Türkiye'den İtalya'ya: vergi mukimliği nasıl belirlenir

2024'ten itibaren İtalya, yılın büyük bölümünde İtalya'da residenza, domicilio (başlıca kişisel ve ailevi ilişkiler) veya fiziken bulunma ölçütlerinden birini karşılayan kişiyi mukim sayar — günün bir bölümü tam gün sayılır. Türkiye ise ikametgâha ve takvim yılında altı aydan fazla oturmaya bakar. Çifte mukimliği 1990 tarihli Türkiye–İtalya Anlaşmasının md. 4/2 hükmü çözer.

Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; İtalya'nın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.

İtalya sizi ne zaman vergi mukimi sayar

2024'ten itibaren İtalya, yılın büyük bölümünde şu ölçütlerden herhangi biri gerçekleşirse sizi mukim sayar: fiziken bulunma (günün bir bölümü tam gün sayılır), domicilio (başlıca kişisel ve ailevi ilişkiler İtalya'da), residenza (mutad ikamet yeri) veya anagrafe kaydı.

• İtalya'da 183 gün veya daha fazla bulundunuz (gün kesirleri dahil) — oradan uzaktan çalışmış olsanız da İtalya mukimisiniz.
• Başlıca kişisel ve ailevi ilişkileriniz İtalya'da: bu domicilio'dur ve 2024'ten itibaren İtalya'da hiç gün geçirmeseniz bile sizi İtalya mukimi yapar.
• Anagrafe'ye kayıtlısınız — İtalyan mukimliği karine olarak kabul edilir. Bu karineyi ancak hiçbir ölçütün (bulunma, domicilio, residenza) gerçekleşmediğini göstererek çürütebilirsiniz.

Ne zaman mukim değilsiniz

• 183 günden az, İtalya'da aile ve kayıt yok — İtalya mukimi değilsiniz. İtalya'da yapılan çalışmanın ücreti yine de orada vergilendirilebilir.

İtalya'nın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar

• Çatışma: İtalya'da 183 gün ve Türkiye'de ikametgâh. İtalya yılın çoğunda orada bulunduğunuz için sizi mukim sayar; Türkiye'de ikametgâhınız devam ediyorsa Türkiye de sizi tam mükellef sayar. Md. 4/2 karar verir: daimi mesken yalnızca Türkiye'deyse Türkiye mukimisiniz; her iki ülkede varsa hayati menfaatler merkezi belirleyicidir.
• Çatışma: İtalya'daki aile — tek gün geçirmeden mukimlik. 2024'ten itibaren İtalya, başlıca kişisel ve ailevi ilişkileri İtalya'da olan kişiyi orada bulunmasa da mukim sayar. Türkiye'de de mukimseniz Anlaşmaya göre her iki ülkede daimi mesken varsa hayati menfaatler merkezi kişisel ve ekonomik bağlar birlikte değerlendirilerek belirlenir; belirlenemezse mutad olarak kalınan ev, ardından vatandaşlık. 2024 öncesinde Yargıtay ekonomik çıkarlara öncelik veriyor, aileyi ancak diğer ölçütlerle birlikte dikkate alıyordu; yeni kurallar geriye yürümez (Cass. 19843/2024).
• Çatışma: anagrafe kaydı. Yılın çoğunda İtalyan nüfus kütüğüne kayıtlı olmak İtalyan mukimliği karinesi doğurur; Türk hukuku bunu dikkate almaz. Çatışmayı md. 4/2 çözer — Agenzia delle Entrate, İtalyan mukimliği yalnızca anagrafe kaydından doğsa bile anlaşma kurallarının uygulanacağını açıkça kabul eder.

Bilmeniz gereken diğer konular

• İki farklı test: Türkiye'de ikametgâh veya altı ay, İtalya'da yılın çoğu. Türkiye, ikametgâhı Türkiye'de olan veya bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturan kişiyi tam mükellef sayar (GVK md. 4). İtalya ise yılın büyük bölümünde İtalya'da fiziken bulunma, domicilio (başlıca kişisel ve ailevi ilişkiler), residenza veya anagrafe kaydı ölçütlerinden herhangi birini yeterli görür; günün herhangi bir bölümü tam gün sayılır. Çifte mukimliği Anlaşmanın md. 4/2 hükmü çözer.
• İtalya günün bir bölümünü tam gün sayar. İtalya'ya giriş ve çıkış günleri İtalya'da geçirilmiş gün sayılır. Türkiye'nin altı ay kuralı ise «devamlı oturma»ya bakar ve geçici ayrılmalar süreyi kesmez; iki ülkede birden yüksek bir süre ortaya çıkabilir.
• İtalya'da çalışma ve uzaktan çalışma: takvim yılında 183 gün (md. 15/2). İtalya'dan uzaktan çalışılan günler İtalya'da bulunma günüdür ve bu çalışmanın ücreti İtalya kaynaklıdır. Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz İtalya bu ücreti vergilendiremez, yeter ki takvim yılında İtalya'da toplam 183 günü aşmayın, işveren İtalya mukimi olmasın ve ücret İtalya'daki bir işyerince yüklenilmesin. Aksi hâlde İtalya vergilendirir, Türkiye İtalyan vergisini md. 23/2'ye göre mahsup eder.
• Türkiye çifte vergilendirmeyi mahsup yöntemiyle önler. Türkiye'de tam mükellefseniz İtalya'da elde ettiğiniz gelir Türkiye'de de beyan edilir; İtalya'da ödenen vergi, bu gelire isabet eden Türk vergisinden indirilir (md. 23/2, GVK md. 123). İndirim bu Türk vergisini aşamaz.
• Protokol: dar mükellef Anlaşma bakımından mukim değildir. Protokolün I. maddesine göre bir Devlette yalnızca dar mükellef statüsünde olan kişi, Anlaşma bakımından o Devletin mukimi sayılmaz. Çözüm kuralına ancak her iki ülkede tam mükellefseniz başvurulur.
• Yeni mukimler için İtalyan götürü vergisi (art. 24-bis TUIR). Önceki on vergi yılının en az dokuzunda İtalya mukimi olmadıysanız tüm yabancı gelirleriniz için sabit bir ikame vergi ödemeyi seçebilirsiniz: 199/2025 sayılı Kanunun yürürlüğünden itibaren İtalya'ya taşınanlar için yılda 300.000 € (daha önce taşınanlar taşındıkları tarihteki tutarı korur), her aile bireyi için 50.000 €, en fazla 15 yıl. Belirli ülkelerden — örneğin Türkiye'den — elde edilen gelir hariç tutulup olağan şekilde, yabancı vergi mahsubuyla vergilendirilebilir.
• İtalyan impatriati rejimi (art. 5 D.Lgs. 209/2023). Önceki üç vergi yılında İtalya mukimi olmayan (daha önce aynı işveren veya grup için çalıştıysanız altı veya yedi), ağırlıklı olarak İtalya'da çalışan, yüksek nitelik şartlarını karşılayan ve beş vergi yılı mukim kalan kişiler ücret veya serbest meslek gelirlerinin yalnızca %50'si üzerinden (reşit olmayan çocukla %60 istisna) yılda 600.000 € sınırı içinde İtalyan vergisi öder. 2027'den itibaren rejim yeni kanunun 225. maddesindedir.
• Sosyal güvenlik: Türkiye–İtalya sözleşmesi yürürlükte görünmüyor. Sosyal güvenlik primleri vergi anlaşmasının kapsamı dışındadır. Türkiye ile İtalya arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesi ikincil listede «henüz yürürlükte değil» olarak gösteriliyor; yürürlükteki bir sözleşme yoksa her iki ülkede prim yükümlülüğü doğabilir. Durumu SGK ve INPS'ten teyit edin.
• 2027'den itibaren yeni İtalyan vergi kanunu. 01.01.2027'den itibaren TUIR yerini yeni bir kanuna (D.Lgs. 117/2026) bırakır. Mukimlik kuralları değişmez; diğer maddelerin numaraları değişir.

Çifte mukimlik nasıl çözülür

İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti ile İtalya Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Ankara, 27.07.1990). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.

İtalya'da karşılaşacağınız terimler

residenza fiscale

İtalya vergi mukimliği

domicilio

başlıca kişisel ve ailevi ilişkiler (2024'ten itibaren bağımsız mukimlik ölçütü)

anagrafe

belediye nüfus kütüğü — kayıt aksi ispat edilebilir mukimlik karinesi doğurur

smart working

uzaktan çalışma — günler İtalya'da bulunma günü sayılır

regime dei neo-residenti

yeni mukimler için yabancı gelirlere götürü vergi (art. 24-bis TUIR)

Agenzia delle Entrate

İtalya vergi idaresi

Sorular

Kaynaklar

Mevzuat ve resmi açıklamalar

• art. 2(2) TUIR (DPR 917/1986, 2024'ten itibaren değişik) — Vergi yılının büyük bölümünde (gün kesirleri dahil) İtalya'da residenza'sı (mutad ikamet yeri) veya domicilio'su (başlıca kişisel ve ailevi ilişkileri) bulunan ya da İtalya'da fiziken bulunan kişi mukimdir; nüfus kütüğüne (anagrafe) kayıt aksi ispat edilebilir bir karinedir. Ölçütler alternatiftir.
• Agenzia delle Entrate, 04.11.2024 tarihli 20/E sayılı sirküler — Ölçütler alternatiftir; eşik 183 gündür (artık yılda 184); günün herhangi bir bölümü tam gün sayılır; domicilio öncelikle ekonomik değil kişisel ve ailevi ilişkiler anlamına gelir; İtalya'dan 183 gün uzaktan çalışma tek başına mukimlik doğurur; anagrafe kaydı aksi ispat edilebilir karinedir; kurallar 01.01.2024'ten itibaren uygulanır; vergi anlaşmaları, İtalyan mukimliği yalnızca anagrafe kaydından doğsa bile önceliklidir.
• 19.06.2026 tarihli 117 sayılı D.Lgs. (yeni Testo unico, 01.01.2027'den itibaren) — 2027'den itibaren TUIR yerini yeni bir kanuna bırakır: mukimliğe ilişkin 2. madde aynen aktarılır; mukim olmayanların gelirleri — md. 25; yabancı vergi mahsubu — md. 185.
• art. 23(1)(c) TUIR — Mukim olmayan kişi bakımından İtalya'da yapılan çalışmanın ücreti İtalya'da vergilendirilir.
• GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: 1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Medeni Kanun md. 19 vd.'de yazılı yerdir); 2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
• TR–İtalya Anlaşması md. 4/2 — Her iki Devlette mukim gerçek kişi: (a) daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu Devletin; her ikisinde varsa hayati menfaatler merkezinin bulunduğu Devletin mukimi sayılır; (b) hayati menfaatler merkezi belirlenemezse veya hiçbir Devlette daimi meskeni yoksa kalmayı âdet edindiği evin bulunduğu Devletin; (c) her ikisinde veya hiçbirinde böyle bir ev yoksa vatandaşı olduğu Devletin; (d) her ikisinin vatandaşıysa veya hiçbirinin değilse yetkili makamlar karşılıklı anlaşmayla çözer.
• TR–İtalya Anlaşması md. 15/2 — Bir Devlet mukiminin diğer Devlette yaptığı çalışma karşılığı ücret yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir, yeter ki kişi diğer Devlette bir takvim yılı içinde bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşmamak üzere kalsın, ücret diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya onun adına ödensin ve işverenin diğer Devletteki işyeri veya sabit yeri tarafından yüklenilmesin.
• TR–İtalya Anlaşması md. 23/2 ve 23/3 — Türkiye mukimi İtalya'da vergilendirilebilen gelir elde ederse Türkiye, bu kişinin gelirine isabet eden vergiden İtalya'da ödenen verginin mahsubuna izin verir; mahsup, İtalya'da vergilendirilebilen gelire isabet eden Türk vergisini aşamaz; gelir Türkiye'de lehdarın talebi üzerine nihai vergi tevkifatına tabi tutulmuşsa mahsup hakkı verilmez (md. 23/2). İtalya kendi mukimleri için Türk vergisini aynı mantıkla mahsup eder; İtalya'da lehdarın talebiyle nihai tevkifata tabi tutulan gelirde mahsup yoktur (md. 23/3).
• GVK md. 123 — Tam mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinin bu kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir; fazlası dikkate alınmaz. Vergi gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olmalı ve ödendiği, yetkili makamlardan alınıp Türk elçilik veya konsolosluğunca tasdik edilen belgeyle kanıtlanmalıdır.
• TR–İtalya Anlaşması Protokolü, I (md. 4'e ek) — Bir Akit Devlette dar mükellef statüsüne tabi olan kişi, Anlaşma bakımından o Devlette mukim kabul edilmez.
• art. 24-bis TUIR (güncel metin, Brocardi kopyası) — İtalya mukimi olan ve önceki on vergi yılının en az dokuzunda mukim olmayan kişiler için yabancı gelirler üzerinden isteğe bağlı ikame vergi: yılda 300.000 €, her aile bireyi için 50.000 €; 15 yıl sonra sona erer; belirli yabancı devletler hariç tutulabilir (5. fıkra), bu devletlerden elde edilen gelir yabancı vergi mahsubuyla olağan şekilde vergilendirilir.
• 30.12.2025 tarihli 199 sayılı Kanun, md. 1(25)–(26) (GU no. 301, 30.12.2025, S.O. 42/L; finanzaefisco.com kopyası) — Art. 24-bis ikame vergisini, ikametgâhını kanunun yürürlüğünden itibaren İtalya'ya taşıyanlar için 200.000 €'dan 300.000 €'ya ve aile bireyi tutarını 25.000 €'dan 50.000 €'ya yükseltir.
• art. 5 D.Lgs. 27.12.2023, no. 209 — Agenzia delle Entrate 2/2026 sayılı cevabındaki ifadesiyle (fiscoetasse.com kopyası) — İtalya'ya taşınan çalışanların ücret ve serbest meslek gelirleri yılda 600.000 € sınırı içinde %50 oranında dikkate alınır; şartlar: önceki üç vergi yılında İtalya mukimi olmamak, ağırlıklı olarak İtalya'da çalışmak, yüksek nitelik şartlarını karşılamak ve taşınma yılı ile izleyen dört yıl mukim kalmak.
• yeni Testo unico md. 225 (19.06.2026 tarihli 117 sayılı D.Lgs.), D.Lgs. 209/2023 md. 5'ten (miolegale.it kopyası) — Yeni kanunda aynı rejim: 600.000 € sınırı içinde %50; önceki 3 vergi yılı mukim olmama (aynı işveren veya grup için daha önce çalışıldıysa 6 veya 7); reşit olmayan çocukla taşınma veya rejim süresince çocuk doğumu/evlat edinme hâlinde %60 istisna.
• Türkiye'nin ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri listesi (cottgroup.com derlemesi; ikincil kaynak) — Türkiye–İtalya sosyal güvenlik sözleşmesinin yürürlük tarihi «henüz değil» olarak gösterilmektedir (metin Türkçe, İtalyanca ve İngilizce olarak listede yer alıyor).
• art. 165 TUIR — Yabancı vergi, İtalyan vergisinin yabancı gelire isabet eden kısmına kadar mahsup edilir.
• md. 4/2-a — Her iki Devlette mukim gerçek kişi daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu Devletin mukimi sayılır; her iki Devlette daimi meskeni varsa hayati menfaatler merkezinin (kişisel ve ekonomik ilişkilerin daha yakın olduğu) bulunduğu Devletin mukimi sayılır.
• Türkiye'nin MLI ön pozisyonu — kapsanan anlaşmalar listesi (No. 32) — İtalya ile anlaşma: imza 27.07.1990, yürürlük 01.12.1993.
• OECD — Signatories and Parties to the MLI (11.12.2025 itibarıyla); Türkiye'nin MLI ön pozisyonu — Türkiye MLI'yı 07.06.2017'de imzalamış, ancak 11.12.2025 itibarıyla onay belgesini tevdi etmemiştir; MLI Türkiye'nin anlaşmalarını henüz değiştirmemektedir. Türkiye'nin ön pozisyonunda MLI md. 4'ün (çifte mukim kişiler — gerçek kişi dışındakiler) tamamına çekince vardır; gerçek kişilerin çözüm kuralı MLI'dan etkilenmez.
• md. 4/2-b — Hiçbir Devlette daimi meskeniniz yoksa Anlaşma doğrudan kalmayı âdet edindiğiniz eve geçer (hayati menfaatler merkezi aşaması yalnızca her iki Devlette mesken varsa uygulanır).
• md. 4/2-c, d — Her iki Devlette veya hiçbirinde böyle bir ev yoksa vatandaşı olduğu Devletin mukimi sayılır; her ikisinin vatandaşıysa veya hiçbirinin değilse yetkili makamlar karşılıklı anlaşmayla çözer.

Yargı kararları

• Corte di Cassazione (İtalya Yargıtayı), 5. Daire (vergi), sentenza n. 19843 (Rv. 671648-02), 18.07.2024 — Yeni mukimlik kuralları (D.Lgs. 209/2023) geriye yürümez — 01.01.2024'ten itibaren gerçekleşen olaylara uygulanır. Önceki yıllar için domicilio iş ve hayati menfaatler merkezi anlamına gelir; aile bağları ancak diğer ölçütlerle birlikte dikkate alınır. Mükellefin temyizi (2009 vergi yılı) kabul edilemez bulundu.
• Corte di Cassazione (İtalya Yargıtayı), 5. Daire (vergi), ordinanza n. 18009, 06.06.2022 — Düşük vergili devletlere (burada İsviçre) taşınan vatandaşlar için İtalyan mukimliği karinesi çürütülebilir; konut ve iş sınıra yakın olsa da hayati menfaatler merkezinin İsviçre'de olduğu tespit edildi. 2024 öncesi kurallar.
• Corte di Cassazione (İtalya Yargıtayı), ordinanza n. 18702, 01.07.2021 — AIRE kaydı (Monako) İtalyan mukimliğini ortadan kaldırmadı: iş ve hayati menfaatler merkezi — aile ve bir İtalyan şirketindeki yöneticilik — belirleyici oldu. 2024 öncesi kurallar.

Güncelleme 04.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.

Diğer ülkeler

• Almanya'da vergiler
• ABD'de vergiler
• Avusturya'da vergiler
• Bangladeş'te vergiler
• Birleşik Krallık'ta vergiler
• Çekya'da vergiler
• Çin'de vergiler
• Fransa'da vergiler
• Hindistan'da vergiler
• Hollanda'da vergiler
• İspanya'da vergiler
• İsviçre'de vergiler
• Japonya'da vergiler
• Kanada'da vergiler
• Macaristan'da vergiler
• Pakistan'da vergiler
• Polonya'da vergiler
• Romanya'da vergiler
• Ukrayna'da vergiler