Rezydencja podatkowa w Bangladeszu a rezydencja w Polsce
Bangladesz ustala rezydencję wyłącznie na podstawie dni w roku dochodowym (1 lipca – 30 czerwca): rezydentem jest osoba, która przebywała tam co najmniej 183 dni albo co najmniej 90 dni i łącznie co najmniej 365 dni w 4 poprzednich latach (s. 2(45) Income Tax Act, 2023). Obywatelstwo, mieszkanie ani rodzina nie mają znaczenia dla rezydencji, ale nierezydent bez obywatelstwa Bangladeszu płaci od dochodów z Bangladeszu co do zasady 30%. Polska patrzy na ośrodek interesów życiowych i pobyt dłuższy niż 183 dni w roku kalendarzowym. Podwójną rezydencję rozstrzyga art. 4 ust. 2 konwencji PL–BD z 8.07.1997 r., a dochody, które może opodatkować Bangladesz, Polska zwalnia z progresją (art. 23).
Bezpłatnie, bez rejestracji, ok. 3 minut. Wniosek według polskiej ustawy o PIT w porównaniu z prawem Bangladeszu i umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Kiedy Bangladesz uznaje Cię za rezydenta podatkowego
Rezydencja w Bangladeszu zależy wyłącznie od dni liczonych w bangladeskim roku dochodowym (1 lipca – 30 czerwca): co najmniej 183 dni albo co najmniej 90 dni plus łącznie 365 dni w 4 poprzednich latach. Obywatelstwo, mieszkanie ani rodzina nie mają znaczenia. Dawne Income Tax Ordinance, 1984 przewidywało 182 dni; Income Tax Act, 2023 — 183.
Przy 90–182 dniach w Bangladeszu w bieżącym roku dochodowym decyduje suma 4 poprzednich lat dochodowych: 365 dni lub więcej oznacza rezydencję.
U nierezydenta obywatelstwo nie zmienia statusu, ale zmienia stawkę: nierezydent-Banglijczyk płaci według zwykłej skali, pozostali nierezydenci — 30%.
- Przebywałeś(-aś) w Bangladeszu co najmniej 183 dni w roku dochodowym — według s. 2(45)(a)(1) Income Tax Act, 2023 jesteś rezydentem. Bangladesz opodatkowuje wszystkie Twoje dochody powstałe lub otrzymane w Bangladeszu i za granicą, w tym dochody z Polski (s. 26).
- Przebywałeś(-aś) w Bangladeszu co najmniej 90 dni w roku dochodowym i łącznie co najmniej 365 dni w 4 poprzednich latach — według s. 2(45)(a)(2) Income Tax Act, 2023 jesteś rezydentem. Bangladesz opodatkowuje wszystkie Twoje dochody powstałe lub otrzymane w Bangladeszu i za granicą, w tym dochody z Polski (s. 26).
Kiedy jesteś nierezydentem
- Nie spełniasz żadnego testu dni, więc jesteś nierezydentem-Banglijczykiem. Bangladesz opodatkowuje tylko dochody powstałe lub otrzymane w Bangladeszu, według zwykłej skali (s. 2(4) i 26). Wynagrodzenie za pracę w Polsce nie podlega opodatkowaniu w Bangladeszu — chyba że wypłaca je rząd Bangladeszu lub władza lokalna Tobie jako obywatelowi Bangladeszu w ich służbie (s. 27(a)).
- Nie spełniasz żadnego testu dni, więc jesteś nierezydentem Bangladeszu. Bangladesz opodatkowuje tylko dochody powstałe lub otrzymane w Bangladeszu; ponieważ nie jesteś Banglijczykiem, stawka wynosi co do zasady 30% (s. 2(4) i 26).
Gdzie prawo Bangladeszu koliduje z polskimi przepisami
- Kolizja: rezydent obu państw — test dni w Bangladeszu, ośrodek interesów w Polsce. Bangladesz uznaje Cię za rezydenta wyłącznie na podstawie dni w swoim roku dochodowym, a Polska — gdy masz tu ośrodek interesów osobistych lub gospodarczych albo przebywasz tu ponad 183 dni w roku kalendarzowym. Ponieważ lata podatkowe są przesunięte o pół roku, łatwo spełnić oba kryteria. Kolizję rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy z 1997 r.: stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo, porozumienie właściwych organów.
Co jeszcze warto wiedzieć
- Różne lata podatkowe: w Bangladeszu od 1 lipca, w Polsce rok kalendarzowy. Bangladeski rok dochodowy trwa od 1 lipca do 30 czerwca, polski rok podatkowy jest kalendarzowy. Każde państwo liczy dni we własnym roku: Bangladesz — 183 dni (albo 90 dni plus 365 dni w 4 poprzednich latach) w okresie lipiec–czerwiec, Polska — ponad 183 dni w roku kalendarzowym. Limit 183 dni dla wynagrodzeń w art. 15 ust. 2 umowy odnosi się do «danego roku podatkowego»; umowa nie wskazuje, rok którego państwa się liczy — przy pracy na przełomie lat sprawdź oba okresy.
- Jak Polska unika podwójnego opodatkowania dochodów z Bangladeszu. Według art. 23 ust. 1 umowy dochód polskiego rezydenta, który może być opodatkowany w Bangladeszu (np. wynagrodzenie za pracę w Bangladeszu ponad limit art. 15 ust. 2, dochód z nieruchomości w Bangladeszu), jest w Polsce zwolniony, ale podwyższa stawkę od pozostałych dochodów (wyłączenie z progresją, art. 27 ust. 8 ustawy o PIT). Od dywidend, odsetek i należności licencyjnych Polska odlicza podatek bangladeski (art. 27 ust. 9). Bangladesz nie jest stroną Konwencji MLI, więc metoda się nie zmieniła. Bangladesz ze swojej strony odlicza podatek polski od podatku bangladeskiego swoich rezydentów (art. 23 ust. 2).
- Praca w Bangladeszu przy rezydencji w Polsce: 183 dni (art. 15 ust. 2). Wynagrodzenie za pracę fizycznie wykonaną w Bangladeszu jest dochodem ze źródła bangladeskiego (s. 27(a)), nawet jeśli wypłaca je polski pracodawca. Bangladesz nie może go opodatkować tylko wtedy, gdy łącznie: przebywasz tam nie dłużej niż 183 dni w danym roku podatkowym, pracodawca nie ma siedziby w Bangladeszu i wynagrodzenia nie ponosi jego zakład ani stała placówka w Bangladeszu. W przeciwnym razie Bangladesz opodatkowuje wynagrodzenie za dni pracy na swoim terytorium, a Polska zwalnia je z progresją.
- Nierezydent-cudzoziemiec: 30% od dochodów z Bangladeszu, niższe stawki umowne wymagają zaświadczenia NBR. Jako nierezydent bez obywatelstwa Bangladeszu płacisz od dochodów z Bangladeszu 30%, zwykle pobierane u źródła (s. 119). Niższe stawki z umowy (np. od dywidend, odsetek, należności licencyjnych) płatnik stosuje dopiero po otrzymaniu zaświadczenia National Board of Revenue; do wniosku potrzebny jest polski certyfikat rezydencji. Bez zakładu w Bangladeszu pobrany podatek jest ostateczny.
- Obywatel Bangladeszu będący tam rezydentem: zarobki z Polski przekazane do kraju są zwolnione. Dochód obywatela Bangladeszu z pracy fizycznie wykonanej za granicą, przekazany do Bangladeszu legalnymi kanałami bankowymi, nie wchodzi do dochodu całkowitego w Bangladeszu (Income Tax Act, 2023, szósty załącznik, część 1, pkt 17) — wykazuje się go w zeznaniu jako dochód zwolniony. Polska może nadal opodatkować wynagrodzenie za pracę w Polsce na zasadach art. 15 umowy.
- Rok przyjazdu lub wyjazdu: Bangladesz nie dzieli roku. Bangladesz ustala rezydencję za cały rok dochodowy (1 lipca – 30 czerwca), bez roku dzielonego. Polska uznaje zmianę rezydencji w trakcie roku kalendarzowego. W roku przeprowadzki możesz więc przez część miesięcy być rezydentem obu państw; za okres podwójnej rezydencji stosuje się art. 4 ust. 2 umowy. Zachowaj stemple wjazdu i wyjazdu.
- Ubezpieczenia społeczne: brak informacji o umowie polsko-bangladeskiej. Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 nie dotyczy Bangladeszu, a umowa podatkowa nie obejmuje składek. Nie znaleźliśmy umowy o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Bangladeszem; przy dłuższej pracy za granicą sprawdź w ZUS, czy i gdzie podlegasz ubezpieczeniu.
- Która umowa obowiązuje: konwencja z 1997 r.. Stosuje się konwencję między Rządem RP a Rządem Ludowej Republiki Bangladeszu z 8.07.1997 r. (Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1121; w życie 28.01.1999 r., stosowana od 1.01.2000 r.). Bangladesz nie jest stroną Konwencji MLI. Tie-breaker: art. 4 ust. 2; praca najemna: art. 15; funkcje publiczne: art. 19; unikanie podwójnego opodatkowania: art. 23; procedura wzajemnego porozumiewania się: art. 25.
Jak rozstrzyga się podwójną rezydencję
Jeśli oba państwa uznają Cię za rezydenta, stosuje się art. 4 ust. 2 umowy: Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ludowej Republiki Bangladeszu w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzona w Warszawie dnia 8 lipca 1997 r.. Kryteria stosuje się po kolei — stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo, a na końcu wzajemne porozumienie organów podatkowych.
Pojęcia, z którymi spotkasz się w Bangladeszu
- আয়বর্ষ
- rok dochodowy — od 1 lipca do 30 czerwca
- নিবাসী
- rezydent — co najmniej 183 dni albo 90 dni plus 365 dni w 4 poprzednich latach
- অনিবাসী বাংলাদেশি
- nierezydent-Banglijczyk — obywatel Bangladeszu niebędący rezydentem, opodatkowany według zwykłej skali
- আয়কর আইন, ২০২৩
- Income Tax Act, 2023 — ustawa o podatku dochodowym Bangladeszu
- উৎসে কর
- podatek pobierany u źródła przez płatnika, np. od wynagrodzenia; od wypłat dla nierezydentów — do 30%
- জাতীয় রাজস্ব বোর্ড
- National Board of Revenue (NBR) — wydaje zaświadczenia o obniżonej stawce na podstawie umowy
Pytania
Pracuję w Bangladeszu na kontrakcie, a rodzina mieszka w Polsce. Gdzie jestem rezydentem?
Po 183 dniach w bangladeskim roku dochodowym Bangladesz uzna Cię za rezydenta, a Polska — ze względu na ośrodek interesów osobistych. Rozstrzyga art. 4 ust. 2 konwencji PL–BD: jeżeli stałe mieszkanie masz tylko w jednym państwie, jesteś rezydentem tego państwa; przy mieszkaniu w obu decyduje ośrodek interesów życiowych.
Ile dni mogę pracować w Bangladeszu bez tamtejszego podatku od wynagrodzenia?
Według art. 15 ust. 2 konwencji — nie więcej niż 183 dni w danym roku podatkowym, jeżeli pracodawca nie ma miejsca zamieszkania ani siedziby w Bangladeszu, a wynagrodzenia nie ponosi jego zakład ani stała placówka w Bangladeszu. Konwencja nie wskazuje, rok którego państwa się liczy, więc przy pracy na przełomie lat sprawdź zarówno rok kalendarzowy, jak i okres od 1 lipca do 30 czerwca.
Jak Polska rozlicza wynagrodzenie z Bangladeszu?
Według art. 23 ust. 1 konwencji dochód, który może być opodatkowany w Bangladeszu, jest w Polsce zwolniony, ale podwyższa stawkę od pozostałych dochodów (art. 27 ust. 8 ustawy o PIT). Od dywidend, odsetek i należności licencyjnych Polska odlicza podatek bangladeski. Bangladesz nie jest stroną Konwencji MLI, więc ta metoda się nie zmieniła.
Źródła
Przepisy i wyjaśnienia urzędowe
- Income Tax Act, 2023 (Act No. 12 of 2023), s. 2(45)(a) — authentic English text published by NBR (S.R.O. No. 404-Law/2025) — Osoba fizyczna jest rezydentem w roku dochodowym, jeżeli (1) przebywała w Bangladeszu w jednym lub kilku okresach łącznie co najmniej 183 dni w tym roku albo (2) przebywała w Bangladeszu co najmniej 90 dni w tym roku i łącznie co najmniej 365 dni w 4 poprzednich latach. Definicja nie zawiera warunku obywatelstwa ani mieszkania.
- NBR Income Tax Circular 2023-2024 (12.10.2023), paras 1.1–1.2 — Skalę podatkową dla osób fizycznych stosuje się do wszystkich osób z wyjątkiem nierezydentów niebędących nierezydentami-Banglijczykami; nierezydenci będący osobami fizycznymi inni niż nierezydenci-Banglijczycy (nie spółki ani stowarzyszenia) płacą 30%.
- Income Tax Act, 2023, s. 26 — Dochód całkowity rezydenta obejmuje wszystkie dochody z dowolnego źródła powstałe lub otrzymane w Bangladeszu lub poza nim; dochód całkowity nierezydenta obejmuje tylko dochody powstałe lub uważane za powstałe w Bangladeszu oraz otrzymane w Bangladeszu.
- Income Tax Act, 2023, s. 2(4) — «Nierezydent» oznacza osobę, która nie jest rezydentem.
- Income Tax Act, 2023, s. 27(a) — Dochód ze stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty, uważa się za powstały w Bangladeszu, jeżeli został uzyskany w Bangladeszu albo jeżeli wypłaca go rząd Bangladeszu lub władza lokalna w Bangladeszu obywatelowi Bangladeszu w ich służbie.
- Finance Act, 2026 — income tax rates (PwC Bangladesh, «Finance Act 2026: key amendments», June 2026) — Rok dochodowy 2026-27: ogólna kwota wolna 4,00,000 Tk (kobiety i osoby w wieku 65+ — 4,50,000 Tk; osoby z niepełnosprawnością i trzecia płeć — 5,25,000 Tk); dalej 10% od kolejnych 3,00,000 Tk, 15% od kolejnych 4,00,000 Tk, 20% od kolejnych 5,00,000 Tk, 25% od kolejnych 20,00,000 Tk i 30% od nadwyżki. Nierezydenci będący osobami fizycznymi inni niż nierezydenci-Banglijczycy: 30%.
- art. 15 ust. 2 umowy PL–BD — Wynagrodzenie rezydenta jednego państwa za pracę najemną wykonywaną w drugim państwie podlega opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji, jeżeli łącznie: odbiorca przebywa w drugim państwie łącznie nie dłużej niż 183 dni «w danym roku podatkowym», wynagrodzenie wypłaca pracodawca (lub osoba w jego imieniu) niemający miejsca zamieszkania ani siedziby w drugim państwie i nie ponosi go zakład ani stała placówka pracodawcy w drugim państwie.
- art. 3 ust. 1a ustawy o PIT (Dz.U. 2026 poz. 592) — Polskim rezydentem podatkowym jest osoba fizyczna, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Przesłanki są alternatywne; rezydent podlega w Polsce opodatkowaniu od całości dochodów (art. 3 ust. 1).
- art. 4 ust. 2 umowy PL–BD z 8.07.1997 — Osobę mającą miejsce zamieszkania w obu państwach uważa się za mającą je w państwie, w którym ma stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma je w obu — w państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych). Dalej decyduje miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo, a w ostateczności porozumienie właściwych organów.
- art. 23 umowy PL–BD z 8.07.1997 (Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1121) — Polska (art. 23 ust. 1): dochód polskiego rezydenta, który może być opodatkowany w Bangladeszu, jest w Polsce zwolniony, ale może być uwzględniony przy ustalaniu stawki dla pozostałych dochodów (wyłączenie z progresją, lit. a); od dywidend, odsetek i należności licencyjnych (art. 10–12) odlicza się podatek bangladeski, do części podatku polskiego przypadającej na ten dochód (lit. b). Bangladesz (art. 23 ust. 2): podatek zapłacony w Polsce od dochodu, który może być opodatkowany w Polsce, odlicza się od podatku bangladeskiego, do części podatku bangladeskiego przypadającej proporcjonalnie na ten dochód.
- art. 27 ust. 8 ustawy o PIT (metoda wyłączenia z progresją) — Jeżeli dochody zagraniczne są zwolnione od podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dodaje się je do dochodów opodatkowanych w Polsce, oblicza podatek według skali od sumy, ustala stopę procentową i stosuje ją wyłącznie do dochodu opodatkowanego w Polsce.
- art. 27 ust. 9 ustawy o PIT (metoda proporcjonalnego odliczenia) — Jeżeli umowa nie przewiduje wyłączenia z progresją (albo umowy brak), dochody zagraniczne łączy się z dochodami polskimi, a od podatku od łącznej sumy odlicza się podatek zapłacony za granicą — nie więcej niż część podatku przypadająca proporcjonalnie na dochód zagraniczny.
- Income Tax Act, 2023, s. 119 — Osoba wypłacająca nierezydentowi kwotę podlegającą opodatkowaniu potrąca podatek według przepisanej stawki, nie wyższej niż 30%; NBR może wydać zaświadczenie o niepobieraniu lub obniżonej stawce z powodu umowy lub z innych przyczyn (decyzja w ciągu 30 dni od kompletnego wniosku); u nierezydenta bez zakładu w Bangladeszu pobrany podatek jest ostatecznym zobowiązaniem.
- Income Tax Act, 2023, szósty załącznik, część 1, pkt 17 — Prothom Alo, 27.09.2023 — Dochód osoby fizycznej z Bangladeszu uzyskany za granicą i przekazany do Bangladeszu zgodnie z przepisami o przekazach zagranicznych nie wchodzi do dochodu całkowitego; w zeznaniu wykazuje się go jako dochód zwolniony.
- Objaśnienia podatkowe MF z 29.04.2021 r. (rezydencja podatkowa) — Każdy z warunków (centrum interesów osobistych albo gospodarczych, ponad 183 dni) ocenia się odrębnie — wystarczy jeden. Do 183 dni wlicza się każdy dzień choćby częściowego pobytu, w tym dzień przyjazdu i wyjazdu; pobyt nie musi być nieprzerwany; rezydencja może powstać lub ustać w trakcie roku.
- ZUS — wykaz umów w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
- Wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (infor.pl) — Bangladesz: podpisana 8.07.1997, w życie 28.01.1999, stosowana od 1.01.2000, Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1121.
- Income Tax Act, 2023, s. 86 — Płatnik wynagrodzenia potrąca podatek u źródła według stawki przeciętnej właściwej dla szacowanego rocznego dochodu całkowitego odbiorcy.
- Income Tax Act, 2023, s. 170(1) (substituted by s. 97 of the Finance Act, 2026 [Act No. 96 of 2026], effective 1 July 2026) — Zeznanie osoby fizycznej: złożone 1 lipca – 30 września — ulga 5% podatku należnego albo 25 000 Tk (niższa kwota); 1 października – 31 grudnia — bez ulgi i bez podatku dodatkowego; 1 stycznia – 31 marca — podatek dodatkowy 2% albo 3000 Tk (wyższa kwota); 1 kwietnia – 30 czerwca — 5% albo 5000 Tk (wyższa kwota). Osoba przebywająca za granicą na urlopie naukowym, w delegacji lub zarobkowo z ważną wizą i zezwoleniem składa zeznanie w ciągu 90 dni od powrotu do Bangladeszu.
- Income Tax Act, 2023, ss. 167 and 169(4) — Rezydent-Banglijczyk dołącza do zeznania zestawienie aktywów i zobowiązań; nierezydent-Banglijczyk wykazuje tylko aktywa położone w Bangladeszu (s. 167(3)); nierezydent-Banglijczyk może złożyć zeznanie za pośrednictwem najbliższego przedstawicielstwa Bangladeszu (s. 169(4)).
- Income Tax Act, 2023, s. 166 — Zeznanie jest obowiązkowe, jeżeli dochód przekracza kwotę wolną, jeżeli osoba była wymierzona w którymkolwiek z 3 poprzednich lat, oraz w innych przypadkach (ust. 1); nie jest obowiązkowe dla nierezydenta będącego osobą fizyczną bez zakładu w Bangladeszu (ust. 2).
- art. 4 ust. 2 konwencji PL–BD z 8.07.1997 (Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1121) — Osoba mająca miejsce zamieszkania w obu państwach: a) państwo, w którym ma stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma je w obu — państwo ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych (ośrodek interesów życiowych); b) jeżeli nie można go ustalić albo nie ma stałego miejsca zamieszkania w żadnym państwie («nie posiada stałego miejsca zamieszkania w żadnym») — państwo, w którym zwykle przebywa; c) zwykły pobyt w obu państwach lub w żadnym — państwo obywatelstwa; d) obywatelstwo obu państw lub żadnego z nich — sprawę rozstrzygają właściwe organy w drodze wzajemnego porozumienia.
- podatki.gov.pl — Wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (stan na 30.09.2026) — Bangladesz: podpisana 8.07.1997, w życie 28.01.1999, stosowana w Polsce od 1.01.2000, Dz.U. 2000 poz. 1121; brak tekstu syntetycznego MLI.
- OECD — Signatories and Parties to the MLI (stan na 11.12.2025) — Bangladesz nie jest sygnatariuszem ani stroną Konwencji wielostronnej (MLI); MLI nie zmienia więc żadnej dwustronnej umowy podatkowej Bangladeszu.
- art. 4 ust. 2 lit. b konwencji PL–BD — Jeżeli nie masz stałego mieszkania w żadnym państwie, umowa przechodzi od razu do miejsca zwykłego pobytu (ośrodek interesów życiowych bada się tylko przy mieszkaniu w obu państwach).
- art. 4 ust. 2 lit. a konwencji PL–BD — Ośrodek interesów życiowych: państwo, z którym masz ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze.
- art. 4 ust. 2 lit. c–d konwencji PL–BD — Przy zwykłym pobycie w obu państwach lub w żadnym — rezydent państwa obywatelstwa; przy obywatelstwie obu państw lub żadnego z nich właściwe organy rozstrzygają sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Aktualizacja 04.11.2026. Wynik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Organy podatkowe i sądy mogą inaczej interpretować przepisy, także ze względu na okoliczności, których tu nie uwzględniono, a prawo się zmienia. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z doradcą podatkowym.
Inne państwa
- Podatki w Austrii
- Podatki w Chinach
- Podatki w Czechach
- Podatki we Francji
- Podatki w Hiszpanii
- Podatki w Indiach
- Podatki w Japonii
- Podatki w Kanadzie
- Podatki w Niderlandach
- Podatki w Niemczech
- Podatki w Pakistanie
- Podatki w Rumunii
- Podatki w Stanach Zjednoczonych
- Podatki w Szwajcarii
- Podatki w Turcji
- Podatki w Ukrainie
- Podatki na Węgrzech
- Podatki w Wielkiej Brytanii
- Podatki we Włoszech