Türkiye'den Birleşik Krallık'a: vergi mukimliği nasıl belirlenir

Birleşik Krallık mukimliği Yasal Mukimlik Testi (SRT) ile belirler: önce otomatik yurt dışı ve Birleşik Krallık testleri, sonra Birleşik Krallık'taki gün sayısı ile bağların birlikte değerlendirilmesi. Vergi yılı 6 Nisan – 5 Nisan'dır. Türkiye ise ikametgâha ve bir takvim yılında altı aydan fazla oturmaya bakar. Çifte mukimliği 1986 tarihli Türkiye–Birleşik Krallık Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası çözer.

Durumunuzu kontrol edin: Türkiye ve Birleşik Krallık

Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Birleşik Krallık'ın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.

Birleşik Krallık sizi ne zaman vergi mukimi sayar

Birleşik Krallık mukimliği kendi Yasal Mukimlik Testi (Statutory Residence Test, SRT) ile ve kendi vergi yılı (6 Nisan – 5 Nisan) için belirler; Türkiye'nin esas aldığı takvim yılı burada geçerli değildir.

Birleşik Krallık vergi yılında Birleşik Krallık'ta 183 gün veya daha fazla kaldınız — otomatik olarak Birleşik Krallık mukimisiniz.
Tek konutunuz Birleşik Krallık'ta (Türkiye dahil yurt dışında en az 30 gün kaldığınız bir konutunuz yok) — konut testine göre Birleşik Krallık mukimisiniz.
365 günlük bir dönem boyunca Birleşik Krallık'ta tam zamanlı çalıştınız — Birleşik Krallık mukimisiniz.
Birleşik Krallık'taki gün sayınız ve Birleşik Krallık bağlarınız birlikte yeterli bağlar eşiğine ulaşıyor — 183 günden az kalsanız da Birleşik Krallık mukimisiniz.

Ne zaman mukim değilsiniz

Birleşik Krallık'ta herhangi bir Birleşik Krallık testinin gerektirdiğinden (16 veya 46 gün) daha az gün geçirdiniz — otomatik olarak Birleşik Krallık mukimi değilsiniz.
Yurt dışında tam zamanlı çalışma ve Birleşik Krallık'ta 91 günden az kalış — otomatik yurt dışı testine göre Birleşik Krallık mukimi değilsiniz.
Yeterli bağlar testine göre gün sayınıza oranla Birleşik Krallık bağlarınız yetersiz — Birleşik Krallık mukimi değilsiniz.

Birleşik Krallık'ın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar

Çatışma: Birleşik Krallık sizi 183 günden az kalışla da mukim sayar. SRT, konut testi, Birleşik Krallık'ta tam zamanlı çalışma veya yeterli bağlar testi yoluyla 183 günden az kalışta da mukimlik doğurur. Türkiye'de de ikametgâhınız devam ediyorsa veya Türkiye'de altı aydan fazla oturduysanız çifte mukimsiniz: md. 4/2'ye göre önce daimi meskene bakılır; her iki ülkede mesken varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerin daha yakın olduğu ülke, bu belirlenemezse mutad olarak kalınan yer, ardından vatandaşlık belirleyicidir.
Çatışma: Birleşik Krallık'ta 183 gün ve Türkiye'de ikametgâh. Birleşik Krallık vergi yılında 183 gün kalan kişi otomatik olarak Birleşik Krallık mukimidir. Türkiye'de ikametgâhınız (sürekli kalma niyetiyle oturduğunuz yer) devam ediyorsa Türkiye de sizi tam mükellef sayar. Md. 4/2 karar verir; daimi meskeniniz yalnızca Türkiye'deyse Anlaşma bakımından Türkiye mukimisiniz ve Birleşik Krallık yalnızca Birleşik Krallık kaynaklı gelirleri vergilendirebilir.
Çatışma: Türkiye'ye döndükten sonra Birleşik Krallık sizi hâlâ mukim sayabilir. Önceki üç Birleşik Krallık vergi yılından birinde mukim olduysanız, 16 gün ve 4 bağ (veya 46 gün ve 3 bağ) Birleşik Krallık mukimliğinin devamı için yeterlidir. Aynı dönemde Türkiye'de ikametgâh edindiyseniz veya Türkiye'de altı aydan fazla oturduysanız Anlaşmanın md. 4/2 hükmü karar verir.

Bilmeniz gereken diğer konular

İki farklı test: Türkiye'de ikametgâh veya altı ay, Birleşik Krallık'ta SRT. Türkiye, ikametgâhı Türkiye'de olan veya bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturan kişiyi tam mükellef sayar; geçici ayrılmalar süreyi kesmez (GVK md. 4). Birleşik Krallık ise kendi vergi yılı (6 Nisan – 5 Nisan) için gün sayısı, konut, tam zamanlı çalışma ve bağları birlikte değerlendiren SRT'yi uygular. Aynı kişi iki ülkede birden mukim sayılabilir; bu durumda Anlaşmanın 4. maddesi 2. fıkrası karar verir: daimi mesken → hayati menfaatler merkezi → mutad olarak kalınan yer → vatandaşlık → karşılıklı anlaşma.
Farklı vergi yılları. Türkiye takvim yılını, Birleşik Krallık 6 Nisan – 5 Nisan vergi yılını kullanır. Aynı kalış iki ülkede farklı «yıllara» düşebilir: örneğin Ekim–Haziran arası bir kalış tek bir Birleşik Krallık vergi yılında 183 günü aşabilirken iki ayrı Türk takvim yılında altı ayı aşmayabilir. Ücretlerdeki 183 gün kuralı (md. 15/2) «ilgili mali yıl» içindeki günleri sayar.
Birleşik Krallık'ta çalışma: 183 gün kuralı (md. 15/2). Ücret, işin fiilen yapıldığı yerde kaynak kazanır. Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz, Birleşik Krallık'ta yaptığınız çalışmanın ücreti yalnızca Türkiye'de vergilendirilir; yeter ki Birleşik Krallık'ta ilgili mali yıl içinde toplam 183 günü aşmayın, işveren Birleşik Krallık mukimi olmasın ve ücret işverenin Birleşik Krallık'taki işyerince yüklenilmesin. Aksi hâlde Birleşik Krallık bu ücreti vergilendirir, Türkiye Birleşik Krallık vergisini mahsup eder.
Türkiye çifte vergilendirmeyi mahsup yöntemiyle önler. Türkiye'de tam mükellefseniz Birleşik Krallık'ta elde ettiğiniz gelir Türkiye'de de beyan edilir. Birleşik Krallık'ta ödenen vergi, bu gelire isabet eden Türk gelir vergisinden indirilir (Anlaşma md. 23/3, GVK md. 123); indirim bu Türk vergisini aşamaz, fazlası iade edilmez. Ödeme belgesinin Birleşik Krallık yetkili makamından alınıp Türk konsolosluğunca tasdik edilmesi gerekir.
Birleşik Krallık'a yeni gelenler için FIG rejimi. Gelişinizden önce en az 10 yıl Birleşik Krallık mukimi olmadıysanız, Birleşik Krallık mukimliğinizin ilk 4 vergi yılına kadar FIG rejimini talep edebilirsiniz: nitelikli yabancı gelir ve kazançlar (örneğin Türkiye'deki kira veya faiz geliri) Birleşik Krallık'ta vergilendirilmez; buna karşılık gelir vergisi ve CGT muafiyet tutarlarını kaybedersiniz; yabancı ücret gelirleri kapsam dışıdır.
Geliş veya ayrılış yılı: Birleşik Krallık vergi yılını bölebilir. Belirli koşullarda (konutun taşınması, tam zamanlı çalışmanın başlaması veya bitmesi) Birleşik Krallık vergi yılı ikiye bölünür ve yurt dışı kısmı için mukim olmayan kişi gibi vergilendirilirsiniz. Türkiye ise durumunuzu takvim yılı esasına göre GVK md. 4 ile belirler.
Sosyal güvenlik: Türkiye–Birleşik Krallık sözleşmesi. Sosyal güvenlik primleri vergi anlaşmasının kapsamı dışındadır. Türkiye ile Birleşik Krallık arasında 1961'den beri yürürlükte gösterilen ikili bir sosyal güvenlik sözleşmesi vardır; kural olarak çalışılan ülkenin sistemi uygulanır. Görevlendirme durumunda hangi ülkeye prim ödeneceğini SGK'dan ve HMRC'den teyit edin; sözleşmenin metni burada doğrulanmadı.

Çifte mukimlik nasıl çözülür

İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Gelir ve Sermaye Değer Artış Kazançları Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması (Londra, 19.02.1986). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.

Birleşik Krallık'ta karşılaşacağınız terimler

Statutory Residence Test (SRT): Birleşik Krallık'ın yasal vergi mukimliği testi: otomatik testler ve yeterli bağlar testi
tax year: Birleşik Krallık vergi yılı: 6 Nisan – 5 Nisan
UK ties: aile, konaklama, iş, 90 gün ve ülke bağları
split year treatment: geliş veya ayrılış yılının ikiye bölünmesi
FIG regime: yeni mukimler için 4 yıllık yabancı gelir ve kazanç rejimi (6 Nisan 2025'ten itibaren)
HMRC: Birleşik Krallık vergi idaresi (HM Revenue & Customs)

Sorular

Türkiye mukimiyim ve birkaç ay Birleşik Krallık'ta çalışıyorum. Ücretimin vergisini nerede öderim?

Birleşik Krallık'ta ilgili mali yıl içinde toplam 183 günü aşmazsanız, işvereniniz Birleşik Krallık mukimi değilse ve ücret Birleşik Krallık'taki bir işyerince yüklenilmiyorsa ücret yalnızca Türkiye'de vergilendirilir (md. 15/2). Aksi hâlde Birleşik Krallık vergilendirir, Türkiye Birleşik Krallık vergisini kendi vergisinden mahsup eder (md. 23/3, GVK md. 123).

Türkiye ile Birleşik Krallık arasında hangi anlaşma geçerli?

19 Şubat 1986'da Londra'da imzalanan ve 26 Ekim 1988'de yürürlüğe giren Anlaşma; Türkiye'de 1 Ocak 1989'dan itibaren uygulanır. Gerçek kişiler için çözüm kuralı md. 4/2'dedir. Türkiye MLI'yı onaylamadığından Anlaşma MLI ile değişmemiştir.

Birleşik Krallık'ta 183 günden az kaldım. Yine de mukim olabilir miyim?

Evet. SRT, konut testi, Birleşik Krallık'ta tam zamanlı çalışma veya gün sayınıza göre yeterli bağ sayısı yoluyla 183 günden az kalışta da mukimlik doğurabilir. Türkiye'de de mukimseniz Anlaşmanın md. 4/2 hükmü önce daimi meskene, sonra hayati menfaatler merkezine bakar.

Kaynaklar

Mevzuat ve resmi açıklamalar

Finance Act 2013, Sch. 45 (Statutory Residence Test) — Otomatik Birleşik Krallık testlerinden en az birini karşılayan ve otomatik yurt dışı testlerinden hiçbirini karşılamayan ya da yeterli bağlar testini karşılayan kişi Birleşik Krallık mukimidir. Otomatik yurt dışı testleri önceliklidir.
Income Tax Act 2007, s. 4(3) — Birleşik Krallık vergi yılı 6 Nisan'dan izleyen yılın 5 Nisan'ına kadar sürer.
HMRC RDR3 — Statutory Residence Test guidance — HMRC'nin Yasal Mukimlik Testi (SRT) hakkındaki resmî rehberi.
Sch. 45, paras 12–14 — Otomatik olarak mukim değilsiniz: önceki 3 vergi yılından birinde Birleşik Krallık mukimiyseniz Birleşik Krallık'ta 16 günden az; değilseniz 46 günden az kaldıysanız; ya da yurt dışında tam zamanlı çalışıp Birleşik Krallık'ta 91 günden az kaldıysanız ve 31'den az iş günü geçirdiyseniz.
Sch. 45, paras 22–23 — Gece yarısı Birleşik Krallık'ta bulunduğunuz gün sayılır; transit günleri sayılmaz; olağanüstü koşullar (savaş, doğal afet) nedeniyle geçirilen en fazla 60 gün dikkate alınmayabilir.
Sch. 45, para 7 — Otomatik mukimlik: vergi yılında Birleşik Krallık'ta en az 183 gün.
Sch. 45, paras 8, 25 — Konut testi: en az 30 gün kaldığınız bir Birleşik Krallık konutunuzun bulunması ve en az 30 gün kaldığınız bir yurt dışı konutunuzun bulunmaması (91 günlük bir dönem içinde değerlendirilir).
Sch. 45, para 9 — 365 günlük bir dönem boyunca Birleşik Krallık'ta tam zamanlı çalışma: haftada ortalama en az 35 saat ve iş günlerinin %75'inden fazlası Birleşik Krallık'ta.
Sch. 45, paras 17–19, 31–38 — Yeterli bağlar testi: gelenler — 46–90 gün ve 4 bağ, 91–120 gün ve en az 3, 121 gün ve üzeri ve en az 2; ayrılanlar (önceki 3 yıldan birinde mukim) — 16–45 gün ve en az 4, 46–90 ve en az 3, 91–120 ve en az 2, 121 ve üzeri ve en az 1. Bağlar: aile, konaklama, iş, 90 gün ve ülke bağı.
GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: 1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Medeni Kanun md. 19 vd.'de yazılı yerdir); 2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
TR–Birleşik Krallık Anlaşması md. 4/2 — Her iki ülkede mukim gerçek kişi: (a) daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu Devletin; her ikisinde varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin (hayati menfaatler merkezi) mukimi sayılır; (b) bu belirlenemezse veya hiçbir Devlette daimi meskeni yoksa mutad olarak kaldığı Devletin; (c) her ikisinde veya hiçbirinde mutad olarak kalmıyorsa vatandaşı olduğu Devletin; (d) her ikisinin vatandaşıysa veya hiçbirinin değilse yetkili makamlar karşılıklı anlaşmayla çözer.
TR–Birleşik Krallık Anlaşması md. 15/2 — Bir Devlet mukiminin diğer Devlette yaptığı çalışma karşılığı ücret yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir, yeter ki: (a) kişi diğer Devlette ilgili mali yıl («the fiscal year concerned»; Türkçe metinde «bir vergilendirme döneminde») içinde toplam 183 günü aşmamak üzere kalsın, (b) ücret diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya onun adına ödensin ve (c) işverenin diğer Devletteki işyeri veya sabit yeri tarafından yüklenilmesin.
TR–Birleşik Krallık Anlaşması md. 23/1 ve 23/3 — Birleşik Krallık, Türkiye kaynaklı gelirden anlaşmaya uygun olarak ödenen Türk vergisini aynı gelir üzerinden hesaplanan Birleşik Krallık vergisinden mahsup eder (md. 23/1). Türkiye, Birleşik Krallık'ta vergilendirilebilen gelir için ödenen Birleşik Krallık vergisinin Türk vergisinden mahsubuna izin verir; mahsup, bu gelire isabet eden ve mahsuptan önce hesaplanan Türk vergisini aşamaz (md. 23/3).
GVK md. 123 — Tam mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinin bu kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir; fazlası dikkate alınmaz. Vergi gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olmalı ve ödendiği, yetkili makamlardan alınıp Türk elçilik veya konsolosluğunca tasdik edilen belgeyle kanıtlanmalıdır.
Finance Act 2025, s. 37; ITTOIA 2005 ss. 845A–845J; GOV.UK «Check if you can claim the 4-year foreign income and gains regime» — 6 Nisan 2025'ten itibaren «remittance basis» rejiminin yerini 4 yıllık yabancı gelir ve kazanç (FIG) rejimi almıştır. Birleşik Krallık mukimliğinin başlangıcından itibaren en fazla 4 ardışık vergi yılı için, en az 10 yıl mukim olmamış kişilere açıktır; Self Assessment beyannamesinde talep edilir; talep edenler gelir vergisi ve CGT muafiyet tutarlarını kaybeder. Yabancı ücret gelirleri ve belirli istihdam gelirleri kapsam dışıdır.
Sch. 45, Part 3 (paras 44–51); HMRC RFIG21010 — Geliş veya ayrılış yılında Birleşik Krallık vergi yılı belirli koşullarla ikiye bölünebilir: yurt dışı kısmı mukim olmayan kişi gibi vergilendirilir. Seçimlik değildir — koşullar varsa otomatik uygulanır.
Türkiye'nin ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri listesi (cottgroup.com derlemesi; ikincil kaynak) — Türkiye ile İngiltere (Birleşik Krallık) arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesinin yürürlük tarihi 01.06.1961 olarak gösterilmektedir.
md. 4/2-a — Her iki Devlette mukim olan gerçek kişi, daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu Devletin mukimi sayılır; her iki Devlette daimi meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin (hayati menfaatler merkezi) mukimi sayılır.
OECD — Signatories and Parties to the MLI (11.12.2025 itibarıyla); Türkiye'nin MLI ön pozisyonu — Türkiye MLI'yı 07.06.2017'de imzalamış, ancak 11.12.2025 itibarıyla onay belgesini tevdi etmemiştir; MLI Türkiye'nin anlaşmalarını henüz değiştirmemektedir. Türkiye'nin ön pozisyonunda MLI md. 4'ün (çifte mukim kişiler — gerçek kişi dışındakiler) tamamına çekince vardır; gerçek kişilerin çözüm kuralı MLI'dan etkilenmez.
md. 4/2-b — Hiçbir Devlette daimi meskeniniz yoksa Anlaşma doğrudan mutad olarak kalınan yere geçer (hayati menfaatler merkezi aşaması yalnızca her iki Devlette mesken varsa uygulanır).
md. 4/2-c, d — Her iki Devlette veya hiçbirinde mutad olarak kalmıyorsa vatandaşı olduğu Devletin mukimi sayılır; her ikisinin vatandaşıysa veya hiçbirinin değilse yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer.

Yargı kararları

İngiltere ve Galler İstinaf Mahkemesi (Court of Appeal), A Taxpayer v HMRC [2025] EWCA Civ 106, 13.02.2025 — Ahlaki yükümlülükler (ağır hasta bir yakının çocuklarına bakmak) Sch. 45 para 22(4) uyarınca günlerin dikkate alınmaması için olağanüstü koşul değerlendirmesinde hesaba katılabilir; 45 günlük eşiğe karşı 50 gün geçiren kişinin Birleşik Krallık mukimi olmadığına karar verildi.
Birinci Derece Vergi Mahkemesi (First-tier Tribunal, Tax Chamber), Michael Parker v HMRC [2026] UKFTT 652 (TC), 01.05.2026 — Üç gün transit, bir gün olağanüstü koşul sayıldı; kalan 89 Birleşik Krallık günüyle mükellef yurt dışında tam zamanlı çalışma testini karşıladı ve Birleşik Krallık mukimi sayılmadı.

Güncelleme 04.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.

Durumunuzu kontrol edin