Türkiye'den Fransa'ya: vergi mukimliği nasıl belirlenir

Fransa, üç ölçütten biri gerçekleşirse sizi vergi bakımından yerleşik sayar: foyer (aile konutu) veya başlıca kalış yeri, başlıca mesleki faaliyet ya da ekonomik çıkarlar merkezi Fransa'da. Türkiye ise ikametgâha ve takvim yılında altı aydan fazla oturmaya bakar. Çifte mukimliği 1987 tarihli Türkiye–Fransa Anlaşmasının md. 4/2 hükmü çözer; 2025'ten itibaren Fransız hukuku anlaşmanın sonucunu açıkça izler.

Durumunuzu kontrol edin: Türkiye ve Fransa

Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Fransa'nın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.

Fransa sizi ne zaman vergi mukimi sayar

Fransa, üç ölçütten herhangi biri gerçekleşirse sizi Fransa'da yerleşik sayar: aile konutu (foyer) veya başlıca kalış yeri Fransa'da; başlıca mesleki faaliyet Fransa'da; ekonomik çıkarlar merkezi Fransa'da.

Aileniz Fransa'da yaşıyor — bu sizin foyer'nizdir; art. 4 B CGI uyarınca Fransa'da yerleşiksiniz ve dünya genelindeki gelirleriniz üzerinden vergilendirilirsiniz.
Başlıca mesleki faaliyetiniz Fransa'da (Fransa'dan Türk veya başka bir yabancı işveren için uzaktan çalışma dahil) — art. 4 B 1 b CGI uyarınca Fransa'da yerleşiksiniz.
Ekonomik çıkarlarınızın merkezi Fransa'da — art. 4 B 1 c CGI uyarınca Fransa'da yerleşiksiniz.
Fransa'da aileniz, başlıca işiniz veya ekonomik merkeziniz yoksa başlıca kalış yeriniz belirleyicidir: yılda altı aydan fazla Fransa'da — büyük olasılıkla Fransa'da yerleşiksiniz.

Ne zaman mukim değilsiniz

Art. 4 B CGI ölçütlerinden hiçbiri gerçekleşmiyor — Fransa'da yerleşik değilsiniz. Fransa kaynaklı gelirler (Fransa'da fiilen yapılan çalışmanın ücreti dahil) yine de orada vergilendirilebilir.

Fransa'nın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar

Çatışma: Fransa'daki başlıca işiniz Fransa için yeterlidir. Fransa için başlıca mesleki faaliyetinizi Fransa'da yürütmek — Fransa'dan Türk işveren için uzaktan çalışmak dahil — konutunuz ve aileniz Türkiye'de olsa bile tek başına yerleşiklik nedenidir. Çatışmayı Anlaşmanın md. 4/2 hükmü çözer: tek daimi meskeniniz Türkiye'deyse Anlaşma bakımından Türkiye mukimisiniz ve 16.02.2025'ten itibaren Fransız hukuku da sizi Fransa'da yerleşik saymaz. Fransa'da fiilen çalışılan günlerin ücreti, md. 15/2'nin tüm koşulları gerçekleşmedikçe Fransa'da vergilendirilebilir.
Çatışma: ekonomik çıkarlar merkezi Fransa için yeterlidir. Gelirinizin veya yatırımlarınızın çoğu Fransa'daysa, Türkiye'de yaşasanız bile Fransa sizi yerleşik sayar. Türk hukukunda böyle bir ölçüt yoktur. Md. 4/2 karar verir — önce daimi mesken. Fransa'daki varlıklar ancak gelir getiriyorsa dikkate alınır (Conseil d'État no. 426124) ve Fransız mahkemeleri mukimlik çatışması varsa anlaşmanın çözüm kuralını uygulamak zorundadır (Cour de cassation no. 19-14.013).
Çatışma: Fransa'daki aile bir foyer'dir. Eşiniz veya partneriniz ve çocuklarınız Fransa'da yaşıyorsa, yılın çoğunu Türkiye'de geçirseniz bile Fransa sizi yerleşik sayar. Anlaşmaya göre: tek daimi meskeniniz Türkiye'deyse Türkiye mukimisiniz; her iki ülkede daimi meskeniniz varsa aile genellikle hayati menfaatler merkezini Fransa'ya çeker.

Bilmeniz gereken diğer konular

İki farklı test: Türkiye'de ikametgâh veya altı ay, Fransa'da üç alternatif ölçüt. Türkiye, ikametgâhı Türkiye'de olan veya bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturan kişiyi tam mükellef sayar (GVK md. 4). Fransa ise foyer veya başlıca kalış yeri, başlıca mesleki faaliyet ya da ekonomik çıkarlar merkezi ölçütlerinden herhangi birini yeterli görür (art. 4 B CGI). İki ülkede birden mukim sayılmak kolaydır; bu durumda Anlaşmanın md. 4/2 hükmü karar verir.
2025'ten itibaren anlaşma Fransız hukukunda açıkça önceliklidir. 16.02.2025'ten itibaren art. 4 B CGI, bir vergi anlaşmasına göre Fransa mukimi olmayan kişinin Fransa'da yerleşik olmadığını belirtir. TR–Fransa Anlaşmasının çözüm kuralı (md. 4/2) sizi Türkiye mukimi yaparsa Fransa sizi yalnızca mukim olmayan kişi olarak vergilendirir.
Fransa'da çalışma: takvim yılında 183 gün (md. 15/2). Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz Fransa, orada fiilen yapılan çalışmanın ücretini vergilendirebilir; ancak şu üç koşul birlikte gerçekleşirse vergilendiremez: ilgili takvim yılında Fransa'da en fazla 183 gün, Fransa mukimi olmayan işveren ve Fransa'daki bir işyerince yüklenilmeyen ücret. Fransız kaynakta kesintisi art. 182 A CGI'ya göre uygulanır; Türkiye Fransız vergisini md. 23/1'e göre mahsup eder.
Türkiye çifte vergilendirmeyi mahsup yöntemiyle önler. Türkiye'de tam mükellefseniz Fransa'da elde ettiğiniz gelir Türkiye'de de beyan edilir; Fransa'da ödenen gelir vergisi, bu gelire isabet eden Türk vergisinden indirilir (md. 23/1, GVK md. 123). İndirim bu Türk vergisini aşamaz. Fransız sosyal katkılarının (CSG/CRDS) Türkiye'de mahsup edilebilir «gelir vergisi» sayılıp sayılmadığı burada doğrulanmadı.
Fransız impatrié rejimi (art. 155 B CGI). Fransa'da bir işe başlamadan önceki beş takvim yılında Fransa'da vergi bakımından yerleşik olmadıysanız, impatrié rejimi yurda dönüş priminizi (fiilî tutar veya net ücretin %30'u götürü) ve yurt dışında yapılan çalışmanın ücretini (toplam ücretin %50'si veya yurt dışı kısmı için %20 sınırıyla) ve belirli yabancı yatırım gelirlerinin %50'sini, işe başlamayı izleyen sekizinci yılın 31 Aralık'ına kadar istisna edebilir. Vatandaşlık şartı yoktur.
Geliş veya ayrılış yılı. Fransa'ya geliş veya Fransa'dan ayrılış yılında altı ay ölçüsü uygulanmaz: Fransa sizi yalnızca fiilî yerleşiklik dönemi için mukim olarak vergilendirir. Türkiye ise durumunuzu takvim yılı esasına göre GVK md. 4 ile belirler.
Sosyal güvenlik: Türkiye–Fransa sözleşmesi. Sosyal güvenlik primleri vergi anlaşmasının kapsamı dışındadır. Türkiye ile Fransa arasında 01.08.1973'ten beri yürürlükte gösterilen ikili bir sosyal güvenlik sözleşmesi vardır. Görevlendirmede hangi sisteme prim ödeneceğini SGK'dan ve Fransız kurumundan teyit edin; sözleşme metni burada doğrulanmadı.

Çifte mukimlik nasıl çözülür

İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Fransa Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Paris, 18.02.1987). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.

Fransa'da karşılaşacağınız terimler

domicile fiscal: Fransa'da vergi bakımından yerleşiklik (art. 4 B CGI)
foyer: ailenin olağan olarak yaşadığı yer
lieu de séjour principal: başlıca kalış yeri — yılda altı aydan fazla ölçüsü
centre des intérêts économiques: ekonomik çıkarlar merkezi: başlıca yatırımlar ve gelirin çoğu
régime des impatriés: Fransa'ya çalışmak için gelenlere yönelik vergi rejimi (art. 155 B CGI)
DGFiP: Fransa vergi idaresi (Direction générale des Finances publiques)

Sorular

Türkiye mukimiyim ve Fransa'da birkaç ay çalışıyorum. Ücretimin vergisini nerede öderim?

İlgili takvim yılında Fransa'da 183 günü aşmazsanız, işvereniniz Fransa mukimi değilse ve ücret Fransa'daki bir işyerince yüklenilmiyorsa ücret yalnızca Türkiye'de vergilendirilir (md. 15/2). Aksi hâlde Fransa vergilendirir, Türkiye Fransız vergisini mahsup eder (md. 23/1).

Türkiye ile Fransa arasında hangi anlaşma geçerli?

18 Şubat 1987'de Paris'te imzalanan ve 1 Temmuz 1989'da yürürlüğe giren Anlaşma ve Protokolü. Çifte mukimler için çözüm kuralı md. 4/2'dedir; Türkiye MLI'yı onaylamadığından Anlaşma MLI ile değişmemiştir.

Türkiye'de yaşıyorum ama Fransa'daki bir şirket için çalışıyorum. Fransa beni yerleşik sayar mı?

Başlıca mesleki faaliyetinizi Fransa'da yürütüyorsanız sayabilir; Conseil d'État, ailesi yurt dışında yaşayan bir Fransız şirketinin CEO'sunu bu ölçüte göre Fransa'da yerleşik saymış, ara sıra yurt dışından uzaktan çalışmayı yeterli görmemiştir (no. 469771). Çifte mukimlikte Anlaşma önce daimi meskene bakar; tek daimi meskeniniz Türkiye'deyse Türkiye mukimisiniz.

Kaynaklar

Mevzuat ve resmi açıklamalar

art. 4 A CGI — Fransa'da vergi bakımından yerleşik (domicilié) kişiler dünya genelindeki gelirleri üzerinden gelir vergisi öder; diğerleri yalnızca Fransa kaynaklı gelirler üzerinden.
art. 4 B CGI (14.02.2025 tarihli 2025-127 sayılı Kanunun 83. maddesiyle değişik, 16.02.2025'ten itibaren) — Şu durumlarda Fransa'da yerleşik sayılırsınız: (a) aile konutunuz (foyer) veya başlıca kalış yeriniz Fransa'daysa, YA DA (b) başlıca mesleki faaliyetinizi Fransa'da yürütüyorsanız, YA DA (c) ekonomik çıkarlarınızın merkezi Fransa'daysa. Tek ölçüt yeterlidir. 16.02.2025'ten itibaren: bir vergi anlaşmasına göre Fransa mukimi değilseniz Fransız hukukuna göre de Fransa'da yerleşik sayılmazsınız.
impots.gouv.fr — «Suis-je non-résident fiscal ?» — Foyer, siz yılın çoğunu yurt dışında geçirseniz bile eşinizin veya PACS partnerinizin ve çocuklarınızın yaşadığı yerdir; vergi anlaşması ölçütleri önceliklidir.
BOFiP BOI-IR-CHAMP-10-20160728 — Foyer = ailenin olağan olarak yaşadığı yer; başlıca kalış yeri = yılda altı aydan fazla kalış ölçüsü, mutlak değil; başlıca faaliyet = en çok zaman ayrılan faaliyet; ekonomik çıkarlar merkezi = başlıca yatırımlar, işin merkezi, gelirin çoğu; tek ölçüt yeterlidir.
art. 164 B CGI — Fransa'da yürütülen mesleki faaliyetten elde edilen gelir Fransa kaynaklıdır.
art. 182 A CGI (01.07.2026'dan itibaren geçerli metin) — Mukim olmayanların Fransız ücretlerine Fransa'da kaynakta kesinti uygulanır: belirli eşiklerin üzerinde %12 ve %20.
GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: 1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Medeni Kanun md. 19 vd.'de yazılı yerdir); 2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
TR–Fransa Anlaşması md. 4/2 — Her iki Devlette mukim gerçek kişi: (a) daimi meskeninin (foyer d'habitation permanent) bulunduğu Devletin; her ikisinde varsa kişisel ve ekonomik bağlarının en yakın olduğu Devletin (hayati menfaatler merkezi) mukimi sayılır; (b) bu belirlenemezse veya hiçbir Devlette daimi meskeni yoksa mutad olarak kaldığı Devletin; (c) her ikisinde veya hiçbirinde mutad olarak kalmıyorsa vatandaşı olduğu Devletin; (d) her ikisinin vatandaşıysa veya hiçbirinin değilse yetkili makamlar karşılıklı anlaşmayla çözer.
TR–Fransa Anlaşması md. 15/2 — Bir Devlet mukiminin diğer Devlette yaptığı çalışma karşılığı ücret yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir, yeter ki kişi diğer Devlette ilgili takvim yılı (année civile) içinde toplam 183 günü aşmamak üzere kalsın, ücret diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya onun adına ödensin ve işverenin diğer Devletteki işyeri veya sabit yeri tarafından yüklenilmesin.
TR–Fransa Anlaşması md. 23/1 ve 23/2-a — Türkiye mukimi Anlaşmaya göre Fransa'da vergilendirilebilen gelir elde ederse Türkiye, yabancı vergi mahsubuna ilişkin Türk mevzuatı saklı kalmak kaydıyla Fransa'da ödenen gelir vergisine eşit tutarı bu kişinin gelir vergisinden indirir; indirim, Fransa'da vergilendirilebilen gelire isabet eden ve indirimden önce hesaplanan Türk vergisini aşamaz (md. 23/1). Fransa da kendi mukimleri için Türkiye'de ödenen vergiyi aynı sınırla indirir (md. 23/2-a).
GVK md. 123 — Tam mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinin bu kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir; fazlası dikkate alınmaz. Vergi gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olmalı ve ödendiği, yetkili makamlardan alınıp Türk elçilik veya konsolosluğunca tasdik edilen belgeyle kanıtlanmalıdır.
art. 155 B CGI — impots.gouv.fr «Le régime des impatriés» — İşe başlamadan önceki beş takvim yılında Fransa'da vergi bakımından yerleşik olmayanlar için: yurda dönüş primi (fiilî tutar veya seçimle net ücretin %30'u götürü) ve işveren yararına yurt dışında yapılan çalışmanın ücreti istisnadır (üst sınırlar: toplam ücretin %50'si veya yurt dışı çalışma kısmı için %20), ayrıca belirli yabancı pasif gelir ve kazançların %50'si; işe başlamayı izleyen sekizinci takvim yılının 31 Aralık'ına kadar. Vatandaşlık şartı yoktur.
Türkiye'nin ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri listesi (cottgroup.com derlemesi; ikincil kaynak) — Türkiye–Fransa sosyal güvenlik sözleşmesi için yürürlük tarihi 01.08.1973 olarak gösterilmektedir.
md. 4/2-a — Her iki Devlette mukim gerçek kişi daimi meskeninin bulunduğu Devletin mukimi sayılır; her iki Devlette daimi meskeni varsa kişisel ve ekonomik bağlarının en yakın olduğu Devletin (hayati menfaatler merkezi) mukimi sayılır.
OECD — Signatories and Parties to the MLI (11.12.2025 itibarıyla); Türkiye'nin MLI ön pozisyonu — Türkiye MLI'yı 07.06.2017'de imzalamış, ancak 11.12.2025 itibarıyla onay belgesini tevdi etmemiştir; MLI Türkiye'nin anlaşmalarını henüz değiştirmemektedir. Türkiye'nin ön pozisyonunda MLI md. 4'ün (çifte mukim kişiler — gerçek kişi dışındakiler) tamamına çekince vardır; gerçek kişilerin çözüm kuralı MLI'dan etkilenmez.
md. 4/2-b — Hiçbir Devlette daimi meskeniniz yoksa Anlaşma doğrudan mutad olarak kalınan yere geçer (hayati menfaatler merkezi aşaması yalnızca her iki Devlette mesken varsa uygulanır).
md. 4/2-c, d — Her iki Devlette veya hiçbirinde mutad olarak kalmıyorsa vatandaşı olduğu Devletin mukimi sayılır; her ikisinin vatandaşıysa veya hiçbirinin değilse yetkili makamlar karşılıklı anlaşmayla çözer.

Yargı kararları

Conseil d'État (Fransa Danıştayı), no. 450692, 11.05.2022 — Bekâr bir kişinin foyer'si, iş veya istisnai nedenlerle başka yerlerdeki geçici kalışlar dikkate alınmaksızın olağan olarak yaşadığı ve kişisel yaşamının merkezinin bulunduğu yerdir; başlıca kalış yeri yalnızca foyer yoksa önem taşır.
Cour de cassation (Fransa Yargıtayı), ticaret dairesi, no. 15-27.364, ECLI:FR:CCASS:2017:CO00562, 26.04.2017 — Fransa'da foyer ve çıkarlar merkezi olgularla kanıtlandı: iki ev, seçmen kütüklerine kayıt, yüksek elektrik tüketimi, yalnızca Fransız bankalarındaki hesaplar, Fransız sağlık sigortası; kira makbuzu olmaksızın yurt dışında konut kiralandığına dair üçüncü kişi beyanı bunu çürütmedi. Servet vergisi (ISF) davası.
Conseil d'État (Fransa Danıştayı), no. 469771, 05.02.2024 — Ailesi İsviçre'de yaşayan bir Fransız şirketinin CEO'su başlıca mesleki faaliyet ölçütüne göre Fransa'da yerleşik sayıldı; yurt dışından ara sıra uzaktan çalışma bunu değiştirmedi. (Mahkemenin kaynakta kesinti bakımından anlaşmanın etkisine ilişkin görüşü 16.02.2025'ten itibaren kanunla aşıldı.)
Conseil d'État (Fransa Danıştayı), no. 426124, 07.10.2020 — Ekonomik çıkarlar merkezi yalnızca Fransa'da şirket ve taşınmaz sahipliğinden çıkarılamaz: mahkeme bunların gelir getirip getirmediğini incelemeli ve yurt dışındaki gelirle karşılaştırmalıdır.
Cour de cassation (Fransa Yargıtayı), ticaret dairesi, no. 19-14.013, ECLI:FR:CCASS:2021:CO00809, 24.11.2021 — Fransa bir kişiyi art. 4 B CGI'ya göre (burada: ekonomik çıkarlar merkezi) yerleşik sayar ve başka bir devlet de onu mukimi sayarsa mukimlik çatışması vardır; mahkeme anlaşmanın çözüm kuralını uygulamalıdır. Servet vergisi (ISF) davası; aynı mukimlik ölçütleri.
Cour de cassation (Fransa Yargıtayı), ticaret dairesi, no. 19-13.710, ECLI:FR:CCASS:2021:CO00698, 13.10.2021 — Kişinin Fransa'da kendi uzun süreli kullanımı için tuttuğu konut, yurt dışında da evi olsa bile anlaşma bakımından daimi meskendir; kişisel bağlar iki devlet arasında bölündüğünde ekonomik bağlar (gelir ve varlıkların neredeyse tamamı Fransa'da) hayati menfaatler merkezini belirledi. Servet vergisi (ISF) davası; aynı ölçütler.

Güncelleme 04.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.

Durumunuzu kontrol edin