Türkiye'den Endonezya'ya: vergi mukimliği nasıl belirlenir
Endonezya, varış gününden itibaren 12 ay içinde orada 183 günden fazla bulunursanız sizi vergi mukimi sayar; günün her kısmı tam gün sayılır. Bu günler olmadan da mukim olursunuz: Endonezya'da her zaman kullanabileceğiniz bir konutta yaşıyorsanız, başlıca faaliyetlerinizin merkezi oradaysa ya da orada yaşama niyetiyle bulunuyorsanız — örneğin KITAP, ITAS veya 183 günden uzun bir sözleşmeyle. Mukimler dünya genelindeki gelirleri üzerinden %5 ile %35 arasında vergi öder. Türkiye ise ikametgâha ve takvim yılında altı aydan fazla devamlı oturmaya bakar. Çifte mukimliği 25.02.1997 tarihli Türkiye–Endonezya Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası çözer; Anlaşmaya göre Endonezya'da vergilendirilebilen gelirlerin çoğu Türkiye'de istisnadır.
Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Endonezya'nın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.
Endonezya sizi ne zaman vergi mukimi sayar
Endonezya, varış gününden itibaren 12 ay içinde, kesintisiz veya aralıklı olarak 183 günden fazlasını — yani 184 gün veya daha fazlasını — sayar; günün herhangi bir kısmı tam gün sayılır, bu nedenle varış ve ayrılış günleri de sayılır. Bu 12 ay takvim yılına bağlı değildir. Bu ölçüt bakımından vatandaşlık, vize veya konut sahipliği önemli değildir.
Endonezya vatandaşları için özel kurallar vardır: yurt dışında yaşayan vatandaş, ancak kanuni şartları sağlar ve bunu gösteren bir belgeyi Endonezya vergi idaresinden (DJP) alırsa Endonezya mukimi olmaktan çıkar.
12 ay içinde yurt dışında 183 günden fazla kalan, yurt dışında sürekli yaşayan, başka bir devletin vergi mukimi olan ve Endonezya'daki bütün vergilerini ödemiş olan Endonezya vatandaşı, DJP'den mukim olmama şartlarını sağladığına dair belge alabilir. Bu belgeyle — Endonezya'daki konutunu muhafaza etmiş olsa bile — kesin olarak ayrılmış ve ayrılış gününden itibaren mukim olmayan kişi sayılır.
Endonezya hukukunun ilk ölçütü, gün sayılmaksızın orada ikamet etmektir (tempat tinggal): Endonezya'da her zaman kullanabileceğiniz (mülk, kiralık veya size tahsis edilmiş) ve geçici konaklama yeri olmayan bir konutta yaşıyorsanız ya da olağan günlük yaşamınızı Endonezya'da sürdürüyorsanız mukimsiniz. Seyahat sırasında otel veya kısa süreli kiralık konut bu ölçütü karşılamaz.
İkametin ikinci biçimi başlıca faaliyetlerin merkezidir (pusat kegiatan utama): kişisel, sosyal, ekonomik veya mali işleriniz Endonezya'da yoğunlaşmışsa gün sayısından bağımsız olarak mukimsiniz. Bu nedenle hayati menfaatlerinizin merkezinin nerede olduğunu soruyoruz.
İkametin ikinci biçimi başlıca faaliyetlerin merkezidir (pusat kegiatan utama): kişisel, sosyal, ekonomik veya mali işleriniz Endonezya'da yoğunlaşmışsa gün sayısından bağımsız olarak mukimsiniz. Bu nedenle hayati menfaatlerinizin merkezinin nerede olduğunu soruyoruz.
Üçüncü ölçüt: seçilen yılda Endonezya'da orada yaşama niyetiyle bulunduysanız, orada az gün geçirmiş olsanız bile varış gününden itibaren mukimsiniz. Niyeti KITAP, 183 günden uzun süre geçerli VITAS veya ITAS («Golden Visa» dâhil), Endonezya'da 183 günden uzun süreli iş veya faaliyet sözleşmesi, 183 günden uzun süreli konut kira sözleşmesi veya ailenin taşınması gösterir.
Üçüncü ölçüt: seçilen yılda Endonezya'da orada yaşama niyetiyle bulunduysanız, orada az gün geçirmiş olsanız bile varış gününden itibaren mukimsiniz. Niyeti KITAP, 183 günden uzun süre geçerli VITAS veya ITAS («Golden Visa» dâhil), Endonezya'da 183 günden uzun süreli iş veya faaliyet sözleşmesi, 183 günden uzun süreli konut kira sözleşmesi veya ailenin taşınması gösterir.
Endonezya hukukunun ilk ölçütü, gün sayılmaksızın orada ikamet etmektir (tempat tinggal): Endonezya'da her zaman kullanabileceğiniz (mülk, kiralık veya size tahsis edilmiş) ve geçici konaklama yeri olmayan bir konutta yaşıyorsanız ya da olağan günlük yaşamınızı Endonezya'da sürdürüyorsanız mukimsiniz. Seyahat sırasında otel veya kısa süreli kiralık konut bu ölçütü karşılamaz.
İkametin ikinci biçimi başlıca faaliyetlerin merkezidir (pusat kegiatan utama): kişisel, sosyal, ekonomik veya mali işleriniz Endonezya'da yoğunlaşmışsa gün sayısından bağımsız olarak mukimsiniz. Bu nedenle hayati menfaatlerinizin merkezinin nerede olduğunu soruyoruz.
İkametin ikinci biçimi başlıca faaliyetlerin merkezidir (pusat kegiatan utama): kişisel, sosyal, ekonomik veya mali işleriniz Endonezya'da yoğunlaşmışsa gün sayısından bağımsız olarak mukimsiniz. Bu nedenle hayati menfaatlerinizin merkezinin nerede olduğunu soruyoruz.
Üçüncü ölçüt: seçilen yılda Endonezya'da orada yaşama niyetiyle bulunduysanız, orada az gün geçirmiş olsanız bile varış gününden itibaren mukimsiniz. Niyeti KITAP, 183 günden uzun süre geçerli VITAS veya ITAS («Golden Visa» dâhil), Endonezya'da 183 günden uzun süreli iş veya faaliyet sözleşmesi, 183 günden uzun süreli konut kira sözleşmesi veya ailenin taşınması gösterir.
Endonezya vatandaşları için özel kurallar vardır: yurt dışında yaşayan vatandaş, ancak kanuni şartları sağlar ve bunu gösteren bir belgeyi Endonezya vergi idaresinden (DJP) alırsa Endonezya mukimi olmaktan çıkar.
12 ay içinde yurt dışında 183 günden fazla kalan, yurt dışında sürekli yaşayan, başka bir devletin vergi mukimi olan ve Endonezya'daki bütün vergilerini ödemiş olan Endonezya vatandaşı, DJP'den mukim olmama şartlarını sağladığına dair belge alabilir. Bu belgeyle — Endonezya'daki konutunu muhafaza etmiş olsa bile — kesin olarak ayrılmış ve ayrılış gününden itibaren mukim olmayan kişi sayılır.
Endonezya hukukunun ilk ölçütü, gün sayılmaksızın orada ikamet etmektir (tempat tinggal): Endonezya'da her zaman kullanabileceğiniz (mülk, kiralık veya size tahsis edilmiş) ve geçici konaklama yeri olmayan bir konutta yaşıyorsanız ya da olağan günlük yaşamınızı Endonezya'da sürdürüyorsanız mukimsiniz. Seyahat sırasında otel veya kısa süreli kiralık konut bu ölçütü karşılamaz.
İkametin ikinci biçimi başlıca faaliyetlerin merkezidir (pusat kegiatan utama): kişisel, sosyal, ekonomik veya mali işleriniz Endonezya'da yoğunlaşmışsa gün sayısından bağımsız olarak mukimsiniz. Bu nedenle hayati menfaatlerinizin merkezinin nerede olduğunu soruyoruz.
Üçüncü ölçüt: seçilen yılda Endonezya'da orada yaşama niyetiyle bulunduysanız, orada az gün geçirmiş olsanız bile varış gününden itibaren mukimsiniz. Niyeti KITAP, 183 günden uzun süre geçerli VITAS veya ITAS («Golden Visa» dâhil), Endonezya'da 183 günden uzun süreli iş veya faaliyet sözleşmesi, 183 günden uzun süreli konut kira sözleşmesi veya ailenin taşınması gösterir.
- 12 ay içinde Endonezya'da 183 günden fazla bulundunuz (günün her kısmı sayılarak) — Endonezya vergi mukimisiniz (Pasal 2 ayat (3) huruf a angka 2 UU PPh). Mukimlik varış gününde başlar: yıl içinde geldiyseniz veya kesin olarak ayrıldıysanız yalnızca yılın o kısmı için mukimsiniz (Pasal 2A UU PPh). Endonezya mukimin dünya genelindeki gelirini %5 ile %35 arasındaki oranlarla vergilendirir; yıllık beyanname (SPT Tahunan) izleyen yılın 31 Mart tarihine kadar verilir.
- Endonezya'da ikamet ediyorsunuz — her zaman kullanabileceğiniz bir konutta yaşıyorsunuz veya olağan günlük yaşamınızı orada sürdürüyorsunuz —, bu nedenle gün sayısından bağımsız olarak Endonezya vergi mukimisiniz (Pasal 2 ayat (3) huruf a angka 1 UU PPh, Pasal 2 ayat (2) PMK 18/PMK.03/2021). Sonuç muhtemeldir: vergi idaresi ikameti fiilî koşullara göre değerlendirir. Endonezya mukimin dünya genelindeki gelirini %5 ile %35 arasındaki oranlarla vergilendirir.
- Başlıca faaliyetlerinizin — kişisel, sosyal, ekonomik veya mali işlerinizin — merkezi Endonezya'dadır; bu nedenle Endonezya'da ikamet ediyor sayılırsınız ve gün sayısından bağımsız olarak Endonezya vergi mukimisiniz (Pasal 2 ayat (2) huruf b PMK 18/PMK.03/2021). Sonuç muhtemeldir: faaliyetlerin merkezi bütün koşullar birlikte değerlendirilerek belirlenir. Endonezya mukimin dünya genelindeki gelirini %5 ile %35 arasındaki oranlarla vergilendirir.
- Seçilen yılda Endonezya'da orada yaşama niyetiyle bulundunuz — orada 184 günden az kalmış olsanız bile varış gününden itibaren Endonezya vergi mukimisiniz (Pasal 2 ayat (3) huruf a angka 3 UU PPh). Sonuç muhtemeldir: niyet belgelerle desteklenmelidir — KITAP, 183 günden uzun süre geçerli VITAS veya ITAS, 183 günden uzun süreli sözleşme veya konut kira sözleşmesi, ailenin taşınması (Pasal 2 ayat (4) PMK 18/PMK.03/2021). Varışınızdan itibaren yılın o kısmı için mukimsiniz (Pasal 2A UU PPh).
- Artık Endonezya'da yaşamayan ancak Endonezya vergi idaresinin (DJP) «Surat Keterangan WNI Memenuhi Persyaratan Menjadi Subjek Pajak Luar Negeri» belgesine sahip olmayan bir Endonezya vatandaşısınız. PER-23/PJ/2025 (Pasal 6 ayat (1) huruf c, Pasal 7 ayat (2) ve (4)) ve PMK 18/PMK.03/2021 (Pasal 3) uyarınca yurt dışındaki vatandaş, bu belge dahil tüm şartları sağladığında mukim olmaktan çıkar; o zamana kadar DJP sizi Endonezya mukimi sayar — yıllık beyanname (SPT Tahunan) ve dünya genelindeki gelir üzerinden vergiyle. Bu sonuç tartışmalıdır: UU PPh Pasal 2 ayat (4) huruf a, Endonezya'da ikamet etmeyen kişiyi mukim olmayan sayar. Türkiye de sizi mukim sayıyorsa statünüz Türkiye–Endonezya Anlaşmasına göre belirlenir (Pasal 11 PER-23/PJ/2025). Endonezya mukimliğini sona erdirmek için Türk vergi dairesinden alınan İngilizce mukimlik belgesiyle DJP'ye başvurun ve mukimlik dönemine ait vergileri ödeyin; belge verildikten sonra Endonezya'dan ayrıldığınız günden itibaren mukim değilsiniz (Pasal 8 PER-23/PJ/2025).
Ne zaman mukim değilsiniz
- Pasal 2 ayat (3) UU PPh'deki ölçütlerin hiçbirini karşılamıyorsunuz — Endonezya mukimi değilsiniz. Endonezya yalnızca Endonezya kaynaklı gelirinizi vergilendirebilir: çoğunlukla ödeyicinin gayrisafi tutar üzerinden kestiği %20 vergiyle (Pasal 26 UU PPh) ya da ödeyiciye DGT formunu verirseniz Türkiye–Endonezya Anlaşmasının indirimli oranlarıyla.
- Cevaplarınıza göre muhtemelen Endonezya mukimi değilsiniz; ancak Endonezya'da ikamet, hayati menfaatlerin merkezi veya orada yaşama niyeti sorularına «Emin değilim» ya da «Eşit / söylemek mümkün değil» cevabını verdiniz. Bu ölçütlerin her biri gün sayısından bağımsız olarak sizi mukim yapar; belgelerinizi kontrol edin: kalma izni (KITAP, ITAS), sözleşmeler, konut kira sözleşmesi.
- Endonezya vergi idaresi, Endonezya vatandaşı olarak mukim olmama şartlarını sağladığınızı belgelemiştir; bu nedenle ayrılış gününden itibaren Endonezya mukimi değilsiniz (Pasal 2 ayat (4) huruf c UU PPh, Pasal 3–6 PMK 18/PMK.03/2021). Endonezya yalnızca Endonezya kaynaklı gelirinizi mukim olmayanlara ilişkin kurallarla vergilendirir. Statü şartlar sağlandığı sürece devam eder: 12 ay içinde Endonezya'da yeniden 183 günden fazla bulunursanız mukim olursunuz.
Endonezya'nın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar
- Çatışma: Endonezya'da 183 günden fazla, Türkiye de sizi mukim sayıyor. Endonezya, 12 ay içinde orada 183 günden fazla kaldığınız için sizi mukim sayar. Türkiye ise ikametgâhınız Türkiye'de kaldıkça (GVK md. 4/1) — örneğin aileniz ve eviniz Türkiye'deyse ve Endonezya'ya sürekli kalma niyetiyle yerleşmediyseniz — ya da bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturduysanız sizi tam mükellef saymaya devam eder. Resmî daireler veya merkezi Türkiye'de bulunan teşebbüsler adına ve onların işleri dolayısıyla Endonezya'da oturan Türk vatandaşları da tam mükellef kalır; ancak Endonezya'da gelir vergisine tabi tutulan kazançları Türkiye'de ayrıca vergilendirilmez (GVK md. 3). Dönemler farklı aylara düştüğünden — özellikle taşınma yılında — iki ülke aynı dönem için sizi mukim sayabilir. Endonezya böyle bir durumda kararı anlaşmaya bırakır (Pasal 11 PER-23/PJ/2025). 1997 Anlaşmasının 4/2 maddesine göre daimi meskeniniz yalnızca Türkiye'deyse Türkiye mukimisiniz; iki ülkede de varsa hayati menfaatlerin merkezi, hiçbirinde yoksa mutad mesken belirleyicidir; sonra vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması gelir.
- Çatışma: Endonezya 183 gün olmadan da sizi mukim sayıyor. Endonezya, orada her zaman kullanabileceğiniz bir konutta yaşıyor veya olağan günlük yaşamınızı orada sürdürüyorsanız, başlıca faaliyetlerinizin merkezi Endonezya'daysa ya da seçilen yılda orada yaşama niyetiyle bulunduysanız (183 günden uzun süre geçerli KITAP, ITAS veya VITAS, 183 günden uzun süreli sözleşme veya konut kirası, ailenin taşınması) gün sayısından bağımsız olarak sizi mukim sayar; statü varış gününden itibaren başlar. Türkiye ise ikametgâha, yani sürekli kalma niyetiyle oturulan yere bakar ve ikametgâh ancak yenisi edinildiğinde değişir (TMK md. 19–20). Gelir İdaresi, çalışma veya oturma izniyle altı aydan fazla yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarını dar mükellef sayar (210 Seri No.lu GVK Genel Tebliği) — bu durumda iki ülke arasında çatışma doğmaz. Türkiye'deki ikametgâhınız devam ediyorsa iki ülke de sizi mukim sayar ve 4/2 maddesi karar verir: önce daimi mesken, sonra hayati menfaatlerin merkezi ve mutad mesken; kalma izni veya tek bir ülkedeki gün sayısı tek başına belirleyici değildir.
Bilmeniz gereken diğer konular
- Hangi anlaşma uygulanır: 1997 tarihli Türkiye–Endonezya Anlaşması. 25 Şubat 1997'de Cakarta'da imzalanan Anlaşma ve Protokolü uygulanır (Türkiye'de RG 15.02.2000/23965). Anlaşma 06.03.2000'de yürürlüğe girmiştir ve 01.01.2001'den itibaren uygulanmaktadır. Türkiye MLI'yi imzalamış, ancak onaylamamıştır; Endonezya'nın tablosunda da bu Anlaşma için MLI etkisi görünmez — Anlaşma MLI ile değişmemiştir. Mukimlik: md. 4/2 (OECD Modeli sırası: daimi mesken, hayati menfaatlerin merkezi, mutad mesken, vatandaşlık, karşılıklı anlaşma); serbest meslek: md. 14 (sabit yer veya herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün); bağımlı çalışma: md. 15 (herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün); emekli maaşları: md. 18 (kaynak devlet de vergilendirebilir); kamu hizmetleri: md. 19; öğrenciler ve öğretmenler: md. 20 (vatandaşlığa bağlı); çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 22 (Türkiye istisna, md. 10–12 ve 13/4 için mahsup; Endonezya mahsup); karşılıklı anlaşma usulü: md. 24.
- Farklı sayım dönemleri: Türkiye'de takvim yılı, Endonezya'da varıştan itibaren 12 ay. Türkiye bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturmaya bakar ve geçici ayrılmalar bu süreyi kesmez; ikametgâhınız Türkiye'deyse gün sayısı hiç önemli değildir (GVK md. 4). Endonezya ise varış gününden itibaren 12 ay içinde, kesintisiz veya aralıklı olarak 183 günden fazlasını — 184 gün veya daha fazlasını — sayar ve günün her kısmını tam gün sayar; bu 12 ay takvim yılına bağlı değildir, Endonezya'nın vergi yılı ise takvim yılıdır. Endonezya gün saymadan da sizi varış gününden itibaren mukim sayabilir — orada ikamet ediyorsanız veya yaşama niyetiyle geldiyseniz. Endonezya mukimliği yıl içinde başladıysa veya sona erdiyse yalnızca yılın o kısmı için mukimsiniz (Pasal 2A UU PPh); GVK yılın bölünmesine ilişkin açık bir kural içermez. Anlaşmada ücret (md. 15/2) ve serbest meslek (md. 14/1) için 183 günlük sınır herhangi bir 12 aylık dönemde sayılır. Bu dönemlerin her biri için gün sayınızı tutun.
- Endonezya mukimi dünya genelindeki gelir üzerinden vergi öder. Endonezya mukimi, Endonezya'dan ve yurt dışından elde ettiği gelir üzerinden %5 (60 milyon IDR'ye kadar) ile %35 (5 milyar IDR üzeri) arasındaki oranlarla vergi öder ve yıllık beyannameyi (SPT Tahunan) izleyen yılın 31 Mart tarihine kadar Coretax üzerinden verir. Yurt dışında ödenen vergi, o gelire isabet eden Endonezya vergisine kadar mahsup edilir. Endonezya'daki arazi ve binaların satışı (%2,5), kirası (%10) ve mevduat faizi (%20) gayrisafi tutar üzerinden nihai vergiyle — mukimler ve mukim olmayanlar için aynı şekilde — vergilendirilir. Türkiye de tam mükellefi dünya genelindeki gelir üzerinden vergilendirir (GVK md. 3); iki ülke de sizi mukim sayarsa hangisinin mukim devletiniz olduğunu Anlaşma belirler, diğeri yalnızca Anlaşmanın kaynak devlete bıraktığı geliri vergilendirebilir.
- Yabancı uzmanlar: 4 yıl boyunca yalnızca Endonezya kaynaklı gelir üzerinden vergi. Endonezya mukimi olan ve belirli bir uzmanlığa sahip yabancı (Çalışma Bakanlığının belirlediği bir pozisyonda çalışan yabancı işçi veya bilim, teknoloji ya da matematik alanında sertifika, diploma veya en az 5 yıllık deneyime sahip ve bilgi aktarma yükümlülüğü bulunan yabancı araştırmacı), mukimliğin ilk 4 vergi yılında yalnızca Endonezya kaynaklı gelir üzerinden vergi ödeyebilir. Coretax üzerinden DJP'ye başvuru ve son 2 yılın beyannamelerinin verilmiş olması gerekir. Türkiye kaynaklı geliriniz için Türkiye–Endonezya Anlaşmasından yararlanırsanız rejim uygulanmaz. 4 yıl mukimliğin ilk gününden itibaren işler ve ayrılsanız da durmaz. Rejim Türk vergisini değiştirmez: Türkiye, Türkiye kaynaklı gelirinizi Anlaşmanın izin verdiği ölçüde dar mükellef olarak vergilendirmeye devam eder (GVK md. 6).
- Türkiye mukimi olarak Endonezya'da çalışmak: herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün (md. 15/2). Endonezya'da fiilen yapılan işin ücreti Endonezya kaynaklıdır: ödeyici, mukim olmayandan gayrisafi tutarın %20'sini keser (Pasal 26 UU PPh). Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz Endonezya bu ücreti md. 15/2'nin üç şartı birlikte sağlanırsa vergilendiremez: herhangi bir 12 aylık dönemde Endonezya'da toplam 183 günü aşmayan kalış, Endonezya mukimi olmayan işveren ve ücretin işverenin Endonezya'daki işyeri veya sabit yerinden ödenmemesi. Serbest meslek: md. 14 — Endonezya'da sabit yer veya herhangi bir 12 aylık dönemde toplam 183 gün ya da daha fazla kalış. Endonezya'daki ödeyicinin Anlaşmayı uygulaması için ona Türk vergi idaresince onaylanmış ya da Türk vergi dairesinden alınan İngilizce mukimlik belgesi eklenmiş DGT formunu verin (PMK 112/2025). Şartlar sağlanmazsa Endonezya, Endonezya'daki iş günlerinizin ücretini vergilendirir; Türkiye ise bu ücreti md. 22/1(a) uyarınca vergiden istisna eder (kalan gelirinize uygulanacak oranı hesaplarken dikkate alabilir) — yani Endonezya vergisini mahsup etmez, ücreti hiç vergilendirmez.
- Türkiye mukimi iseniz: Endonezya'da vergilendirilebilen gelir Türkiye'de istisna. Bu Anlaşma Türkiye için genel olarak istisna yöntemini öngörür: Anlaşma bakımından Türkiye mukimi iseniz ve geliriniz Anlaşmaya göre Endonezya'da vergilendirilebiliyorsa (ör. md. 15/2 şartları sağlanmadığında Endonezya'da yapılan işin ücreti, Endonezya'daki taşınmaz geliri ve satış kazancı, Endonezya'daki geçmiş çalışma karşılığında oradan ödenen emekli maaşı), Türkiye bu geliri vergiden istisna eder, ancak kalan gelirinize uygulanacak oranı hesaplarken dikkate alabilir (md. 22/1(a)). Temettü, faiz, gayrimaddi hak bedelleri (md. 10–12) ve iktisaptan itibaren bir yıl içinde elden çıkarılan varlıkların kazançlarında (md. 13/4) ise Endonezya'da ödenen vergi, o gelire isabet eden Türk vergisini aşmamak üzere mahsup edilir (md. 22/1(b), GVK md. 123); ödeme, Endonezya yetkili makamlarından alınan ve Endonezya'daki Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle ispatlanmalıdır. Anlaşmaya uygun olmayan bir vergilendirmeyle karşılaşırsanız karşılıklı anlaşma usulüne başvurabilirsiniz (md. 24).
- Endonezya mukimi olursanız: Türkiye yalnızca Türkiye kaynaklı geliri vergilendirir. Endonezya mukimi olursanız (Türkiye de sizi mukim sayıyorsa Anlaşma bakımından) Türkiye sizi yalnızca Türkiye kaynaklı gelirler üzerinden ve Anlaşmanın izin verdiği ölçüde dar mükellef olarak vergilendirebilir (GVK md. 6) — örneğin md. 15/2 şartları sağlanmadıkça Türkiye'de fiilen yapılan işin ücreti, Türkiye'deki taşınmaz geliri, Anlaşma sınırları içinde temettü (%15, belirli şirketler için %10), faiz ve gayrimaddi hak bedelleri (%10). Türkiye'deki geçmiş çalışmanız karşılığında Türkiye'deki bir kaynaktan ödenen emekli maaşlarını Anlaşma Türkiye'ye de bırakır (md. 18/1). Türk ödeyiciye Coretax üzerinden alınan Endonezya mukimlik belgesini (Surat Keterangan Domisili) verin. Endonezya dünya genelindeki gelirinizi vergilendirir ve Türkiye'de ödenen vergiyi o gelire isabet eden Endonezya vergisine kadar mahsup eder (md. 22/2).
- Endonezya'da mukim olmayan Türkiye mukimi: kaynakta kesinti ve Anlaşma oranları. Endonezya mukimi değilseniz Endonezya yalnızca Endonezya kaynaklı gelirinizi, çoğunlukla ödeyicinin kestiği vergiyle vergilendirir: temettü, faiz, gayrimaddi hak bedeli, hizmet bedeli, emekli maaşı ve ödüllerde gayrisafi tutarın %20'si (Pasal 26 UU PPh). Türkiye mukimi olarak Anlaşmanın sınırlarına dayanabilirsiniz: temettü %15 (sermayenin doğrudan en az %25'ine sahip şirketler için %10), faiz %10 (Endonezya bankalarındaki mevduat faizinde de %20 yerine %10), gayrimaddi hak bedelleri %10 (md. 10–12). Endonezya'daki geçmiş çalışmanız karşılığında oradaki bir kaynaktan ödenen emekli maaşını (md. 18/1) ve iktisaptan itibaren bir yıl içinde elden çıkarılan menkul varlıkların, örneğin hisse senetlerinin kazancını (md. 13/4) Endonezya da vergilendirebilir. Endonezya'daki arazi ve binaların satışı (%2,5) ve kirası (%10) nihai vergiyle vergilendirilir; Anlaşma gayrimenkul gelirini ve kazancını Endonezya'ya bırakır (md. 6, 13/1). Türkiye, Endonezya'da vergilendirilebilen bu gelirleri istisna eder; temettü, faiz, gayrimaddi hak bedelleri ve md. 13/4 kazançlarında Endonezya vergisini mahsup eder (md. 22/1).
- Emekli maaşları ve kamu hizmeti (md. 18 ve 19). Bu Anlaşmada emekli maaşları yalnızca mukim olunan ülkeye bırakılmamıştır: diğer ülkede geçmişte yapılan çalışma karşılığında o ülkedeki bir kaynaktan ödenen emekli maaşları ve düzenli ödemeler o ülkede de vergilendirilebilir (md. 18/1); bir devletin şahsi zararları tazmin için ödediği emekli maaşları ve diğer ödemeler o devlette vergilendirilebilir (md. 18/2). Kamu hizmeti karşılığı ödemeler kural olarak yalnızca ödeyen devlette vergilendirilir; hizmet diğer ülkede sunulmuşsa ve kişi o ülkenin vatandaşı olan veya yalnızca bu hizmet için mukim olmamış bir mukimiyse yalnızca o ülkede vergilendirilir. Kamu emekli maaşları yalnızca ödeyen devlette vergilendirilir; kişi diğer ülkenin hem mukimi hem vatandaşıysa yalnızca orada vergilendirilir (md. 19). Türkiye mukimi olarak yabancı bir sosyal güvenlik kurumundan aldığınız emekli aylığı Türkiye'de zaten istisnadır (GVK md. 23/13); Endonezya'nın vergilendirebildiği diğer emekli maaşları da Türkiye'de md. 22/1(a) uyarınca istisnadır.
- Öğrenciler ve öğretmenler: muafiyet vatandaşlığa bağlı (md. 20). Md. 20 OECD Modelinden farklıdır: muafiyet, kişinin daha önce diğer ülkenin mukimi olmasına değil vatandaşlığına bağlıdır. Endonezya'da yalnızca öğrenim veya mesleki eğitim amacıyla bulunan Türk vatandaşı öğrenci veya stajyere geçimi, öğrenimi veya eğitimi için Endonezya dışındaki kaynaklardan (ör. Türkiye'deki ailesinden veya bursundan) yapılan ödemeler Endonezya'da vergilendirilmez; süre sınırı yoktur ve madde metni mukimlik şartı aramaz. Endonezya'da kesintisiz iki yılı aşmayan süre için öğretim veya araştırma yapan Türk vatandaşı öğretmen veya öğretim üyesinin bu faaliyet karşılığında Endonezya dışındaki kaynaklardan elde ettiği gelir de Endonezya'da istisnadır. Öğrenimiyle ilgili uygulama için Endonezya'da bir takvim yılında 183 günü aşmayan süre çalışan öğrenci veya stajyerin ücreti orada vergilendirilmez. Aynı kurallar Türkiye'deki Endonezya vatandaşları için de geçerlidir; Türk vatandaşı olmayan bir Türkiye mukimi bu maddeden yararlanamaz.
- Endonezya vatandaşları: mukim olmama DJP belgesiyle teyit edilir. 12 ay içinde yurt dışında 183 günden fazla yaşayan Endonezya vatandaşı; yurt dışında transit olarak değil sürekli yaşıyorsa, başka bir devletin vergi mukimiyse, Endonezya'daki bütün vergilerini ödemişse ve DJP'nin «Surat Keterangan WNI Memenuhi Persyaratan Menjadi Subjek Pajak Luar Negeri» belgesini almışsa Endonezya mukimi olmaktan çıkar. Başvuruya diğer devletin İngilizce vergi mukimlik belgesi — Türkiye için vergi dairesinden alınan mukimlik belgesi — eklenir; belgenin geçerliliği başvurudan en erken 6 ay önce sona ermiş olmalıdır. DJP 30 gün içinde karar verir; cevap verilmezse başvuru kabul edilmiş sayılır. Ayrılmadan önce «nonefektif» mükellef statüsü de istenebilir. Türkiye'de ise ikametgâhınız Türkiye'deyse veya bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturduysanız tam mükellefsiniz (GVK md. 4); belli ve geçici bir görev veya iş için gelenler altı aydan fazla kalsalar da Türkiye'de yerleşmiş sayılmaz (GVK md. 5).
- Mukimlik belgeleri. Endonezya'da Anlaşmadan Türkiye mukimi olarak yararlanmak için — md. 15/2 muafiyeti veya indirimli kesinti oranları — Endonezya'daki ödeyiciye Türk vergi idaresince onaylanmış ya da onay yerine Türk vergi dairesinden alınan İngilizce mukimlik belgesi (adı, düzenlenme tarihini ve imzayı içeren) eklenmiş DGT formunu verin; form en fazla 12 ay geçerlidir (PMK 112/2025). Endonezya'daki ödeyici Anlaşmayı yalnızca Endonezya mukimi değilseniz uygular. Türkiye'de Anlaşmadan Endonezya mukimi olarak yararlanmak için Coretax üzerinden Endonezya mukimlik belgesi (Surat Keterangan Domisili) alın — NPWP'niz varsa ve son yıllık beyannameyi verdiyseniz her ödeyici ve yıl için otomatik düzenlenir ve düzenlendiği yılın 31 Aralık tarihine kadar geçerlidir — ve Türk ödeyiciye verin. Endonezya vergisini Türkiye'de mahsup etmek için ayrıca ödemeyi gösteren ve Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belgeler gerekir (GVK md. 123).
- Sosyal güvenlik: Türkiye–Endonezya sözleşmesi yok. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ikili anlaşmalar listesinde Endonezya ile bir sosyal güvenlik sözleşmesi yoktur; Endonezya yalnızca iş birliği anlaşmaları arasında yer alır (22.11.2023). Sözleşme olmadığından her ülke kendi mevzuatını uygular ve sigorta süreleri birleştirilemez. Endonezya hukukuna göre Endonezya'da en az 6 ay çalışan yabancılar dâhil herkes BPJS sosyal güvenlik programlarına katılmak zorundadır ve işveren çalışanlarını kaydettirmelidir (UU 24/2011 Pasal 14 ve 15). Bu nedenle 6 ay veya daha uzun süre Endonezya'ya gönderilen çalışan için aynı iş nedeniyle iki ülkede prim yükümlülüğü doğabilir. Türk vatandaşları yurt dışında geçen sigortalılık sürelerini 3201 sayılı Kanun uyarınca borçlanabilir. Görevlendirmeden önce işvereninize ve SGK'ya danışın; vergi anlaşması sosyal güvenlik primlerini düzenlemez.
Çifte mukimlik nasıl çözülür
İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Cakarta, 25 Şubat 1997). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.
Anlaşma ayrıntılı: gelirler, oranlar, 183 gün kuralı →
Endonezya'da karşılaşacağınız terimler
- UU PPh
- Endonezya gelir vergisi kanunu (UU 7/1983 ve değişiklikleri); mukimlik ölçütleri — Pasal 2
- subjek pajak dalam negeri
- Endonezya vergi mukimi; mukim olmayanlar subjek pajak luar negeri olarak adlandırılır
- DJP (Direktorat Jenderal Pajak)
- Endonezya vergi idaresi; beyannameler ve ödemeler Coretax sistemi üzerinden yapılır
- KITAS / KITAP
- Endonezya'da süreli / daimi kalma izni; 183 günden uzun süre geçerliyse orada yaşama niyetinin kanıtıdır
- SPT Tahunan
- yıllık gelir vergisi beyannamesi; gerçek kişiler izleyen yılın 31 Mart tarihine kadar verir
- Surat Keterangan Domisili (SKD)
- anlaşmanın uygulanması için Endonezya vergi mukimlik belgesi; DJP elektronik olarak düzenler
Sorular
Endonezya 183 günü nasıl sayar?
Eşik 183 günden fazladır — yani 184 gün veya daha fazla —, varış gününden itibaren 12 ay içinde, kesintisiz veya aralıklı olarak sayılır; günün her kısmı tam gün sayılır. Bu 12 ay takvim yılına bağlı değildir: bir yılın sonundaki 100 gün ile sonraki yılın başındaki 90 gün toplam 190 gün eder. Endonezya ayrıca orada ikamet ediyorsanız veya yaşama niyetiyle geldiyseniz gün saymadan da sizi mukim sayar. Türkiye'nin altı ay kuralı ise takvim yılı içinde devamlı oturmaya bakar.
Türkiye mukimiysem Endonezya ücretimi ne zaman vergilendirebilir?
Endonezya'da yapılan işin ücreti Endonezya kaynaklıdır; ödeyici mukim olmayandan %20 keser. Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz Endonezya bu ücreti md. 15/2'nin şartları birlikte sağlanırsa vergilendiremez: herhangi bir 12 aylık dönemde Endonezya'da toplam 183 günü aşmayan kalış, Endonezya mukimi olmayan işveren ve ücretin işverenin Endonezya'daki işyeri veya sabit yerinden ödenmemesi. Endonezya vergilendirebiliyorsa Türkiye bu ücreti istisna eder (md. 22/1(a)). Serbest meslek: md. 14 — sabit yer veya herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün.
Türkiye ile Endonezya arasında hangi anlaşma uygulanır?
25.02.1997'de Cakarta'da imzalanan Anlaşma ve Protokolü; 06.03.2000'de yürürlüğe girmiş ve 01.01.2001'den itibaren uygulanmaktadır; Türkiye MLI'yi onaylamadığından Anlaşma bu yolla değişmemiştir. Mukimlik: md. 4/2 (daimi mesken, hayati menfaatlerin merkezi, mutad mesken, vatandaşlık, karşılıklı anlaşma); bağımlı çalışma: md. 15; emekli maaşları: md. 18 (kaynak ülke de vergilendirebilir); çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 22 (Türkiye genel olarak istisna, temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedellerinde mahsup; Endonezya mahsup); karşılıklı anlaşma usulü: md. 24.
Kaynaklar
Mevzuat ve resmi açıklamalar
- Pasal 2 ayat (3) huruf a, ayat (4) UU PPh (UU 7/1983, UU 6/2023 Pasal 111 ile değişik) — Endonezya vergi mukimi (subjek pajak dalam negeri), Endonezya vatandaşı veya yabancı olup: 1) Endonezya'da ikamet eden (bertempat tinggal); 2) 12 ay içinde Endonezya'da 183 günden fazla bulunan veya 3) bir vergi yılında Endonezya'da bulunan ve orada ikamet etme niyeti taşıyan gerçek kişidir. Mukim olmayan: Endonezya'da ikamet etmeyen kişi; 12 ay içinde Endonezya'da 183 günü aşmayan süre bulunan yabancı; 12 ay içinde yurt dışında 183 günden fazla kalan ve Maliye Bakanının belirlediği şartları sağlayan Endonezya vatandaşı.
- Penjelasan Pasal 2 ayat (3) huruf a UU PPh (resmî gerekçe) — 183 günü aşan sürenin kesintisiz olması gerekmez: varış gününden itibaren 12 ay içinde Endonezya'da bulunulan bütün günler sayılır. Kişinin Endonezya'da ikamet etme niyeti olup olmadığı koşullara göre değerlendirilir.
- Pasal 2 PMK 18/PMK.03/2021 — «Endonezya'da ikamet eden» kişi: (a) Endonezya'da her zaman kullanabileceği, mülkiyetinde olan, kiraladığı veya kendisine tahsis edilen ve geçici konaklama yeri olmayan bir yerde yaşayan; (b) başlıca faaliyetlerinin merkezi — kişisel, sosyal, ekonomik ve/veya mali işleri — Endonezya'da olan veya (c) olağan günlük yaşamını (meslek ve hobiler dâhil) Endonezya'da sürdüren kişidir. 183 gün 12 ay içinde, kesintisiz veya aralıklı olarak sayılır; günün bir kısmı tam gün sayılır. İkamet etme niyetini gösteren belgeler: KITAP; 183 günden uzun süre geçerli VITAS veya ITAS; Endonezya'da 183 günden uzun süreli iş, ticari veya başka bir faaliyet sözleşmesi; 183 günden uzun süreli konut kira sözleşmesi veya ailenin taşınmasına ilişkin belgeler gibi diğer belgeler.
- Pasal 2 ayat (4) huruf c UU PPh; Pasal 3–6 PMK 18/PMK.03/2021; Pasal 6–8 PER-23/PJ/2025 — Endonezya vatandaşı, 12 ay içinde yurt dışında 183 günden fazla kalırsa ve şu şartları sırasıyla sağlarsa mukim olmaktan çıkar: yurt dışında transit olarak değil, sürekli yaşar; Endonezya'da konutunu muhafaza ettiyse başlıca faaliyetlerinin merkezi (aile, gelir kaynakları, kuruluş üyelikleri) yurt dışındadır; merkez de Endonezya'daysa günlük yaşamını yurt dışında sürdürür. Zorunlu şartlar: başka bir devlette vergi mukimliği (geçerliliği başvurudan en erken 6 ay önce sona ermiş İngilizce belge), mukimlik dönemine ait vergilerin ödenmiş olması ve DJP'nin «Surat Keterangan WNI Memenuhi Persyaratan Menjadi Subjek Pajak Luar Negeri» belgesi (karar 30 gün içinde; cevap verilmezse başvuru kabul edilmiş sayılır). Bu vatandaş Endonezya'dan kesin olarak ayrılmış sayılır ve ayrılış gününden itibaren mukim değildir.
- PER-23/PJ/2025 (09.12.2025), Pasal 3, 4, 11 — Endonezya Vergi Genel Müdürlüğünün (DJP) düzenlemesi mukimlik ölçütlerini tekrarlar ve şunları ekler: «Endonezya'da bulunmak» ülke topraklarında fiziken bulunmak demektir; mukim, geliri vergiye tabi olmayan tutarı aştığında mükellef olur; kişi hem Endonezya'da hem de Endonezya'nın vergi anlaşması bulunan bir devlette mukimse statüsü o anlaşmaya göre belirlenir (Pasal 11).
- Pasal 2A ayat (1), (6) UU PPh (UU 10/1994 ile değişik) — Mukimin mükellefiyeti doğumla, Endonezya'ya varışla veya Endonezya'da ikamet etme niyetiyle başlar; ölümle veya Endonezya'dan kesin ayrılışla sona erer. Mükellefiyet vergi yılının yalnızca bir kısmını kapsıyorsa o kısım vergi yılının yerine geçer.
- Pasal 4 ayat (1), Pasal 17 ayat (1) huruf a UU PPh (UU 7/2021 «HPP» ile değişik) — Mukim, Endonezya'dan ve yurt dışından elde ettiği gelir üzerinden artan oranlarla vergi öder (2022 vergi yılından itibaren): 60 milyon rupiye (IDR) kadar %5; 60–250 milyon IDR %15; 250–500 milyon IDR %25; 500 milyon – 5 milyar IDR %30; 5 milyar IDR üzeri %35. Vergiye tabi olmayan tutar (PTKP) mükellefin kendisi için yılda 54 milyon IDR'dir.
- Permenkumham 22/2023; PMK 82/2023 («Golden Visa») — «Golden Visa», yatırımcılara Endonezya'da 5 veya 10 yıl kalma izni verir: 2,5 milyon ABD doları (5 yıl) veya 5 milyon ABD doları (10 yıl) yatırımla şirket kurma ya da devlet tahvillerine, halka açık şirket hisselerine veya mevduata 350.000 ABD doları (5 yıl) veya 700.000 ABD doları (10 yıl) yatırma. Ayrı bir vergi rejimi yoktur; 183 günden uzun süre geçerli kalma izni Endonezya'da ikamet etme niyetinin kanıtıdır.
- Pasal 26 UU PPh (UU 6/2023 Pasal 111 ile değişik) — Mukim olmayanın Endonezya kaynaklı geliri — temettü, faiz, gayrimaddi hak bedeli, kira ve mal kullanımından doğan diğer gelirler, iş, hizmet ve faaliyet karşılığı ödemeler, ödüller, emekli maaşları ve diğer dönemsel ödemeler — üzerinden ödeyici gayrisafi tutarın %20'sini keser; kesinti nihaidir. Vergi anlaşması oranı düşürebilir.
- Pasal 2, 4–5, 8–9 PMK 112/2025 — Endonezya mukimi vergi mukimlik belgesini (Surat Keterangan Domisili, SKD) Coretax üzerinden elektronik olarak alır: ilgili yılda mukim olmalı, NPWP'si bulunmalı ve son yıllık beyannamesini vermiş olmalıdır; belge her devlet, yıl ve gelir ödeyicisi için ayrı ayrı otomatik olarak düzenlenir ve düzenlendiği yılın 31 Aralık tarihine kadar geçerlidir. Endonezya'daki ödeyicinin anlaşmayı uygulaması için mukim olmayan, mukim olduğu devletin vergi idaresince onaylanmış DGT formunu (veya onay yerine adı, düzenlenme tarihini ve imzayı içeren İngilizce mukimlik belgesini) verir; form en fazla 12 ay geçerlidir. Kişi Endonezya mukimiyse veya anlaşmayı kötüye kullanıyorsa anlaşma uygulanmaz.
- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Cakarta, 25.2.1997); RG 15.02.2000/23965; md. 27 — Anlaşma Türkçe, Endonezce ve İngilizce düzenlenmiştir; metinler eşit derecede geçerlidir, farklılık hâlinde İngilizce metin esastır. Son bildirimin alındığı tarihte, 06.03.2000'de yürürlüğe girmiştir ve md. 27/2 uyarınca kaynakta kesilen vergilerde 01.01.2001 veya daha sonra ödenen ya da hesaba geçirilen tutarlara, diğer vergilerde 01.01.2001 veya daha sonra başlayan vergilendirme yıllarına uygulanır. Türkçe metin GİB'de yayımlanmıştır.
- DJP — Türkiye–Endonezya Anlaşmasının İngilizce metni ve Endonezya'nın vergi anlaşmaları/MLI tablosu (P3B Turki) — Endonezya vergi idaresi Anlaşmanın İngilizce metnini yayımlar; DJP tablosuna göre imza 25.02.1997, yürürlük 06.03.2000, uygulama 01.01.2001; bu Anlaşma için MLI etkisi gösterilmez.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 4/2 — 1. fıkra hükümleri dolayısıyla her iki Akit Devlette de mukim olan gerçek kişi: (a) daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir; her iki Devlette de böyle bir meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin mukimi kabul edilir (hayati menfaatlerin merkezi); (b) hayati menfaatlerinin merkezinin yer aldığı Devlet saptanamazsa veya hiçbir Devlette daimi olarak kalabileceği bir meskeni yoksa, kalmayı âdet edindiği evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir; (c) her iki Devlette de böyle bir ev varsa veya hiçbirinde yoksa vatandaşı olduğu Devletin mukimi kabul edilir; (d) her iki Devletin de vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 22 (çifte vergilendirmenin önlenmesi) — Türkiye mukimi, Anlaşmaya göre Endonezya'da vergilendirilebilen bir gelir elde ettiğinde Türkiye bu geliri vergiden muaf tutar; ancak kişinin geriye kalan gelirine ilişkin vergiyi hesaplarken muaf geliri dikkate alarak bir vergi oranı uygulayabilir (md. 22/1(a)). Md. 10, 11, 12 ve 13/4'e göre Endonezya'da vergilendirilebilen gelirlerde Türkiye, Endonezya'da ödenen vergiyi, mahsuptan önce bu gelire isabet eden Türk vergisini aşmamak üzere mahsup eder (md. 22/1(b)). Endonezya mukiminin Anlaşmaya göre Türkiye'de ödediği vergi, o gelir için Endonezya mevzuatına göre hesaplanan vergiyi aşmamak üzere Endonezya vergisinden mahsup edilir (md. 22/2).
- GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: 1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Medeni Kanun md. 19 vd.'de yazılı yerdir); 2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 15/2 — Bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette ifa ettiği bir hizmet dolayısıyla elde ettiği gelir şu şartlarla yalnızca ilk Devlette vergilendirilir: (a) gelir elde eden kişi diğer Devlette herhangi bir 12 aylık dönemde bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşmamak üzere kalırsa; (b) ödeme diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya böyle bir işveren adına yapılırsa ve (c) ödeme işverenin diğer Devlette sahip olduğu bir işyeri veya sabit yerden yapılmazsa.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 14/1 — Bir Akit Devlet mukiminin serbest meslek faaliyetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetler dolayısıyla elde ettiği gelir, diğer Devlette faaliyetlerini icra etmek için sürekli kullanabileceği sabit bir yere sahip olmadıkça veya herhangi bir 12 aylık dönemde toplam 183 gün veya daha fazla diğer Devlette bulunmadıkça yalnızca mukim olduğu Devlette vergilendirilir; aksi hâlde diğer Devlet yalnızca sabit yere atfedilen veya bu süre içinde elde edilen geliri vergilendirebilir.
- GVK md. 3 — Türkiye'de yerleşmiş olanlar ile resmî daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup bunların işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilir (tam mükellefiyet). İkinci gruptakiler, bulundukları ülkede gelir vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tutulan kazançları üzerinden ayrıca vergilendirilmez.
- Türk Medeni Kanunu (4721) md. 19–20 — Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir; aynı anda birden çok yerleşim yeri olamaz. Yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır; yabancı ülkedeki yerleşim yerini bırakıp Türkiye'de henüz yerleşim yeri edinmemiş kişinin hâlen oturduğu yer yerleşim yeri sayılır.
- 210 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (RG 06.03.1998, 23278) — GİB, Dar Mükellefler İçin Kira Geliri Rehberi (Şubat 2025, Yayın No 553) — Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellef esasında vergilendirilir; kamu kurumlarına veya merkezi Türkiye'de bulunan teşebbüslere bağlı olarak yurt dışında bulunanlar bu kapsamın dışındadır.
- Pasal 4 ayat (3) huruf f, Pasal 17 ayat (2c) UU PPh (UU 7/2021 «HPP» ile değişik) — Endonezya şirketlerinin mukim gerçek kişilere dağıttığı temettüler belirli bir süre içinde Endonezya'da yatırıma dönüştürülürse vergiden istisnadır; aksi hâlde en fazla %10 nihai vergi uygulanır. Yurt dışı temettüler, vergi sonrası kârın en az %30'u Endonezya'da yatırıma dönüştürülürse istisnadır.
- PP 34/2016; PP 34/2017; PP 131/2000 — Mukimler ve mukim olmayanlar için aynı, gayrisafi tutar üzerinden nihai vergiler: arazi ve/veya bina satışı — %2,5 (PP 34/2016); arazi ve/veya bina kirası — %10 (PP 34/2017); Endonezya bankalarındaki mevduat ve tasarruf hesaplarının faizi — %20, mukim olmayanlar için %20 veya anlaşma oranı (PP 131/2000).
- Pasal 16 ayat (2), Pasal 169 ayat (1), Pasal 170 ayat (1) PMK 81/2024 — Vergi numarası (NPWP): kayıtlı sakinler (penduduk) için etkinleştirilmiş nüfus kayıt numarası (NIK); diğerleri için DJP'nin verdiği 16 haneli numara. Gerçek kişilerin yıllık beyannamesi (SPT Tahunan PPh) vergi yılının bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde (31 Mart), yılın bir kısmı için o kısmın bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde verilir; 01.01.2025'ten itibaren Coretax sistemi üzerinden.
- Pasal 4 ayat (1a)–(1b) UU PPh (UU 7/2021 «HPP» ile değişik); Pasal 3–4 PP 55/2022; Pasal 442–447 PMK 81/2024 — Endonezya mukimi olan yabancı, belirli bir uzmanlığa sahipse — Çalışma Bakanlığının belirlediği bir pozisyonda çalışan yabancı işçi veya bilim, teknoloji ya da matematik alanında nitelikli (sertifika, diploma veya en az 5 yıllık deneyim) ve bilgi aktarma yükümlülüğü bulunan yabancı araştırmacı — mukimliğin ilk gününden itibaren ilk 4 vergi yılında yalnızca Endonezya kaynaklı gelir (yurt dışında ödenen, Endonezya'daki çalışmanın karşılığı dâhil) üzerinden vergi öder. Coretax üzerinden DJP'ye başvuru ve son 2 yılın beyannamelerinin verilmiş olması gerekir. Yurt dışı gelirini elde ettiği devletle yapılmış vergi anlaşmasından yararlanan yabancıya bu rejim uygulanmaz.
- GVK md. 6 — Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir (dar mükellefiyet).
- GVK md. 123 (yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu) — Tam mükelleflerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de bu kazanç ve iratlara isabet eden gelir vergisinden indirilir; yabancı vergi daha yüksekse fark dikkate alınmaz. Şartlar: verginin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması ve ödemenin yetkili makamlardan alınıp oradaki Türk elçilik veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle tevsiki. Belgeler zamanında gelmezse yurt dışı gelire isabet eden vergi bir yıl ertelenir.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 24 (karşılıklı anlaşma usulü) — Akit Devletlerden birinin veya her ikisinin işlemlerinin kendisi için Anlaşmaya uygun düşmeyen bir vergilendirme yarattığı veya yaratacağı kanaatine varan mukim, iç mevzuattaki başvuru yollarından bağımsız olarak durumu mukimi olduğu Devletin yetkili makamına (md. 23/1 kapsamındaysa vatandaşı olduğu Devletin yetkili makamına) sunabilir; yetkili makam karşılıklı anlaşma için gayret sarf eder. Anlaşmada başvuru için bir süre öngörülmemiştir.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 6, 10–13 ve 21 — Kaynak devlette gerçek lehdardan alınacak vergi: temettülerde gayrisafi tutarın %15'ini (temettü ödeyen şirketin sermayesinin doğrudan en az %25'ine sahip şirketler için %10; md. 10/2), faizde %10'unu (Türkiye Hükümetine, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına ve Türk Eximbank'a, Endonezya Hükümetine ve Endonezya Bankasına ödenen faiz istisna; md. 11/2–3), gayrimaddi hak bedellerinde %10'unu (md. 12/2) aşamaz. Gayrimenkul geliri ve gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazanç gayrimenkulün bulunduğu Devlette vergilendirilebilir (md. 6, 13/1); diğer varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç yalnızca elden çıkaranın mukim olduğu Devlette vergilendirilir, ancak iktisap ile elden çıkarma arasındaki süre bir yılı aşmıyorsa diğer Devlet de vergilendirebilir (md. 13/4). Anlaşmada açıkça belirtilmeyen gelirler mukim olunan Devlette vergilendirilir; diğer Devletin kaynaklarından elde edilirse o Devlet de vergilendirebilir (md. 21).
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 18 ve 19 — Bir Akit Devlet mukimine, diğer Devlette icra ettiği geçmiş çalışmalarının veya hizmetlerinin karşılığında bu diğer Devletteki bir kaynaktan ödenen emekli maaşları ve benzeri ödemeler ile bu kaynaktan yapılan düzenli ödemeler bu diğer Devlette vergilendirilebilir (md. 18/1); uğranılan şahsi zararları tazmin etmek üzere bir Devletin ödediği emekli maaşları, ömür boyu gelirler ve diğer ödemeler o Devlette vergilendirilebilir (md. 18/2). Kamu hizmetleri karşılığında bir Devletin yaptığı ödemeler (emekli maaşı hariç) yalnızca o Devlette vergilendirilir; hizmet diğer Devlette sunulmuşsa ve kişi o Devletin vatandaşı olan veya yalnızca bu hizmeti ifa etmek için mukim olmamış bir mukimiyse yalnızca diğer Devlette vergilendirilir (md. 19/1). Kamu emekli maaşları yalnızca ödeyen Devlette vergilendirilir; kişi diğer Devletin mukimi ve vatandaşıysa yalnızca orada vergilendirilir (md. 19/2).
- GVK md. 23/13 — Yabancı ülkelerdeki sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen emekli, malullük, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden istisnadır.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 20 — Bir Akit Devletin vatandaşı olan ve diğer Akit Devlette yalnızca öğrenim veya mesleki eğitim amacıyla bulunan öğrenciye veya stajyere geçim, öğrenim veya mesleki eğitimleri için bu diğer Devletin dışındaki kaynaklardan yapılan ödemeler orada vergilendirilmez (md. 20/1). Bir Akit Devletin vatandaşı olan ve diğer Devlette kesintisiz iki yılı aşmayan süre için öğretim veya bilimsel araştırma yapmak amacıyla bulunan öğretmen veya öğretim üyesinin bu faaliyetler karşılığında o Devletin dışındaki kaynaklardan elde ettiği gelir orada istisnadır (md. 20/2). Öğrenimi veya mesleğiyle ilgili uygulama için diğer Devlette bir takvim yılında 183 günü aşmayan süre hizmet ifa eden öğrenci veya stajyerin ücreti orada vergilendirilmez (md. 20/3).
- GVK md. 5 — Belli ve geçici görev veya iş için gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar, memurlar, basın-yayın muhabirleri ve benzerleri ile tahsil, tedavi, istirahat veya seyahat maksadıyla gelen yabancılar ve tutukluluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmayan sebeplerle Türkiye'de kalanlar, altı aydan fazla kalsalar dahi Türkiye'de yerleşmiş sayılmaz.
- GİB — Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları — Türkiye'nin sonuçlandırdığı vergi anlaşmaları listesi, Türkçe metinler, ÇVÖA genel tebliğleri ve karşılıklı anlaşma usulü rehberine ilişkin tablolar.
- ÇSGB Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü — İkili anlaşmalar (sosyal güvenlik, işgücü ve iş birliği anlaşmaları) — Türkiye'nin taraf olduğu sosyal güvenlik anlaşmaları tablosunda Endonezya yer almaz; Endonezya yalnızca iş birliği anlaşmaları listesindedir (imza ve yürürlük 22.11.2023). (13.11.2026'da okundu.)
- Pasal 6 ayat (2), Pasal 14, Pasal 15 ayat (1) UU 24/2011 (BPJS) — Endonezya'da en az 6 ay çalışan yabancılar dâhil herkes sosyal güvenlik programlarına katılmak zorundadır (Pasal 14); işverenler kendilerini ve çalışanlarını BPJS'ye kaydettirmelidir (Pasal 15 ayat (1)). BPJS Kesehatan sağlık sigortasını, BPJS Ketenagakerjaan iş kazası, yaşlılık, emeklilik ve ölüm sigortasını yürütür (Pasal 6). Resmî İngilizce çeviri peraturan.go.id'de; Endonezce metin peraturan.bpk.go.id/Details/39268.
- 3201 sayılı Kanun md. 1 — Türk vatandaşlarının (ve doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan çıkanların) 18 yaşından sonra yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri, aralarındaki işsizlik süreleri ve ev kadını olarak geçen süreleri, istekleri hâlinde borçlanma yoluyla Türkiye'deki sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir.
- Pasal 25 ayat (8)–(8a) UU PPh (UU 36/2008 ile değişik) — 21 yaşını doldurmuş, NPWP'si olmayan ve yurt dışına çıkan mukim gerçek kişiler çıkış harcı (fiskal luar negeri) öderdi; hüküm yalnızca 31.12.2010'a kadar uygulandı.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 5/3 — «İşyeri» terimi, Akit Devletlerden birinde 6 ayı aşan bir süre devam eden inşaat şantiyesi, yapım, kurma veya montaj projesini ya da bunlarla ilgili gözetim faaliyetlerini ve bir teşebbüs tarafından bu amaçla işe alınan hizmetli veya diğer personel kullanılarak ifa edilen ve herhangi bir 12 aylık dönemde ülke içinde (aynı veya bağlı proje için) toplam 183 gün veya daha fazla süren danışmanlık dâhil hizmetleri de kapsar.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 4/2(a) — Kişi, daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir; her iki Devlette de daimi olarak kalabileceği bir meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin mukimi kabul edilir (hayati menfaatlerin merkezi).
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 4/2(b) — Hayati menfaatlerinin merkezinin yer aldığı Devlet saptanamazsa veya her iki Devlette de daimi olarak kalabileceği bir meskeni yoksa, kişi kalmayı âdet edindiği evin bulunduğu Devletin (mutad mesken) mukimi kabul edilir.
- Türkiye–Endonezya ÇVÖA (Cakarta, 25.2.1997) md. 4/2(c)–(d) — Kişinin her iki Devlette de kalmayı âdet edindiği bir ev varsa veya hiçbirinde yoksa vatandaşı olduğu Devletin mukimi kabul edilir (c); her iki Devletin de vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse Akit Devletlerin yetkili makamları sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer (d; usul md. 24).
Güncelleme 17.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.
Diğer ülkeler
- Almanya'da vergiler
- ABD'de vergiler
- Arjantin'de vergiler
- Avusturya'da vergiler
- Bangladeş'te vergiler
- Birleşik Arap Emirlikleri'nde vergiler
- Birleşik Krallık'ta vergiler
- Brezilya'da vergiler
- Çekya'da vergiler
- Çin'de vergiler
- Fransa'da vergiler
- Gürcistan'da vergiler
- Hindistan'da vergiler
- Hollanda'da vergiler
- İspanya'da vergiler
- İsveç'te vergiler
- İsviçre'de vergiler
- İtalya'da vergiler
- Japonya'da vergiler
- Kanada'da vergiler
- Macaristan'da vergiler
- Malezya'da vergiler
- Meksika'da vergiler
- Pakistan'da vergiler
- Polonya'da vergiler
- Portekiz'de vergiler
- Romanya'da vergiler
- Singapur'da vergiler
- Tayvan'da vergiler
- Ukrayna'da vergiler