Rezydencja podatkowa w Wielkiej Brytanii: porównanie z prawem polskim

Wielka Brytania ustala rezydencję według Statutory Residence Test: najpierw testy automatyczne, potem liczba powiązań z UK w zestawieniu z liczbą dni. Brytyjski rok podatkowy trwa od 6 kwietnia do 5 kwietnia. Polska może jednocześnie uznawać Cię za rezydenta z powodu ośrodka interesów życiowych lub ponad 183 dni pobytu. Podwójną rezydencję rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy z 2006 r., a od 2020 r. Polska stosuje do dochodów z UK metodę proporcjonalnego odliczenia z ulgą abolicyjną.

Sprawdź swój status: Polska i Wielka Brytania

Bezpłatnie, bez rejestracji, ok. 3 minut. Wniosek według polskiej ustawy o PIT w porównaniu z prawem Wielkiej Brytanii i umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Kiedy Wielka Brytania uznaje Cię za rezydenta podatkowego

Wielka Brytania ustala rezydencję według własnego Statutory Residence Test (SRT) i dla własnego roku podatkowego — od 6 kwietnia do 5 kwietnia — a nie dla roku kalendarzowego, który jest rokiem podatkowym w Polsce.

Spędziłeś w UK co najmniej 183 dni w brytyjskim roku podatkowym — automatycznie jesteś rezydentem UK.
Twój jedyny dom jest w UK (nie masz za granicą, w tym w Polsce, domu, w którym przebywałeś 30 dni lub więcej) — według testu domu jesteś rezydentem UK.
Praca w pełnym wymiarze w UK przez okres 365 dni — jesteś rezydentem UK.
Liczba dni w UK w połączeniu z liczbą powiązań z UK osiąga próg testu wystarczających powiązań — jesteś rezydentem UK, nawet przy mniej niż 183 dniach.

Kiedy jesteś nierezydentem

Spędziłeś w UK mniej dni, niż wymaga którykolwiek test brytyjski (16 lub 46) — automatycznie nie jesteś rezydentem UK.
Praca w pełnym wymiarze za granicą i mniej niż 91 dni w UK — zgodnie z automatycznym testem zagranicznym nie jesteś rezydentem UK.
Według testu wystarczających powiązań masz zbyt mało powiązań z UK w stosunku do liczby dni — nie jesteś rezydentem UK.

Gdzie prawo Wielkiej Brytanii koliduje z polskimi przepisami

Kolizja: UK uznaje Cię za rezydenta przy mniej niż 183 dniach. SRT czyni Cię rezydentem UK także przy mniej niż 183 dniach — przez test domu, pracę w pełnym wymiarze w UK albo test wystarczających powiązań (rodzina, zakwaterowanie, praca, poprzednie lata). Polska może jednocześnie uznawać Cię za rezydenta, bo masz w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych. Rezydencję dla celów umowy rozstrzyga art. 4 ust. 2 Konwencji PL–UK: stałe miejsce zamieszkania, następnie ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo.
Kolizja: po powrocie do Polski UK może nadal uznawać Cię za rezydenta. Jeżeli byłeś rezydentem UK w którymkolwiek z trzech poprzednich brytyjskich lat podatkowych, do zachowania rezydencji UK wystarczy 16 dni i 4 powiązania (albo 46 dni i 3 powiązania). Jeżeli po powrocie jesteś jednocześnie rezydentem Polski, rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy — przy mieszkaniu i rodzinie w Polsce zwykle na korzyść Polski. Dla przejrzystości warto uzyskać certyfikat rezydencji polskiej.

Co jeszcze warto wiedzieć

Różne lata podatkowe. W Polsce rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, a 183 dni z art. 3 ust. 1a ustawy o PIT liczy się w roku kalendarzowym. Brytyjski rok podatkowy trwa od 6 kwietnia do 5 kwietnia. Ten sam pobyt może więc wypaść w różne «lata»: np. pobyt od października do czerwca może przekroczyć 183 dni w jednym brytyjskim roku podatkowym, a w każdym z dwóch polskich lat kalendarzowych wynieść mniej niż 183 dni. Test 183 dni dla wynagrodzeń w art. 14 ust. 2 umowy liczy się w każdym okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym.
Jak Polska unika podwójnego opodatkowania dochodów z UK. Pierwotnie Polska zwalniała dochody z UK (wyłączenie z progresją). Konwencja MLI (art. 5, opcja C) zastąpiła to metodą proporcjonalnego odliczenia: dochód z UK, w tym wynagrodzenie, opodatkowuje się w Polsce, a od polskiego podatku odlicza się podatek zapłacony w UK — najwyżej do kwoty polskiego podatku przypadającej na ten dochód. W Polsce MLI stosuje się do okresów podatkowych rozpoczynających się 1.04.2019 r. lub później, więc dla PIT (rok kalendarzowy) — od roku 2020. Do dochodów z pracy rozliczanych tą metodą przysługuje ulga abolicyjna (art. 27g ustawy o PIT), od 2021 r. co do zasady do 1360 zł rocznie.
Praca w UK dla polskiego pracodawcy: 183 dni w okresie 12 miesięcy. Wynagrodzenie opodatkowuje się tam, gdzie praca jest fizycznie wykonywana. Jeżeli na gruncie umowy jesteś rezydentem Polski, UK nie opodatkuje wynagrodzenia za pracę w UK, gdy przebywasz tam nie dłużej niż 183 dni w każdym okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym, pracodawca nie jest rezydentem UK, a wynagrodzenie nie jest ponoszone przez jego zakład w UK (art. 14 ust. 2). W przeciwnym razie UK opodatkuje wynagrodzenie za dni pracy w UK, a Polska odliczy podatek brytyjski (art. 22 ust. 2 w brzmieniu MLI).
Rok przyjazdu lub wyjazdu: UK może podzielić rok podatkowy. Przy spełnieniu określonych warunków (przeniesienie domu, rozpoczęcie lub zakończenie pracy w pełnym wymiarze) brytyjski rok podatkowy dzieli się na dwie części, a za część zagraniczną jesteś opodatkowany jak nierezydent. Również w Polsce rezydencja może powstać lub ustać w trakcie roku (z dniem przeniesienia ośrodka interesów życiowych). Zestaw okresy w obu państwach, aby ten sam dochód nie został opodatkowany dwukrotnie bez odliczenia.
Reżim FIG dla nowych rezydentów UK. Jeżeli przed przyjazdem nie byłeś rezydentem UK przez co najmniej 10 lat, możesz wybrać reżim FIG na najwyżej pierwsze 4 lata podatkowe rezydencji w UK: kwalifikowane zagraniczne dochody i zyski (np. z Polski) nie są opodatkowane w UK, ale tracisz kwoty wolne w podatku dochodowym i CGT, a zagraniczne wynagrodzenia ze stosunku pracy nie są objęte reżimem. Reżim nie zmienia praw Polski wynikających z umowy (np. do opodatkowania dochodów z polskich nieruchomości).
Ubezpieczenia społeczne po brexicie. Od 1.01.2021 r. rozporządzenie (WE) nr 883/2004 nie obowiązuje wobec UK; koordynację reguluje Protokół do Umowy o handlu i współpracy UE–UK, który przewiduje m.in. zasadę delegowania (pracownik delegowany pozostaje w systemie państwa wysyłającego). Osoby, których sytuacja transgraniczna rozpoczęła się przed 31.12.2020 r., pozostają objęte Umową o wystąpieniu. Składki na ubezpieczenia społeczne nie są objęte umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jak rozstrzyga się podwójną rezydencję

Jeśli oba państwa uznają Cię za rezydenta, stosuje się art. 4 ust. 2 umowy: Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania (Londyn, 20.07.2006; Dz.U. 2006 nr 250 poz. 1840), zmodyfikowana przez Konwencję MLI. Kryteria stosuje się po kolei — stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo, a na końcu wzajemne porozumienie organów podatkowych.

Pojęcia, z którymi spotkasz się w Wielkiej Brytanii

Statutory Residence Test (SRT): brytyjski test rezydencji podatkowej: testy automatyczne i test wystarczających powiązań
tax year: brytyjski rok podatkowy: od 6 kwietnia do 5 kwietnia
UK ties: powiązania z UK: rodzina, zakwaterowanie, praca, 90 dni, kraj
split year treatment: podział roku podatkowego w roku przyjazdu lub wyjazdu
FIG regime: 4-letni reżim dochodów i zysków zagranicznych dla nowych rezydentów (od 6.04.2025)
HMRC: brytyjska administracja podatkowa (HM Revenue & Customs)

Pytania

Czy praca w UK przez mniej niż 183 dni chroni przed rezydencją brytyjską?

Nie zawsze. Według SRT rezydentem UK możesz być także przy mniej niż 183 dniach — przez test domu, pracę w pełnym wymiarze w UK albo test wystarczających powiązań. Jeżeli Polska również uznaje Cię za rezydenta, rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy PL–UK: stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, zwykły pobyt, obywatelstwo.

Jak w Polsce rozlicza się wynagrodzenie z UK?

Od roku 2020 Polska stosuje do dochodów z UK metodę proporcjonalnego odliczenia (art. 22 ust. 2 umowy w brzmieniu nadanym przez Konwencję MLI): dochód wykazuje się w Polsce, a podatek zapłacony w UK odlicza do wysokości polskiego podatku przypadającego na ten dochód. Do dochodów z pracy przysługuje ulga abolicyjna, od 2021 r. co do zasady do 1360 zł.

Która umowa obowiązuje między Polską a Wielką Brytanią?

Konwencja podpisana w Londynie 20 lipca 2006 r., obowiązująca od 27 grudnia 2006 r., zmodyfikowana przez Konwencję MLI. Reguły kolizyjne dla osób fizycznych zawiera art. 4 ust. 2, a regułę 183 dni dla wynagrodzeń — art. 14 ust. 2 (okres dwunastu miesięcy).

Źródła

Przepisy i wyjaśnienia urzędowe

Finance Act 2013, Sch. 45 (Statutory Residence Test) — Jesteś rezydentem UK, jeżeli spełniasz co najmniej jeden automatyczny test brytyjski i żadnego automatycznego testu zagranicznego albo spełniasz test wystarczających powiązań (sufficient ties test). Automatyczne testy zagraniczne mają pierwszeństwo.
Income Tax Act 2007, s. 4(3) — Brytyjski rok podatkowy trwa od 6 kwietnia do 5 kwietnia następnego roku.
HMRC RDR3 — Statutory Residence Test guidance — Oficjalne wytyczne HMRC dotyczące Statutory Residence Test.
Sch. 45, paras 12–14 — Automatycznie nierezydent: mniej niż 16 dni w UK (jeśli był rezydentem UK w którymkolwiek z 3 poprzednich lat podatkowych), mniej niż 46 dni (jeśli nie był) albo praca w pełnym wymiarze za granicą przy mniej niż 91 dniach w UK i mniej niż 31 dniach pracy w UK.
Sch. 45, paras 22–23 — Dzień liczy się, jeżeli o północy przebywasz w UK; dni tranzytu się nie liczą; do 60 dni pobytu w UK z powodu wyjątkowych okoliczności (wojna, klęska żywiołowa) można pominąć.
Sch. 45, para 7 — Automatycznie rezydent UK: co najmniej 183 dni w UK w roku podatkowym.
Sch. 45, paras 8, 25 — Test domu: dom w UK, w którym przebywałeś co najmniej 30 dni, i brak domu za granicą, w którym przebywałeś co najmniej 30 dni (ocena w okresie 91 dni).
Sch. 45, para 9 — Praca w pełnym wymiarze w UK przez okres 365 dni: średnio co najmniej 35 godzin tygodniowo, ponad 75% dni roboczych w UK.
Sch. 45, paras 17–19, 31–38 — Test wystarczających powiązań: przyjeżdżający — 46–90 dni i 4 powiązania, 91–120 dni i ≥3, ≥121 dni i ≥2; wyjeżdżający (rezydent UK w 1 z 3 poprzednich lat) — 16–45 dni i ≥4, 46–90 i ≥3, 91–120 i ≥2, ≥121 i ≥1. Powiązania: rodzina, zakwaterowanie, praca, 90 dni, kraj.
art. 3 ust. 1a ustawy o PIT — Miejsce zamieszkania w Polsce ma osoba, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Wystarczy jedna z przesłanek.
art. 14 ust. 2 Konwencji PL–UK — Wynagrodzenie rezydenta jednego państwa za pracę wykonywaną w drugim państwie podlega opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji, jeżeli odbiorca przebywa w drugim państwie nie dłużej niż łącznie 183 dni w każdym okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym, wynagrodzenie wypłaca pracodawca niebędący rezydentem drugiego państwa i nie jest ono ponoszone przez zakład pracodawcy w drugim państwie.
art. 4 ust. 2 Konwencji PL–UK — Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w obu państwach: (a) stałe miejsce zamieszkania; jeżeli w obu państwach — ośrodek interesów życiowych (ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze); (b) jeżeli nie można ustalić ośrodka interesów życiowych albo osoba nie posiada stałego miejsca zamieszkania w żadnym z państw — miejsce zwykłego pobytu; (c) zwykły pobyt w obu albo w żadnym — obywatelstwo; (d) obywatelstwo obu albo żadnego — wzajemne porozumienie właściwych władz.
art. 22 ust. 2 Konwencji PL–UK w brzmieniu nadanym art. 5 ust. 6 (opcja C) Konwencji MLI — Polska odlicza od podatku rezydenta kwotę równą podatkowi zapłaconemu w UK od dochodu, który zgodnie z Konwencją może być opodatkowany w UK; odliczenie nie może przekroczyć części podatku przypadającej na ten dochód (metoda proporcjonalnego odliczenia zamiast pierwotnego wyłączenia z art. 22 ust. 2 lit. a). Postanowienia MLI stosuje się w Polsce do podatków za okresy rozpoczynające się 1.04.2019 r. lub później.
art. 27 ust. 8–9 ustawy o PIT — Dochód zagraniczny jest albo zwolniony z zastosowaniem progresji (metoda wyłączenia z progresją, ust. 8), albo podatek zapłacony za granicą odlicza się proporcjonalnie (metoda proporcjonalnego odliczenia, ust. 9) — zależnie od umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
art. 27g ustawy o PIT (ulga abolicyjna) — powroty.gov.pl — Rezydent Polski (nieograniczony obowiązek podatkowy), który uzyskuje za granicą dochody m.in. ze stosunku pracy lub działalności osobiście wykonywanej, rozliczane metodą proporcjonalnego odliczenia, odlicza od podatku różnicę między podatkiem obliczonym tą metodą a podatkiem obliczonym metodą wyłączenia z progresją. Od 2021 r. odliczenie nie może przekroczyć 1360 zł (limit nie dotyczy m.in. pracy wykonywanej poza terytorium lądowym państw).
Sch. 45, Part 3 (paras 44–51); HMRC RFIG21010 — W roku przyjazdu lub wyjazdu brytyjski rok podatkowy może — przy spełnieniu określonych warunków — zostać podzielony: część zagraniczna jest opodatkowana jak u nierezydenta. Nie jest to opcja: podział następuje automatycznie po spełnieniu warunków.
Objaśnienia podatkowe MF z 29.04.2021 (rezydencja podatkowa) — Każdą z przesłanek (centrum interesów osobistych albo gospodarczych) ocenia się odrębnie — wystarczy jedna. Do 183 dni wlicza się każdy rozpoczęty dzień pobytu, w tym dzień przyjazdu i wyjazdu; pobyt nie musi być nieprzerwany; rezydencja może powstać lub ustać w trakcie roku.
Finance Act 2025, s. 37; ITTOIA 2005 ss. 845A–845J; GOV.UK «Check if you can claim the 4-year foreign income and gains regime» (published 6 April 2025) — Od 6.04.2025 czteroletni reżim FIG (foreign income and gains) zastąpił remittance basis. Przysługuje najwyżej przez 4 kolejne lata podatkowe od początku rezydencji w UK, po co najmniej 10 latach nierezydencji; wybiera się go w zeznaniu Self Assessment; korzystający tracą kwoty wolne w podatku dochodowym i CGT. Zagraniczne wynagrodzenia ze stosunku pracy nie są objęte reżimem.
Umowa o handlu i współpracy UE–UK — koordynacja zabezpieczenia społecznego (gov.pl, 31.12.2020) — Od 1.01.2021 koordynację systemów zabezpieczenia społecznego między UE a UK reguluje Protokół do Umowy o handlu i współpracy, który dotyczy przyszłych zdarzeń transgranicznych; przewiduje zasadę delegowania (do pracownika delegowanego stosuje się ustawodawstwo państwa wysyłającego). Osoby objęte Umową o wystąpieniu (sytuacje sprzed 31.12.2020) pozostają przy jej zasadach.
art. 22 ust. 1 Konwencji PL–UK — Wielka Brytania zalicza podatek polski od dochodu ze źródeł polskich na poczet podatku brytyjskiego, z zastrzeżeniem brytyjskich przepisów o kredycie podatkowym.
art. 4 ust. 2 lit. a Konwencji — Osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania tylko w państwie, w którym ma stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma je w obu państwach — tylko w państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych).
art. 4 ust. 2 lit. b Konwencji — Jeżeli nie posiadasz stałego miejsca zamieszkania w żadnym z państw, umowa przechodzi od razu do kryterium miejsca zwykłego pobytu (ośrodek interesów życiowych bada się tylko przy stałym miejscu zamieszkania w obu państwach).
art. 4 ust. 2 lit. c, d Konwencji — Zwykły pobyt w obu państwach albo w żadnym — decyduje obywatelstwo; obywatelstwo obu państw albo żadnego — właściwe władze rozstrzygają sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.

Orzecznictwo

Court of Appeal (England and Wales), A Taxpayer v HMRC [2025] EWCA Civ 106, 13.02.2025 — Zobowiązania moralne (opieka nad dziećmi ciężko chorego krewnego) mogą zostać uwzględnione przy ocenie, czy okoliczności są wyjątkowe i pozwalają pominąć dni na podstawie para 22(4); osobę z 50 dniami pobytu uznano za nierezydenta UK przy progu 45 dni.
First-tier Tribunal (Tax Chamber), Michael Parker v HMRC [2026] UKFTT 652 (TC), 01.05.2026 — Trzy dni uznano za tranzyt, a jeden za wyjątkowe okoliczności; przy pozostałych 89 dniach w UK podatnik spełnił test pracy w pełnym wymiarze za granicą i nie był rezydentem UK.
Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber), McCabe v HMRC [2024] UKUT 00280 (TCC), 12.09.2024 — Dom w UK uznano za «stałe miejsce zamieszkania» w rozumieniu umowy, choć podatnik rzadko w nim nocował; ośrodek interesów życiowych — w UK. Kryteria art. 4 stosuje się kolejno. Sprawa dotyczyła umowy UK z innym państwem o tej samej konstrukcji art. 4.

Aktualizacja 04.11.2026. Wynik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Organy podatkowe i sądy mogą inaczej interpretować przepisy, także ze względu na okoliczności, których tu nie uwzględniono, a prawo się zmienia. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Sprawdź swój status