Türk vergi mükellefleri için Polonya'da vergi mukimliği
Polonya, kişisel veya yalnızca ekonomik çıkarlarının merkezi Polonya'da olan ya da vergi yılında Polonya'da 183 günden fazla kalan kişiyi mukim sayar. Türkiye de ikametgâhınız Türkiye'de kaldıkça sizi tam mükellef sayarsa, 3 Kasım 1993 tarihli Anlaşmanın 4/2 maddesi uygulanır; Polonya Türkiye kaynaklı geliri kural olarak istisna eder, Türkiye ise Polonya vergisini mahsup eder.
Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Polonya'nın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.
Polonya sizi ne zaman vergi mukimi sayar
Polonya'da ölçütler seçimlidir: Polonya'da kişisel veya yalnızca ekonomik bir merkez ya da 183 günden fazla kalış yeterlidir.
- Hayati menfaatlerinizin merkezi Polonya'da — PIT Kanununun 3. maddesinin 1a fıkrası uyarınca Polonya'nın vergi mukimisiniz ve dünya çapındaki geliriniz üzerinden vergilendirilirsiniz.
- Ekonomik çıkarlarınızın merkezi Polonya'da — Polonya hukukuna göre bu, aileniz Türkiye'de yaşasa bile tek başına yeterlidir: Polonya'nın vergi mukimisiniz.
- Vergi yılında Polonya'da 183 günden fazla kaldınız — PIT Kanununun 3. maddesinin 1a fıkrasının 2. bendi uyarınca Polonya'nın vergi mukimisiniz; vize veya oturma izninizin türü önemli değildir.
Ne zaman mukim değilsiniz
- Polonya'da çıkar merkeziniz yok ve 183 gün veya daha az kaldınız — Polonya'nın vergi mukimi değilsiniz. Polonya kaynaklı gelir (Polonya'da yapılan işe ait ücret dâhil) yine de orada vergilendirilebilir.
Polonya'nın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar
- Çatışma: çıkar merkeziniz Polonya'da, Türkiye de sizi tam mükellef sayıyor. Polonya, kişisel veya ekonomik çıkarlarınızın merkezi Polonya'da olduğu için sizi mukim sayar — ekonomik merkez tek başına yeterlidir. Türkiye ise ikametgâhınız (yerleşme niyetiyle oturduğunuz yer) Türkiye'de kaldıkça sizi tam mükellef sayar (GVK md. 4/1). İki ülkede de mukimseniz 1993 Anlaşmasının 4/2 maddesi karar verir: daimi mesken → hayati menfaatlerin merkezi → mutad mesken → vatandaşlık → karşılıklı anlaşma. Anlaşma sizi Polonya mukimi sayarsa Türkiye yalnızca Türkiye kaynaklı gelirinizi vergilendirebilir.
- Çatışma: Polonya'da 183 günden fazla kaldınız, Türkiye de sizi mukim sayıyor. Polonya sizi yalnızca kalış süresi nedeniyle mukim sayar; varış ve ayrılış günleri dâhil her gün parçası sayılır ve kalışın kesintisiz olması gerekmez. Türkiye'nin altı ay ölçütü ise bir takvim yılı içinde devamlı kalışı arar; ancak ikametgâhınız Türkiye'deyse süre ölçütü hiç gerekmez. Tek daimi meskeniniz Türkiye'deyse Anlaşma (md. 4/2(a)) sizi Türkiye mukimi sayar; buna rağmen Polonya'da ilgili takvim yılında 183 günü aşan kalışta yapılan işin ücreti Polonya'da vergilendirilebilir (md. 15/2).
Bilmeniz gereken diğer konular
- Tam 183 gün: henüz Polonya mukimi değilsiniz. PIT Kanunu vergi yılında 183 günden fazla (184. günden itibaren) kalış arar. Polonya, varış ve ayrılış günleri dâhil her gün parçasını sayar; kalışın kesintisiz olması gerekmez.
- Polonya'da yapılan iş için ücret: 15. madde ve takvim yılı. Polonya mukimi olmasanız bile Polonya'da fiilen yapılan işin (Türk işveren için uzaktan çalışma dâhil) ücreti, Anlaşmanın 15/2 maddesinin tüm şartları sağlanmadıkça Polonya'da vergilendirilir: ilgili takvim yılı içinde Polonya'da toplam 183 günü aşmayan kalış, Polonya mukimi olmayan işveren ve ücretin işverenin Polonya'daki işyeri veya sabit yeri tarafından üstlenilmemesi. 183 gün kayan 12 aylık dönemde değil, takvim yılı içinde sayılır. Polonya'da ödenen vergi Türkiye'de mahsup edilir (Anlaşma md. 23, GVK md. 123).
- Türkiye mukimi iseniz: Polonya vergisinin Türkiye'de mahsubu. Anlaşma bakımından Türkiye mukimi iseniz, Polonya'da Anlaşmaya göre vergilendirilebilen gelir üzerinden ödenen vergi Türk gelir vergisinden indirilir; indirim o gelire isabet eden Türk vergisini aşamaz ve fazlası iade edilmez (Anlaşma md. 23, GVK md. 123). Ödeme, Polonya makamlarından alınan ve Polonya'daki Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle ispatlanmalıdır; belgeler zamanında gelmezse ilgili Türk vergisi bir yıl ertelenir.
- Polonya mukimi olursanız: Türkiye kaynaklı gelir Polonya'da istisna. Anlaşma bakımından Polonya mukimi olursanız Polonya, Türkiye'de vergilendirilebilen gelirinizi (ör. Türkiye'deki taşınmaz geliri, Türkiye'de yapılan iş) istisna eder, ancak diğer gelirinize uygulanacak oranı hesaplarken dikkate alabilir (artan oranlı istisna); temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedellerinde ise Türk vergisini, o gelire isabet eden Polonya vergisini aşmamak üzere mahsup eder (Anlaşma md. 23, PIT Kanunu md. 27 ust. 8–9).
- Taşınma yılı: Polonya yıl içinde mukimlik değişikliğini tanır. Polonya, çıkar merkeziniz Polonya'ya taşındığı tarihten itibaren sizi mukim sayar; yıl bölünebilir. Türkiye'deki ikametgâhınızın hangi tarihte sona erdiğini (yerleşme niyetiyle Türkiye'den ayrılış: evin boşaltılması, ailenin taşınması, işten ayrılma) belgelerle gösterin; aksi hâlde iki ülke aynı dönem için tam mükellefiyet iddia edebilir ve 4/2 maddesine başvurmak gerekir.
- Ulga na powrót — yalnızca Polonya/AB vatandaşlığı veya Karta Polaka ile. Polonya, üç takvim yılı mukim olmadıktan sonra mukimliğini Polonya'ya taşıyanlara dört yıl boyunca yıllık 85.528 PLN'ye kadar ücret ve ticari kazanç istisnası tanır. Yalnızca Polonya vatandaşları, Karta Polaka sahipleri ve AB/AEA/İsviçre vatandaşları yararlanabilir; yalnızca Türk vatandaşı olan kişi yararlanamaz. Önceki ikamet ülkesine ilişkin ek şartları podatki.gov.pl'de kontrol edin.
- Sosyal güvenlik: AB Tüzüğü uygulanmaz. Türkiye AB/AEA üyesi olmadığından 883/2004 sayılı AB Tüzüğü Türkiye ile Polonya arasındaki geçişlere uygulanmaz. Türkiye ile Polonya arasında 2017'de bir sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmıştır; yürürlük durumunu ve görevlendirme (posting) kurallarını işe başlamadan önce SGK ve ZUS ile teyit edin. Vergi anlaşması sosyal güvenlik primlerini düzenlemez.
- Hangi anlaşma uygulanır: 1993 tarihli Türkiye–Polonya Anlaşması. 3 Kasım 1993'te Varşova'da imzalanan gelir ve servet vergileri anlaşması uygulanır (Polonya'da Dz.U. 1997 nr 11 poz. 58; Türkiye'de RG 30.12.1996/22863). Türkiye MLI'yi imzalamış, ancak erişilebilen bilgilere göre onaylamamıştır; MLI'nin bu Anlaşmayı değiştirmediği kabul edilmiştir. Mukimlik: md. 4/2; bağımlı çalışma: md. 15 (takvim yılında 183 gün); çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 23 (Türkiye mahsup; Polonya istisna + md. 10–12 için mahsup); karşılıklı anlaşma usulü: md. 25.
Çifte mukimlik nasıl çözülür
İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Polonya Cumhuriyeti Hükümeti arasında gelir ve servet üzerinden alınan vergilerde çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması (Varşova, 3 Kasım 1993). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.
Polonya'da karşılaşacağınız terimler
- rezydencja podatkowa
- vergi mukimliği
- ośrodek interesów życiowych
- hayati menfaatlerin (kişisel veya ekonomik çıkarların) merkezi
- nieograniczony obowiązek podatkowy
- tam mükellefiyet — dünya geliri üzerinden vergilendirme
- certyfikat rezydencji
- vergi mukimlik belgesi
- metoda wyłączenia z progresją
- artan oranlı istisna yöntemi
- ulga na powrót
- Polonya'ya dönenler için 4 yıllık gelir vergisi istisnası (Polonya/AB vatandaşları, Karta Polaka sahipleri)
Sorular
Türkiye ile Polonya arasında hangi anlaşma uygulanır?
3 Kasım 1993'te Varşova'da imzalanan gelir ve servet vergileri anlaşması. Çifte mukimlikte 4/2 maddesi, ücretlerde 15. madde (takvim yılında 183 gün), çifte vergilendirmenin önlenmesinde 23. madde uygulanır.
Polonya'da ekonomik merkezim olması tek başına mukimlik için yeterli mi?
Evet. PIT Kanununun 3. maddesinin 1a fıkrasına göre kişisel veya ekonomik çıkarların merkezinin Polonya'da olması ya da vergi yılında 183 günden fazla kalış yeterlidir. Türkiye de sizi mukim sayarsa Anlaşmanın 4/2 maddesi hangi ülkenin mukimi olduğunuzu belirler.
Polonya mukimi olursam Türkiye'deki kira gelirim Polonya'da vergilendirilir mi?
Türkiye'deki taşınmaz geliri Anlaşmaya göre Türkiye'de vergilendirilebilir; Polonya bu geliri istisna eder, ancak diğer gelirlerinizin vergi oranını hesaplarken dikkate alabilir. Temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedellerinde ise Polonya Türk vergisini mahsup eder.
Kaynaklar
Mevzuat ve resmi açıklamalar
- art. 3 ust. 1 ustawy o PIT — Polonya'da ikamet yeri bulunan kişi, gelirin nerede elde edildiğine bakılmaksızın tüm gelirleri üzerinden vergilendirilir (tam mükellefiyet).
- art. 3 ust. 1a ustawy o PIT — Kişi, kişisel VEYA ekonomik çıkarlarının merkezi (hayati menfaatlerin merkezi) Polonya'daysa ya da vergi yılı içinde Polonya'da 183 günden fazla kalırsa Polonya'da ikamet eder. Şartlardan biri yeterlidir.
- Objaśnienia podatkowe MF z 29.04.2021 (Maliye Bakanlığının vergi mukimliği açıklamaları) — Her şart (kişisel veya ekonomik merkez) ayrı ayrı değerlendirilir — biri yeterlidir. 183 günde varış ve ayrılış günleri dâhil her gün parçası sayılır; kalışın kesintisiz olması gerekmez; mukimlik yıl içinde başlayabilir veya sona erebilir.
- art. 3 ust. 2a–2b ustawy o PIT — Dar mükellef yalnızca Polonya kaynaklı gelir üzerinden vergilendirilir; Polonya'da yapılan işe ait ücret, nerede ödendiğine bakılmaksızın bu kapsamdadır.
- GVK md. 3–4 (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu) — Türkiye'de yerleşmiş olanlar Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilir (md. 3). İkametgâhı (Medeni Kanun md. 19 vd.) Türkiye'de bulunanlar veya bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar Türkiye'de yerleşmiş sayılır; geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez (md. 4).
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 4/2 — Çifte mukim gerçek kişi: (a) daimi meskeninin bulunduğu devletin mukimidir; iki devlette de daimi meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha sıkı olduğu devletin; (b) hayati menfaatlerin merkezi belirlenemezse veya hiçbir devlette daimi meskeni yoksa mutad meskeninin bulunduğu devletin; (c) iki devlette de mutad meskeni varsa veya hiçbirinde yoksa vatandaşı olduğu devletin; (d) aksi hâlde yetkili makamlar karşılıklı anlaşmayla çözer.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 15/2 — Diğer devlette yapılan iş için ücret, kişi o devlette ilgili takvim yılı içinde bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşmamak üzere kalırsa, ücret o devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya adına ödenirse ve işverenin o devletteki işyeri veya sabit yeri tarafından üstlenilmezse yalnızca mukim olunan devlette vergilendirilir.
- GVK md. 123 (yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu) — Tam mükelleflerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de bu kazanç ve iratlara isabet eden Gelir Vergisinden indirilir; yabancı vergi daha yüksekse fark dikkate alınmaz. Şartlar: verginin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması ve ödendiğinin yetkili makamlardan alınan ve oradaki Türk elçilik veya konsolosluklarınca tasdik olunan belgelerle tevsik edilmesi. Belgeler tarh zamanına kadar gelmezse, yurt dışı gelire isabet eden vergi bir yıl süreyle ertelenir.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 23 (çifte vergilendirmenin önlenmesi) — Türkiye: Türk mevzuatının yabancı vergilerin mahsubuna ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, Polonya'da ödenen vergiyi o gelire isabet eden Türk vergisini aşmamak kaydıyla mahsup eder. Polonya: Anlaşmaya göre Türkiye'de vergilendirilebilen geliri istisna eder (kalan gelirin oranı hesabında dikkate alabilir); temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedellerinde (md. 10–12) Türk vergisini Polonya vergisinden mahsup eder.
- art. 27 ust. 8–9 ustawy o PIT — Yurt dışı gelir, uygulanacak anlaşmaya göre ya artan oranlı istisna yöntemiyle istisna edilir ya da yabancı vergi oransal olarak mahsup edilir.
- Ulga na powrót (art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT) — podatki.gov.pl rehberi — 31.12.2021'den sonra mukimliğini Polonya'ya taşıyanlar için: ücret, belirli sözleşmeler ve ticari faaliyet gelirleri yılda 85.528 PLN'ye kadar (diğer PIT indirimleriyle ortak limit) dört ardışık vergi yılı istisnadır; şartlar: taşınmadan önceki üç takvim yılında Polonya mukimi olmamak, Polonya vatandaşlığı, Karta Polaka veya AB/AEA/İsviçre vatandaşlığı ve kanunda sayılan ülkelerde daha önce en az üç yıl yaşamış olmak.
- Oświadczenie rządowe z 15.10.1996 (Dz.U. 1997 nr 11 poz. 59) — Polonya hükümeti, 28. maddede öngörülen bildirimler yapıldıktan sonra 3.11.1993'te Varşova'da imzalanan Anlaşmanın yürürlüğe girdiğini duyurur; bu açıklamadaki 1 Ekim 1996 tarihi 2018'de düzeltilmiştir (Dz.U. 2018 poz. 1913): Anlaşma 1 Nisan 1997'de yürürlüğe girmiş, hükümleri 1 Ocak 1998'den itibaren uygulanır.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 4/2(a) — Kişi, daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu devletin mukimi kabul edilir; iki devlette de daimi meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha sıkı olduğu devletin (hayati menfaatlerin merkezi) mukimi kabul edilir.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 4/2(b) — Hayati menfaatlerin merkezi belirlenemezse veya iki devletin hiçbirinde daimi meskeni yoksa, kalmayı âdet edindiği evin (mutad mesken) bulunduğu devletin mukimi kabul edilir.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 4/2(c) — İki devlette de mutad meskeni varsa veya hiçbirinde yoksa, vatandaşı bulunduğu devletin mukimi kabul edilir.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 4/2(d) — Her iki devletin vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse, yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer.
- Türkiye–Polonya ÇVÖA (Varşova, 3.11.1993) md. 25 (karşılıklı anlaşma usulü) — Anlaşmaya uygun olmayan vergilendirmeyle karşılaşan kişi, durumunu mukimi olduğu devletin yetkili makamına sunabilir; yetkili makamlar Anlaşmanın yorumu ve uygulanmasındaki güçlükleri karşılıklı anlaşmayla çözmeye çalışır.
Güncelleme 04.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.
Diğer ülkeler
- Almanya'da vergiler
- ABD'de vergiler
- Avusturya'da vergiler
- Bangladeş'te vergiler
- Birleşik Krallık'ta vergiler
- Çekya'da vergiler
- Çin'de vergiler
- Fransa'da vergiler
- Hindistan'da vergiler
- Hollanda'da vergiler
- İspanya'da vergiler
- İsviçre'de vergiler
- İtalya'da vergiler
- Japonya'da vergiler
- Kanada'da vergiler
- Macaristan'da vergiler
- Pakistan'da vergiler
- Romanya'da vergiler
- Ukrayna'da vergiler