Rezydencja podatkowa we Włoszech dla polskich podatników

Od 2024 r. Włochy uznają za rezydenta osobę, która przez większą część roku ma we Włoszech residenza, domicilio (centrum relacji osobistych i rodzinnych) albo jest tam fizycznie obecna — część dnia liczy się jako cały dzień. Gdy rezydencję przypisują Ci oba państwa, decyduje art. 4 ust. 2 umowy polsko-włoskiej z 1985 r.

Sprawdź swój status: Polska i Włochy

Bezpłatnie, bez rejestracji, ok. 3 minut. Wniosek według polskiej ustawy o PIT w porównaniu z prawem Włoch i umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Kiedy Włochy uznaje Cię za rezydenta podatkowego

Od 2024 r. Włochy uznają za rezydenta osobę, która przez większą część roku spełnia choć jedno kryterium: obecność fizyczna (część dnia liczy się jako cały dzień), domicilio (główne relacje osobiste i rodzinne we Włoszech), residenza (miejsce zwykłego pobytu) albo wpis do anagrafe.

Przebywałeś we Włoszech 183 dni lub więcej (licząc części dni) — jesteś włoskim rezydentem podatkowym, także jeśli pracowałeś stamtąd zdalnie.
Twoje główne relacje osobiste i rodzinne są we Włoszech — to domicilio, które od 2024 r. samo w sobie czyni Cię włoskim rezydentem, nawet bez dni pobytu.
Jesteś wpisany do anagrafe — domniemywa się włoską rezydencję. Obalisz je tylko, wykazując, że nie spełniasz żadnego kryterium (obecność, domicilio, residenza).

Kiedy jesteś nierezydentem

Mniej niż 183 dni, brak rodziny i wpisu we Włoszech — nie jesteś włoskim rezydentem. Wynagrodzenie za pracę wykonaną we Włoszech nadal może być tam opodatkowane.

Gdzie prawo Włoch koliduje z polskimi przepisami

Kolizja: 183 dni we Włoszech przy rezydencji w Polsce. Włochy uznają Cię za rezydenta, bo przebywałeś tam przez większą część roku (część dnia = cały dzień). Polska uznaje Cię za rezydenta, jeżeli masz w Polsce ośrodek interesów życiowych lub przebywałeś tu ponad 183 dni. O rezydencji dla celów umowy decyduje art. 4 ust. 2: stałe miejsce zamieszkania tylko w Polsce — rezydencja polska; w obu państwach — ośrodek interesów życiowych; dalej miejsce zwykłego pobytu i obywatelstwo.
Kolizja: rodzina we Włoszech — rezydencja bez jednego dnia pobytu. Od 2024 r. Włochy uznają za rezydenta osobę, której główne relacje osobiste i rodzinne są we Włoszech, nawet jeśli tam nie przebywa. Polski ośrodek interesów życiowych obejmuje zarówno więzi osobiste, jak i gospodarcze — praca i majątek w Polsce mogą przesądzić o polskiej rezydencji. Kolizję rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy: przy stałym mieszkaniu w obu państwach ocenia się łącznie więzi osobiste i gospodarcze, a gdy to nie daje wyniku — miejsce zwykłego pobytu, potem obywatelstwo. Za lata sprzed 2024 r. Corte di Cassazione dawała pierwszeństwo interesom gospodarczym; nowe zasady nie działają wstecz (Cass. 19843/2024).
Kolizja: wpis do anagrafe. Wpis do włoskiej ewidencji ludności przez większą część roku tworzy domniemanie włoskiej rezydencji; polskie prawo go nie uwzględnia. Kolizję rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy — Agenzia delle Entrate wprost przyjmuje, że umowa ma pierwszeństwo także wtedy, gdy włoska rezydencja wynika wyłącznie z wpisu. Wyrejestruj się z anagrafe po wyjeździe z Włoch i przechowuj certyfikat polskiej rezydencji.

Co jeszcze warto wiedzieć

Włochy liczą część dnia jako cały dzień. Dni przyjazdu i wyjazdu liczą się jako dni pobytu we Włoszech. Te same dni podróży mogą być jednocześnie dniami pobytu w Polsce, więc w obu państwach może wyjść wysoka liczba dni. Do polskiego progu „dłużej niż 183 dni” potrzeba co najmniej 184 dni, a do włoskiego — 183 (184 w roku przestępnym).
Praca we Włoszech (także zdalna) przy rezydencji w Polsce. Dni pracy zdalnej z Włoch to dni pobytu we Włoszech, a wynagrodzenie za tę pracę jest dochodem ze źródła włoskiego. Jeżeli według umowy jesteś rezydentem Polski, Włochy mogą je opodatkować, chyba że łącznie: przebywasz we Włoszech nie dłużej niż 183 dni w roku kalendarzowym, pracodawca nie ma we Włoszech siedziby i koszt wynagrodzenia nie obciąża jego włoskiego zakładu (art. 15 ust. 2). Jeżeli Włochy opodatkują wynagrodzenie, Polska je zwalnia z progresją (art. 23 ust. 2 umowy, art. 27 ust. 8 ustawy o PIT) — ulga abolicyjna nie ma wtedy zastosowania.
Jak Polska unika podwójnego opodatkowania dochodów z Włoch. Umowa z Włochami nie została zmieniona Konwencją MLI, więc Polska nadal stosuje do większości dochodów (m.in. wynagrodzeń, dochodów z nieruchomości, zysków z działalności) metodę wyłączenia z progresją: dochodu z Włoch nie opodatkowuje się w Polsce, ale podwyższa on stawkę od dochodów polskich (art. 23 ust. 2 lit. a i c umowy, art. 27 ust. 8 ustawy o PIT). Dywidendy, odsetki i należności licencyjne rozlicza się metodą odliczenia proporcjonalnego (art. 23 ust. 2 lit. b, art. 27 ust. 9).
Włoski ryczałt dla nowych rezydentów (art. 24-bis TUIR). Jeżeli nie byłeś włoskim rezydentem przez co najmniej 9 z 10 poprzednich lat, możesz wybrać stały podatek od wszystkich dochodów zagranicznych: 300 000 EUR rocznie dla osób przenoszących się po wejściu w życie ustawy 199/2025 (wcześniej — kwota obowiązująca w chwili przeprowadzki), 50 000 EUR za członka rodziny, najwyżej przez 15 lat. Można wyłączyć z ryczałtu dochody z wybranych państw, np. z Polski — wtedy są opodatkowane we Włoszech na zasadach ogólnych z kredytem podatku zapłaconego w Polsce. Reżim nie zmienia polskiego opodatkowania dochodów ze źródeł w Polsce.
Włoski reżim impatriati (art. 5 D.Lgs. 209/2023). Pracownicy przenoszący się do Włoch, którzy nie byli rezydentami w 3 poprzednich latach (6 lub 7 — jeśli wcześniej pracowali dla tego samego pracodawcy lub grupy), pracują głównie we Włoszech, spełniają wymogi wysokich kwalifikacji i pozostaną rezydentami przez 5 lat, płacą podatek tylko od 50% dochodów z pracy lub samozatrudnienia (60% zwolnione przy małoletnim dziecku), do 600 000 EUR rocznie. Od 2027 r. reżim reguluje art. 225 nowego Testo unico.
Ubezpieczenia społeczne: rozporządzenie (WE) nr 883/2004. Między Polską a Włochami obowiązuje unijna koordynacja: podlegasz ubezpieczeniom tylko w jednym państwie, co do zasady tam, gdzie pracujesz. Pracownik delegowany z Polski do Włoch na nie dłużej niż 24 miesiące pozostaje w ZUS (zaświadczenie A1). Przy pracy w obu państwach decyduje znaczna część pracy w państwie zamieszkania. Zasady te są niezależne od rezydencji podatkowej.
Nowy włoski kodeks podatkowy od 2027 r.. Od 1.01.2027 r. TUIR zastępuje nowy kodeks (D.Lgs. 117/2026). Zasady rezydencji się nie zmieniają; inne artykuły mają nową numerację.

Jak rozstrzyga się podwójną rezydencję

Jeśli oba państwa uznają Cię za rezydenta, stosuje się art. 4 ust. 2 umowy: Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, sporządzona w Rzymie dnia 21 czerwca 1985 r.. Kryteria stosuje się po kolei — stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo, a na końcu wzajemne porozumienie organów podatkowych.

Pojęcia, z którymi spotkasz się we Włoszech

residenza fiscale: rezydencja podatkowa
domicilio: od 2024 r. — centrum relacji osobistych i rodzinnych; wystarcza do rezydencji
anagrafe: gminna ewidencja ludności — wpis tworzy wzruszalne domniemanie rezydencji
AIRE: rejestr obywateli włoskich mieszkających za granicą
regime dei neo-residenti: ryczałt od dochodów zagranicznych dla nowych rezydentów (art. 24-bis TUIR)
Agenzia delle Entrate: włoska administracja podatkowa

Pytania

Ile dni we Włoszech wystarczy, żeby zostać tam rezydentem?

183 dni w roku (184 w roku przestępnym), przy czym każda część dnia liczy się jako cały dzień — także dni pracy zdalnej. Rezydentem można też zostać bez dni pobytu: przez domicilio (rodzina we Włoszech) lub wpis do anagrafe.

Która umowa obowiązuje między Polską a Włochami?

Umowa podpisana w Rzymie 21 czerwca 1985 r., obowiązująca od 26 września 1989 r. (Dz.U. 1989 poz. 374). Tie-breaker jest w art. 4 ust. 2, a 183 dni z art. 15 ust. 2 liczy się w roku kalendarzowym. Konwencja MLI jej nie zmieniła.

Czy zapłacę w Polsce podatek od włoskiej pensji?

Jeżeli jesteś polskim rezydentem, a pensję opodatkowały Włochy, Polska ją zwalnia z progresją (art. 23 umowy, art. 27 ust. 8 ustawy o PIT): nie płacisz od niej polskiego podatku, ale podnosi ona stawkę od Twoich dochodów w Polsce. Dochód ten trzeba wykazać w polskim zeznaniu rocznym.

Źródła

Przepisy i wyjaśnienia urzędowe

art. 2 ust. 2 TUIR (DPR 917/1986, w brzmieniu od 2024 r.) — Rezydentem jest osoba, która przez większą część okresu podatkowego (licząc także części dni) ma we Włoszech residenza (miejsce zwykłego pobytu), domicilio (główne relacje osobiste i rodzinne) lub jest tam fizycznie obecna; wpis do anagrafe (ewidencji ludności) tworzy wzruszalne domniemanie rezydencji. Kryteria są alternatywne.
Agenzia delle Entrate, circolare nr 20/E z 4.11.2024 — Kryteria są alternatywne; próg 183 dni (184 w roku przestępnym); każda część dnia liczy się jako dzień; domicilio to przede wszystkim relacje osobiste i rodzinne, nie gospodarcze; 183 dni pracy zdalnej z Włoch wystarczą do rezydencji; wpis do anagrafe to domniemanie wzruszalne; zasady stosuje się od 1.01.2024; umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają pierwszeństwo, także gdy włoska rezydencja wynika wyłącznie z wpisu do anagrafe.
D.Lgs. z 19.06.2026 nr 117 (nowy Testo unico, od 1.01.2027) — Od 2027 r. TUIR zastępuje nowy kodeks: art. 2 o rezydencji przeniesiono bez zmian; dochody nierezydentów — art. 25; kredyt podatku zagranicznego — art. 185.
art. 23 ust. 1 lit. c TUIR — Wynagrodzenie nierezydenta za pracę wykonywaną we Włoszech podlega opodatkowaniu we Włoszech.
art. 3 ust. 1a ustawy o PIT (Dz.U. 2026 poz. 592) — Polskim rezydentem podatkowym jest osoba fizyczna, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Przesłanki są alternatywne; rezydent podlega w Polsce opodatkowaniu od całości dochodów (art. 3 ust. 1).
art. 4 ust. 2 umowy PL–IT z 21.06.1985 — Osoba mająca miejsce zamieszkania w obu państwach: a) państwo, w którym ma stałe miejsce zamieszkania; jeśli ma je w obu — państwo, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych); b) jeśli nie można ustalić ośrodka interesów życiowych albo nie ma stałego miejsca zamieszkania w żadnym państwie — państwo, w którym zazwyczaj przebywa; c) jeśli przebywa zazwyczaj w obu lub w żadnym — państwo obywatelstwa; d) jeśli nie da się rozstrzygnąć według lit. a–c — porozumienie właściwych władz.
art. 15 ust. 2 umowy PL–IT — Wynagrodzenie rezydenta jednego państwa za pracę w drugim państwie podlega opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji, jeżeli łącznie: pobyt w drugim państwie nie przekracza 183 dni w danym roku kalendarzowym, wynagrodzenie wypłaca pracodawca niemający tam miejsca zamieszkania ani siedziby i nie ponosi go zakład ani stała placówka pracodawcy w tym państwie.
art. 23 ust. 2–3 umowy PL–IT — Polska zwalnia dochód, który może być opodatkowany we Włoszech (ust. 2 lit. a), stosując progresję (lit. c); dla dywidend, odsetek i należności licencyjnych (art. 10, 11, 12) — odliczenie podatku włoskiego (lit. b). Włochy włączają dochód do podstawy i odliczają podatek zapłacony w Polsce do wysokości proporcjonalnej części podatku włoskiego; bez odliczenia, gdy dochód podlegał we Włoszech na wniosek podatnika ostatecznemu podatkowi u źródła (ust. 3).
art. 27 ust. 8 ustawy o PIT (metoda wyłączenia z progresją) — Jeżeli dochody zagraniczne są zwolnione od podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dodaje się je do dochodów opodatkowanych w Polsce, oblicza podatek według skali od sumy, ustala stopę procentową i stosuje ją wyłącznie do dochodu opodatkowanego w Polsce.
art. 27 ust. 9 ustawy o PIT (metoda proporcjonalnego odliczenia) — Jeżeli umowa nie przewiduje wyłączenia z progresją (albo umowy brak), dochody zagraniczne łączy się z dochodami polskimi, a od podatku od łącznej sumy odlicza się podatek zapłacony za granicą — nie więcej niż część podatku przypadająca proporcjonalnie na dochód zagraniczny.
Umowa PL–IT z 21.06.1985 (Dz.U. 1989 poz. 374; sprostowania Dz.U. 2019 poz. 597 i 2022 poz. 1572) — wykaz umów MF — Umowa podpisana w Rzymie 21.06.1985, weszła w życie 26.09.1989, stosowana od 1.01.1984; Włochy nie figurują w tabeli Konwencji MLI na podatki.gov.pl i nie opublikowano tekstu syntetycznego.
art. 24-bis TUIR (aktualny tekst, kopia Brocardi) — Opcjonalny podatek ryczałtowy od dochodów zagranicznych dla osób, które przenoszą rezydencję do Włoch i nie były rezydentami przez co najmniej 9 z 10 poprzednich lat: 300 000 EUR rocznie, 50 000 EUR za każdego członka rodziny; najwyżej 15 lat; można wyłączyć wybrane państwa (comma 5) — dochód z nich opodatkowuje się wtedy na zasadach ogólnych z kredytem podatku zagranicznego.
ustawa z 30.12.2025 nr 199, art. 1 ust. 25–26 (GU nr 301 z 30.12.2025; kopia na finanzaefisco.com) — Podnosi ryczałt z art. 24-bis z 200 000 do 300 000 EUR, a kwotę za członka rodziny z 25 000 do 50 000 EUR — dla osób przenoszących rezydencję do Włoch od wejścia ustawy w życie.
art. 5 D.Lgs. z 27.12.2023 nr 209 — w ujęciu interpretacji Agenzia delle Entrate (risposta) nr 2/2026 (kopia na fiscoetasse.com) — Dochody z pracy najemnej i samozatrudnienia osób przenoszących się do Włoch liczy się w 50% (do 600 000 EUR rocznie), jeżeli nie były rezydentami Włoch przez 3 poprzednie okresy podatkowe, pracują głównie we Włoszech, mają wysokie kwalifikacje i pozostaną rezydentami w roku przeniesienia i 4 kolejnych latach.
art. 225 nowego Testo unico (D.Lgs. 117/2026), przeniesiony z art. 5 D.Lgs. 209/2023 (kopia miolegale.it) — Ten sam reżim w nowym kodeksie: 50% do 600 000 EUR; wymagany brak rezydencji przez 3 okresy (6 lub 7, jeśli wcześniej pracowało się dla tego samego pracodawcy lub grupy); zwolnienie 60%, jeśli przenosi się z małoletnim dzieckiem albo dziecko urodzi się lub zostanie przysposobione w czasie korzystania z reżimu.
art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 — Osoba podlega ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego; co do zasady jest to państwo, w którym wykonuje pracę.
art. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 — Pracownik delegowany przez pracodawcę do innego państwa członkowskiego nadal podlega ustawodawstwu państwa wysyłającego, jeżeli przewidywany czas pracy nie przekracza 24 miesięcy i nie zastępuje on innej osoby delegowanej (potwierdzenie: zaświadczenie A1).
art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 — Osoba normalnie pracująca w dwóch lub więcej państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa zamieszkania, jeżeli wykonuje tam znaczną część pracy; w przeciwnym razie — według siedziby pracodawcy.
art. 165 TUIR — Podatek zagraniczny odlicza się do wysokości części podatku włoskiego przypadającej na dochód zagraniczny.
art. 4 ust. 2 lit. a umowy PL–IT — Osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w państwie, w którym ma stałe miejsce zamieszkania; jeśli ma je w obu państwach — w państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych).
art. 4 ust. 2 lit. b umowy PL–IT — Jeżeli nie można ustalić ośrodka interesów życiowych albo osoba nie ma stałego miejsca zamieszkania w żadnym z państw — decyduje państwo, w którym zazwyczaj przebywa.
art. 4 ust. 2 lit. c–d umowy PL–IT — Gdy osoba przebywa zazwyczaj w obu państwach lub w żadnym — decyduje obywatelstwo; gdy statusu nie da się ustalić według lit. a–c — właściwe władze rozstrzygają w drodze wzajemnego porozumienia.
art. 25 ust. 1 umowy PL–IT — Procedura wzajemnego porozumiewania się: wniosek należy złożyć w ciągu dwóch lat od pierwszego urzędowego zawiadomienia o działaniu powodującym opodatkowanie niezgodne z umową.

Orzecznictwo

Corte di Cassazione, Sezione V (podatkowa), sentenza n. 19843 (Rv. 671648-02), 18.07.2024 — Nowe zasady rezydencji (D.Lgs. 209/2023) nie działają wstecz — stosuje się je do stanów faktycznych od 1.01.2024. Za wcześniejsze lata domicilio oznacza centrum interesów gospodarczych i życiowych, a więzi rodzinne liczą się tylko łącznie z innymi kryteriami. Skargę podatnika (rok 2009) uznano za niedopuszczalną.

Aktualizacja 04.11.2026. Wynik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Organy podatkowe i sądy mogą inaczej interpretować przepisy, także ze względu na okoliczności, których tu nie uwzględniono, a prawo się zmienia. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Sprawdź swój status