგილი აქვს პირს, რომლის პირადი ან ეკონომიკური ინტერესების ცენტრი პოლონეთშია, ან რომელიც საგადასახადო წელს პოლონეთში 183 დღეზე მეტ ხანს იმყოფება. საკმარისია ნებისმიერი ერთი პირობა.
- Objaśnienia podatkowe MF z 29.04.2021 (rezydencja podatkowa) — პოლონეთის ფინანსთა სამინისტროს განმარტებები: თითოეული პირობა (პირადი ან ეკონომიკური ცენტრი) ცალ-ცალკე ფასდება — საკმარისია ნებისმიერი. 183 დღეში ითვლება დღის ნებისმიერი ნაწილი, ჩამოსვლისა და წასვლის დღეები; ყოფნა უწყვეტი არ უნდა იყოს; რეზიდენტობა შეიძლება წლის შუაში დაიწყოს ან დასრულდეს.
- art. 3 ust. 2a–2b ustawy o PIT — არარეზიდენტი გადასახადს იხდის მხოლოდ პოლონური წყაროს შემოსავალზე, მათ შორის, პოლონეთში შესრულებულ სამუშაოზე, გადახდის ადგილის მიუხედავად.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების 27-ე მუხლი — შეთანხმება ძალაში შევიდა 2023 წლის 1 აპრილს (matsne.gov.ge; პოლონეთის მთავრობის 2023 წლის 14 თებერვლის განცხადება, Dz.U. 2023 poz. 564) და გამოიყენება იმ შემოსავლებსა და საგადასახადო წლებზე, რომლებიც 2024 წლის 1 იანვრიდან იწყება (მე-2 პუნქტი); იმავე დროიდან 1999 წლის 5 ნოემბრის ვარშავის შეთანხმება წყვეტს მოქმედებას (მე-4 პუნქტი). შეთანხმება შედგენილია ქართულ, პოლონურ და ინგლისურ ენებზე, ყველა ტექსტი თანაბრად ავთენტიკურია; განმარტებისას განსხვავების შემთხვევაში უპირატესობა ინგლისურ ტექსტს ენიჭება.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი — ორივე სახელმწიფოს რეზიდენტი ფიზიკური პირი: a) ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას აქვს მუდმივი საცხოვრებელი; თუ მუდმივი საცხოვრებელი ორივე სახელმწიფოში აქვს — მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები აქვს (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი); b) თუ სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრის დადგენა შეუძლებელია ან მუდმივი საცხოვრებელი არცერთ სახელმწიფოში არ აქვს — მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც ჩვეულებრივ ცხოვრობს; c) თუ ჩვეულებრივ ორივე სახელმწიფოში ცხოვრობს ან არცერთში — მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს; d) თუ ორივე სახელმწიფოს ნაციონალური პირია ან არცერთის — საკითხს კომპეტენტური ორგანოები ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე გადაწყვეტენ.
- საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო — ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებების ნუსხა — ნუსხაში 58 შეთანხმებაა. სერვისის 30 ქვეყნიდან მოქმედებს შეთანხმებები უკრაინასთან, პოლონეთთან, ჩეხეთთან, რუმინეთთან, უნგრეთთან, თურქეთთან, ჩინეთთან, ინდოეთთან, იაპონიასთან, გერმანიასთან, ავსტრიასთან, საფრანგეთთან, ესპანეთთან, პორტუგალიასთან, იტალიასთან, სინგაპურთან, შვედეთთან, შვეიცარიასთან, გაერთიანებულ სამეფოსთან და ნიდერლანდთან. ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, კანადასთან, მექსიკასთან, ბრაზილიასთან, არგენტინასთან, ინდონეზიასთან, მალაიზიასთან, ტაივანთან, პაკისტანთან და ბანგლადეშთან შეთანხმება არ არის.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი (2010 წლის 17 სექტემბრის №3591 კანონი) — საქართველოს რეზიდენტად მთელი მიმდინარე საგადასახადო (კალენდარული) წლის განმავლობაში ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 183 დღე ან მეტ ხანს ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის პერიოდში, რომელიც მთავრდება ამ საგადასახადო წელს, ან რომელიც ამ წლის განმავლობაში იმყოფებოდა უცხო ქვეყანაში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში (მე-2 ნაწილი). ფაქტობრივად ყოფნის დროს ემატება დრო, რომლითაც პირი გავიდა საქართველოს ფარგლების გარეთ სპეციალურად სამკურნალოდ, დასასვენებლად, მივლინებით ან სასწავლებლად (მე-3 ნაწილი); არ ითვლება საქართველოში ყოფნა დიპლომატიური ან საკონსულო სტატუსით, საერთაშორისო ორგანიზაციის თანამშრომლად ან უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში (საქართველოს მოქალაქის გარდა), ტრანზიტით, აგრეთვე სამკურნალოდ ან დასასვენებლად (მე-4 ნაწილი). დღედ ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც პირი საქართველოში იმყოფებოდა, ყოფნის ხანგრძლივობის მიუხედავად (მე-5 ნაწილი). სტატუსი დგინდება ყოველი საგადასახადო პერიოდისთვის; დღეები, რომელთა მიხედვითაც პირი წინა პერიოდში ჩაითვალა რეზიდენტად, მომდევნო პერიოდში არ გაითვალისწინება (მე-8 ნაწილი).
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-14 მუხლი — ხელფასი იბეგრება რეზიდენტობის სახელმწიფოში, თუ სამუშაო მეორე სახელმწიფოში არ სრულდება; თუ სრულდება — მეორე სახელმწიფოსაც შეუძლია დაბეგვრა. თუმცა მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში იბეგრება, თუ ერთდროულად: a) მიმღები მეორე სახელმწიფოში იმყოფება პერიოდით ან პერიოდებით, რომელთა საერთო ხანგრძლივობა არ აღემატება 183 დღეს ნებისმიერი თორმეტთვიანი პერიოდის განმავლობაში, რომელიც იწყება ან მთავრდება მოცემულ ფისკალურ წელს; b) ანაზღაურებას იხდის დამქირავებელი, რომელიც მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტი არ არის; c) ხარჯის მატარებელი არ არის დამქირავებლის მუდმივი დაწესებულება მეორე სახელმწიფოში (მე-2 პუნქტი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი და 104-ე მუხლი — გადასახადისაგან თავისუფლდება რეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი (მათ შორის, სარგებელი), რომელიც არ განეკუთვნება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს (82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტი). საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება (104-ე მუხლი): საქართველოში დაქირავებით მუშაობით მიღებული შემოსავალი; საქართველოში მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი, მათ შორის, როცა მომსახურების გამწევი და მიმღები სხვადასხვა სახელმწიფოში არიან და გამწევი საქართველოს რეზიდენტია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მომსახურება უცხო ქვეყანაში მისი მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით ხორციელდება (პირველი ნაწილის „გ.ზ“ ქვეპუნქტი); რეზიდენტი იურიდიული პირისაგან მიღებული დივიდენდი; რეზიდენტის მიერ გადახდილი პროცენტი, როიალტი, პენსია ან სტიპენდია; საქართველოში არსებული უძრავი ქონებით მიღებული შემოსავალი და სხვა.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-7 მუხლი და მე-3 მუხლის პირველი პუნქტი — საწარმოს მოგება იბეგრება მხოლოდ რეზიდენტობის სახელმწიფოში, თუ საწარმო მეორე სახელმწიფოში საქმიანობას იქ განლაგებული მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით არ ახორციელებს; თუ ახორციელებს — მეორე სახელმწიფოს შეუძლია დაბეგროს მხოლოდ მუდმივი დაწესებულებისთვის მიკუთვნებული მოგება. დამოუკიდებელი პირადი მომსახურების ცალკე მუხლი შეთანხმებაში არ არის — პროფესიული და სხვა დამოუკიდებელი საქმიანობაც „ბიზნესის“ ცნებაში შედის და მე-7 მუხლით რეგულირდება.
- art. 29 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o PIT — არარეზიდენტის მიერ პოლონეთში მიღებულ შემოსავალზე საკონსულტაციო, საბუღალტრო, ბაზრის კვლევის, იურიდიული, სარეკლამო, მართვისა და კონტროლის, მონაცემთა დამუშავების და მსგავს მომსახურებაზე პოლონელი გადამხდელი 20 %-ს აკავებს; შეთანხმების განაკვეთი ან გათავისუფლება გამოიყენება, თუ გადასახადის გადამხდელი რეზიდენტობის ცნობას (certyfikat rezydencji) წარადგენს.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების 21-ე მუხლი — საქართველოს რეზიდენტის შემოსავალზე, რომელიც შეთანხმებით შეიძლება დაიბეგროს პოლონეთში, საქართველო დაუშვებს პოლონეთში გადახდილი გადასახადის გამოქვითვას — არაუმეტეს იმ თანხისა, რომელიც ამ შემოსავალზე საქართველოში დაირიცხებოდა (პირველი პუნქტი). პოლონეთის რეზიდენტის შემოსავალზე, რომელიც შეიძლება დაიბეგროს საქართველოში, პოლონეთი დაუშვებს საქართველოში გადახდილი გადასახადის გამოქვითვას — არაუმეტეს პოლონური გადასახადის იმ ნაწილისა, რომელიც ამ შემოსავალს მიეწერება (მე-2 პუნქტი). გათავისუფლებული შემოსავალი შეიძლება დარჩენილ შემოსავალზე განაკვეთის გაანგარიშებისას იქნეს გათვალისწინებული (მე-3 პუნქტი).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84–93-ე მუხლები (მიკრო და მცირე ბიზნესი) — მიკრო ბიზნესი: ფიზიკური პირი დაქირავებული შრომის გამოყენების გარეშე, რომლის ერთობლივი შემოსავალი კალენდარულ წელს 30 000 ლარს არ აღემატება, საშემოსავლო გადასახადისგან თავისუფლდება (84-ე, 86-ე მუხლები); დეკლარაცია — მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (93-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს (88-ე, 89-ე მუხლები): დასაბეგრი შემოსავალი — საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი ხელფასის გარდა — იბეგრება 1 %-ით, ხოლო თუ წლის ერთობლივი შემოსავალი 500 000 ლარს გადააჭარბებს — 3 %-ით (90-ე მუხლი); სტატუსი უქმდება, თუ შემოსავალი 500 000 ლარს ორი კალენდარული წლის განმავლობაში, თითოეულ წელს, აღემატება (89-ე მუხლი); დეკლარაციის წარდგენა და გადასახადის გადახდა — არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (93-ე მუხლის 1¹ ნაწილი). მთავრობას შეუძლია ცალკეული საქმიანობის აკრძალვა ამ რეჟიმში (88-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-10–მე-12 მუხლები — დივიდენდზე, პროცენტსა და როიალტიზე წყაროს სახელმწიფოს გადასახადი, თუ ბენეფიციური მფლობელი მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტია, არ უნდა აღემატებოდეს 5 %-ს; მთავრობის (საქართველოს შემთხვევაში — მათ შორის, საქართველოს ეროვნული ბანკის) პროცენტი იბეგრება მხოლოდ მის სახელმწიფოში (მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტი).
- art. 4a ustawy o PIT — art. 3-ის 1-ლი, 1a, 2a და 2b პუნქტები გამოიყენება იმ ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებების გათვალისწინებით, რომელთა მხარეც პოლონეთია.
- art. 27 ust. 9 ustawy o PIT — თუ შეთანხმება პროგრესიით გათავისუფლებას არ ითვალისწინებს, უცხოური შემოსავალი პოლონურს ემატება, ხოლო ჯამურ გადასახადს აკლდება საზღვარგარეთ გადახდილი გადასახადი — არაუმეტეს პოლონური გადასახადის იმ ნაწილისა, რომელიც პროპორციულად უცხოურ შემოსავალზე მოდის.
- art. 27g ustawy o PIT (ulga abolicyjna) — რეზიდენტი, რომელიც უცხოურ შემოსავალს (მათ შორის, ხელფასს, პირად და სამეწარმეო საქმიანობას საზღვარგარეთ) art. 27 ust. 9-ის მეთოდით იბეგრება, აკლებს სხვაობას ამ მეთოდითა და პროგრესიით გათავისუფლების მეთოდით გამოთვლილ გადასახადს შორის — წელიწადში მაქსიმუმ 1360 ზლოტს; არ ვრცელდება მავნე საგადასახადო კონკურენციის მქონე ქვეყნების ნუსხაზე (საქართველო ამ ნუსხაში არ არის).
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 18.12.2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1929) — wykaz krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową — 2025 წლის 1 იანვრიდან მოქმედ ნუსხაში 25 ქვეყანა და ტერიტორიაა (მაგალითად, ბაჰრეინი, ჰონკონგი, მონაკო, პანამა, სეიშელის კუნძულები) — საქართველო ნუსხაში არ არის (C-pl-GE-ის შემოწმება, 13.11.2026).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 125-ე მუხლი; საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 28 დეკემბრის №633 ბრძანება ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებებით შეღავათების გამოყენებისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების შესახებ (matsne.gov.ge, კონსოლიდირებული 05.12.2024), 1–5 მუხლები — შეთანხმებით გათვალისწინებული შეღავათით სარგებლობისა და არარეზიდენტისთვის გადასახადის დაბრუნების წესს ადგენს ფინანსთა მინისტრი (125-ე მუხლი). შეღავათს გადახდის წყაროსთან ქართველი გადამხდელი იყენებს N1 ფორმით, ხოლო შეთანხმების განაკვეთზე მეტად დაკავებული გადასახადის დაბრუნებას არარეზიდენტი ითხოვს N2 ფორმით; ორივეს ერთვის მიმღების სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს რეზიდენტობის ცნობა დამოწმებული ქართული თარგმანით (აპოსტილი ან ლეგალიზაცია არ მოითხოვება); საგადასახადო ორგანო გადაწყვეტილებას 30 კალენდარულ დღეში იღებს. საქართველოს რეზიდენტი რეზიდენტობის ცნობას N4 ფორმით იღებს, ან შემოსავლების სამსახური უცხო ქვეყნის ფორმას ადასტურებს (მე-5 მუხლი).
- art. 30da–30db ustawy o PIT (podatek od niezrealizowanych zysków — exit tax) — გადასახადი 19 %-ია; იბეგრება რეზიდენტობის შეცვლა, რის შედეგადაც პოლონეთი კარგავს პირის ქონების გასხვისების შემოსავლის დაბეგვრის უფლებას; ეკონომიკური საქმიანობის გარეთ — მხოლოდ წილები, აქციები და სხვა ფასიანი ქაღალდები, დერივატივები, ფონდების წილები, თუ პირს ბოლო 10 წლიდან ჯამში სულ მცირე 5 წელი პოლონეთში ჰქონდა საცხოვრებელი ადგილი; არ გამოიყენება, თუ ამ ქონების საბაზრო ღირებულება ჯამში 4 000 000 ზლოტს არ აღემატება.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-13 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტები — აქციების ან მსგავსი უფლებების გასხვისების შემოსავალი შეიძლება დაიბეგროს მეორე სახელმწიფოში, თუ გასხვისებამდე 365 დღის განმავლობაში მათი ღირებულების 50 %-ზე მეტი იქ მდებარე უძრავი ქონებიდან იყო წარმოქმნილი (მე-4 პუნქტი); სხვა ქონების გასხვისების შემოსავალი იბეგრება მხოლოდ გამსხვისებლის რეზიდენტობის სახელმწიფოში (მე-5 პუნქტი).
- Ulga na powrót (art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT) — podatki.gov.pl — პოლონეთში 2021 წლის 31 დეკემბრის შემდეგ გადასულთათვის: ხელფასი, ზოგიერთი ხელშეკრულების შემოსავალი და სამეწარმეო შემოსავალი თავისუფლდება წელიწადში 85 528 ზლოტამდე ზედიზედ ოთხი საგადასახადო წლის განმავლობაში, თუ პირი წინა სამ კალენდარულ წელს პოლონეთის რეზიდენტი არ იყო და, ამასთან, აქვს პოლონეთის, ევროკავშირის, ევროპის ეკონომიკური სივრცის ქვეყნის ან შვეიცარიის მოქალაქეობა ან Karta Polaka, ან ამ პერიოდში უწყვეტად ცხოვრობდა art. 21 ust. 43-ში ჩამოთვლილ ქვეყანაში (საქართველო მათ შორის არ არის), ან მანამდე არანაკლებ ხუთი კალენდარული წელი ცხოვრობდა პოლონეთში; შეღავათი მხოლოდ ერთხელ გამოიყენება.
- საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2023 წლის 1 მარტის №60 ბრძანება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილის საფუძველზე; გამოქვეყნდა 02.03.2023, ძალაშია 15.04.2023) — არაოფიციალური წყარო: BDO Georgia, Tax Newsletter, 2023 წლის აპრილი; REVERA — არაოფიციალური წყარო (საგადასახადო კონსულტანტები; ბრძანების ოფიციალური ტექსტი matsne.gov.ge-ზე ვერ მოიძებნა). მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილი პირი: დადასტურებული ქონება 3 000 000 ლარზე მეტი ან განცხადებამდე 3 წლის განმავლობაში წლიური შემოსავალი 200 000 ლარზე მეტი. რეზიდენტად ცნობისთვის დამატებით საჭიროა (1) ბინადრობის ნებართვა, ბინადრის მოწმობა ან საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა, ან (2) განცხადების წინა საგადასახადო წელს საქართველოში არსებული წყაროდან არანაკლებ 25 000 ლარის შემოსავალი; ორივე შემთხვევაში — საქართველოში არანაკლებ 500 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში ღირებულების უძრავი ქონება საკუთრებაში (შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, Revera). განცხადების წარდგენა შესაძლებელია წარმომადგენლის მეშვეობითაც. REVERA-ს ცნობით, სტატუსი მხოლოდ იმ წლისთვის ენიჭება, რომელშიც განცხადება წარადგინეს.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-17 და მე-18 მუხლები — წარსულ დაქირავებით მუშაობასთან დაკავშირებით გადახდილი პენსიები და მსგავსი ანაზღაურება იბეგრება მხოლოდ მიმღების რეზიდენტობის სახელმწიფოში (მე-17 მუხლი). სახელმწიფო სამსახურის ხელფასი იბეგრება მხოლოდ გადამხდელ სახელმწიფოში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა სამსახური მეორე სახელმწიფოში ხორციელდება და პირი მისი რეზიდენტია და ამავე დროს ან მისი ნაციონალური პირია, ან მისი რეზიდენტი მხოლოდ სამსახურის გაწევის მიზნით არ გამხდარა; სახელმწიფო სამსახურის პენსია — გადამხდელ სახელმწიფოში, თუ პირი მეორე სახელმწიფოს რეზიდენტიც და ნაციონალური პირიც არ არის (მე-18 მუხლი).
- „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლი (2015 წლის 27 ოქტომბრის №4346 კანონი) — პროფესიულ საჯარო მოხელედ შეიძლება მიიღონ მხოლოდ საქართველოს მოქალაქე (პირველი პუნქტი); საზღვარგარეთ მცხოვრები თანამემამულე საჯარო დაწესებულებაში შეიძლება დასაქმდეს მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულებით (მე-3 პუნქტი).
- ZUS — «Umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym» — ZUS-ის სოციალური უზრუნველყოფის ორმხრივი შეთანხმებების ნუსხაში (ავსტრალია, ბელარუსი, ისრაელი, კანადა, სამხრეთ კორეა, ჩრდილოეთ მაკედონია, მოლდოვა, მონღოლეთი, თურქეთი, უკრაინა, აშშ და სხვ.) საქართველო არ არის (C-pl-GE-ის შემოწმება, 13.11.2026).
- „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი, მე-3 და 34¹ მუხლები — კანონი ვრცელდება საქართველოს მოქალაქეებზე, აგრეთვე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსა და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე, რომლებსაც საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვა აქვთ. შენატანები: დამსაქმებელი — 2 % და დასაქმებული — 2 % დასაბეგრი ხელფასიდან; თვითდასაქმებული — 4 % (მონაწილეობა ნებაყოფლობითია); სახელმწიფო — 2 % წლიური შემოსავლიდან 24 000 ლარამდე და 1 % — 24 000-დან 60 000 ლარამდე. მონაწილეს, რომელმაც დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვა, შეუძლია ერთჯერადად მიიღოს თავისი საპენსიო აქტივები.
- art. 306l Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 622) — საგადასახადო ორგანო გადამხდელის განცხადებით გასცემს ცნობას პოლონეთში საგადასახადო მიზნებისთვის საცხოვრებელი ადგილის შესახებ (certyfikat rezydencji).
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-4 მუხლის მე-8 ნაწილი — საგადასახადო ორგანოსთვის გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის წარდგენის ხანდაზმულობის ვადაა 3 წელი, რომელიც აითვლება ზედმეტად გადახდილი გადასახადის დაბრუნების უფლების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „a“ ქვეპუნქტი — „ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას აქვს მუდმივი საცხოვრებელი; თუ მას მუდმივი საცხოვრებელი აქვს ორივე სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც მას გააჩნია უფრო მჭიდრო პირადი და ეკონომიკური კავშირები (სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი)“.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „b“ ქვეპუნქტი — „თუ შეუძლებელია იმ სახელმწიფოს დადგენა, სადაც მას აქვს სასიცოცხლო ინტერესების ცენტრი, ან თუ მას არ აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი არცერთ ამ სახელმწიფოში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, სადაც იგი ჩვეულებრივ ცხოვრობს“.
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „c“ და „d“ ქვეპუნქტები — „c“: „თუ ის ჩვეულებრივ ცხოვრობს ორივე სახელმწიფოში ან არ ცხოვრობს არცერთ მათგანში, ის ჩაითვლება მხოლოდ იმ სახელმწიფოს რეზიდენტად, რომლის ნაციონალურ პირსაც წარმოადგენს“; „d“: „თუ ის არის ორივე სახელმწიფოს ან არ არის არცერთი მათგანის ნაციონალური პირი, მაშინ ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა კომპეტენტური ორგანოები საკითხს გადაწყვეტენ ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე“; ნაციონალური პირი — ფიზიკური პირი, რომელსაც ხელშემკვრელი სახელმწიფოს მოქალაქეობა აქვს (მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „j“ ქვეპუნქტი).
- საქართველო–პოლონეთის 2021 წლის შეთანხმების 23-ე მუხლის პირველი პუნქტი — პირს, რომელიც თვლის, რომ ერთი ან ორივე სახელმწიფოს მოქმედება იწვევს მის დაბეგვრას შეთანხმების შეუსაბამოდ, შეუძლია შიდა საშუალებებისგან დამოუკიდებლად საქმე წარუდგინოს იმ სახელმწიფოს კომპეტენტურ ორგანოს, რომლის რეზიდენტიცაა, — პირველი შეტყობინებიდან სამი წლის განმავლობაში. კომპეტენტური ორგანო: საქართველოში — ფინანსთა სამინისტრო ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენელი; პოლონეთში — ფინანსთა მინისტრი ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენელი.
განახლდა 17.11.2026. შედეგი მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს საგადასახადო ან იურიდიულ კონსულტაციას. შემოსავლების სამსახურმა და სასამართლოებმა შეიძლება ნორმები სხვაგვარად განმარტონ, მათ შორის აქ გაუთვალისწინებელი გარემოებების გამო, ხოლო კანონმდებლობა იცვლება. გადაწყვეტილების მიღებამდე მიმართეთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.
სხვა ქვეყნები
- გადასახადები ავსტრიაში
- გადასახადები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში
- გადასახადები არგენტინაში
- გადასახადები აშშ-ში
- გადასახადები ბანგლადეშში
- გადასახადები ბრაზილიაში
- გადასახადები გაერთიანებულ სამეფოში
- გადასახადები გერმანიაში
- გადასახადები ესპანეთში
- გადასახადები თურქეთში
- გადასახადები იაპონიაში
- გადასახადები ინდოეთში
- გადასახადები ინდონეზიაში
- გადასახადები იტალიაში
- გადასახადები კანადაში
- გადასახადები მალაიზიაში
- გადასახადები მექსიკაში
- გადასახადები ნიდერლანდებში
- გადასახადები პაკისტანში
- გადასახადები პორტუგალიაში
- გადასახადები რუმინეთში
- გადასახადები საფრანგეთში
- გადასახადები სინგაპურში
- გადასახადები ტაივანში
- გადასახადები უკრაინაში
- გადასახადები უნგრეთში
- გადასახადები შვედეთში
- გადასახადები შვეიცარიაში
- გადასახადები ჩეხეთში
- გადასახადები ჩინეთში