Türkiye'den Avusturya'ya: vergi mukimliği nasıl belirlenir

Avusturya, orada her zaman kullanabileceğiniz bir konut (Wohnsitz) varsa veya yıl sonunu aşsa bile altı aydan uzun kalırsanız sizi vergi mukimi sayar; altı aydan uzun iş sözleşmesiyle ilk günden mukimsiniz. Türkiye ise ikametgâha ve takvim yılında altı aydan fazla devamlı oturmaya bakar. Çifte mukimliği 28.03.2008 tarihli Türkiye–Avusturya Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası çözer.

Durumunuzu kontrol edin: Türkiye ve Avusturya

Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Avusturya'nın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.

Avusturya sizi ne zaman vergi mukimi sayar

Avusturya'da, Almanya'da olduğu gibi, belirleyici olan konuttur: Wohnsitz gün sayılmadan sizi mukim yapar. Konut yoksa altı aydan uzun bulunuş — yıl sonunu aşsa bile — sizi mukim yapar.

Altı ay takvim yılı içinde değil, art arda sayılır; Avusturya dışına kısa geziler (tatil, iş seyahati, eve dönüş) yalnızca sayımı durdurur.

Avusturya'da bir konutunuz var — bu bir Wohnsitz'tır; orada nadiren bulunsanız bile § 1 EStG 1988'e göre Avusturya mukimisiniz ve dünya geliriniz üzerinden vergilendirilirsiniz.
Avusturya'da altı aydan uzun bulundunuz — bu mutat meskendir; ilk günden itibaren geriye dönük olarak Avusturya mukimisiniz.
Altı aydan uzun süreli iş sözleşmesi veya çalışma izni — BMF uygulamasına göre iş daha erken bitse bile kalışınızın başından itibaren Avusturya mukimisiniz.

Ne zaman mukim değilsiniz

Avusturya'da konutunuz yok ve kalışınız altı ayı aşmıyor — Avusturya mukimi değilsiniz. Avusturya'da yapılan çalışmanın ücreti yine de orada vergilendirilir.

Avusturya'nın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar

Çatışma: Avusturya'daki konut Avusturya için yeterli, Türkiye de sizi tam mükellef sayıyor. Avusturya için her zaman kullanabileceğiniz bir konut, orada nadiren bulunsanız bile Wohnsitz'tır (VwGH, Ra 2019/15/0145); BFG, ortak bir evde kendi banyosu olan odası bulunan kişiyi hayati menfaatlerinin merkezi yurt dışında olmasına rağmen Avusturya'da tam mükellef saymıştır (RV/3100198/2020). İkametgâhınız Türkiye'de devam ediyorsa Türkiye de sizi tam mükellef sayar (GVK md. 3 ve 4). Bu durumda Türkiye–Avusturya Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası karar verir: iki ülkede de konut varsa hayati menfaatlerin merkezi — kural olarak ailenizle yaşadığınız yer (VwGH, Ra 2019/15/0160) — tek bir yıl değil birkaç yıl üzerinden değerlendirilir (VwGH, Ra 2023/13/0186).
Çatışma: Avusturya'da yıl sonunu aşan altı ay, Türkiye'de aynı takvim yılı içinde altı aydan fazla. Avusturya altı aydan uzun bulunuşu iki takvim yılına yayılsa da sayar ve sizi ilk günden itibaren mukim kabul eder. Türkiye'nin süre ölçütü ise bir takvim yılı içinde altı aydan fazla devamlı oturmadır (GVK md. 4/2). Ekim–Nisan arası bir kalış sizi Avusturya mukimi yapar; Türkiye'deki ikametgâhınız sürüyorsa Türkiye de sizi tam mükellef sayar — anlaşmanın 4. maddesinin 2. fıkrasını uygulayın.
Çatışma: altı aydan uzun sözleşme sizi ilk günden Avusturya mukimi yapar. Altı aydan uzun süreli bir iş sözleşmesi veya çalışma izniyle Avusturya sizi kalışınızın başından itibaren mukim sayar; ilk yılda Türkiye'deki ikametgâhınız genellikle devam ettiğinden Türkiye de sizi tam mükellef saymaya devam eder. Anlaşma bakımından mukimliği Türkiye–Avusturya Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası belirler.

Bilmeniz gereken diğer konular

Türkiye mukimiyseniz Avusturya vergisi Türkiye'de mahsup edilir. Türkiye'de tam mükellefseniz Avusturya'da anlaşmaya uygun olarak ödenen vergi, Anlaşmanın 22. maddesinin 2. fıkrası ve GVK md. 123 uyarınca Türk gelir vergisinden mahsup edilir; mahsup, Türk vergisinin bu gelire isabet eden kısmıyla sınırlıdır. Ödemeyi Avusturya makamlarından alınan ve Türk konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle kanıtlamanız gerekir.
Avusturya mukimi değilken Avusturya'da çalışmak. Mukim olmayan kişi Avusturya'da yapılan çalışmanın ücreti üzerinden Avusturya'da vergilendirilir (§ 98 Abs. 1 Z 4 EStG 1988); ancak Anlaşmanın 15. maddesinin 2. fıkrasındaki koşulların hepsi gerçekleşirse vergileme hakkı yalnızca Türkiye'dedir: ilgili takvim yılında başlayan veya biten 12 aylık bir dönemde Avusturya'da toplam en fazla 183 gün, işveren Avusturya mukimi değil ve ücret işverenin Avusturya'daki işyerince yüklenilmiyor.
Avusturya'da ikinci konut. Hayati menfaatlerinizin merkezi beş takvim yılından uzun süredir Avusturya dışındaysa (örneğin Türkiye'de), Avusturya'daki tatil konutunuz yılda en fazla 70 gün kullandığınız ve günlerin kaydını tuttuğunuz yıllarda sizi mukim yapmaz.
Araştırmacılar için taşınma avantajı (Zuzugsbegünstigung). Avusturya'ya taşınması bilim ve araştırmaya hizmet eden bilim insanları ve araştırmacılar, beş yıl boyunca bilimsel faaliyet gelirlerinin %30'u oranında götürü indirim talep edebilir; bilim insanları, araştırmacılar, sanatçılar ve sporcular taşınmanın yol açtığı ek vergi yükünün kaldırılmasını isteyebilir. Başvuru taşınmadan itibaren altı ay içinde Finanzamt Österreich'a yapılır ve hayati menfaatlerin merkezinin Avusturya'ya taşınmasını gerektirir. BMF vatandaşlık şartı aramadığından Türk vatandaşları da başvurabilir.
Emekli aylıkları ve sosyal güvenlik ödemeleri yalnızca ikamet ülkesinde. Türkiye–Avusturya Anlaşmasının 18. maddesinin 1. fıkrasına göre geçmiş çalışma karşılığı emekli aylıkları ile bir devletin sosyal güvenlik sistemine göre yapılan ödemeler yalnızca alıcının mukim olduğu devlette vergilendirilir: Türkiye'de oturan kişinin Avusturya emekli aylığı Türkiye'de, Avusturya'da oturan kişinin SGK aylığı Avusturya'da vergilendirilir (kamu hizmeti emekli aylıkları için 19. madde ayrıca uygulanır).
Sosyal güvenlik primleri anlaşmanın kapsamı dışında. Gelir vergisi anlaşması sosyal güvenlik primlerini düzenlemez. Türkiye AB üyesi olmadığından AB içindeki prim koordinasyonu Türkiye ile Avusturya arasında uygulanmaz; hangi ülkede prim ödeyeceğiniz ikili sosyal güvenlik sözleşmesine ve görevlendirme belgelerine bağlıdır. Avusturya'da çalışmaya başlamadan önce SGK'dan geçerli sözleşme hükümlerini ve gerekli formu teyit edin.

Çifte mukimlik nasıl çözülür

İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Protokolü (Viyana, 28.03.2008). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.

Avusturya'da karşılaşacağınız terimler

Wohnsitz: her zaman kullanılabilen konut; tek başına mukimlik doğurur (§ 26 BAO)
gewöhnlicher Aufenthalt: mutat mesken — altı aydan uzun bulunuş, ilk günden itibaren
unbeschränkte Steuerpflicht: sınırsız vergi yükümlülüğü: dünya geliri üzerinden (mukim)
Zweitwohnsitzverordnung: ikinci konut yönetmeliği: yılda en fazla 70 gün kullanılan konut mukimlik doğurmaz
Zuzugsbegünstigung: Avusturya'ya taşınan araştırmacılar için vergi avantajı (§ 103 EStG)
Finanzamt Österreich: Avusturya vergi idaresi

Sorular

Avusturya'da altı aylık bir iş sözleşmesiyle çalışırsam ne olur?

Sözleşme altı aydan uzunsa BMF uygulamasına göre kalışınızın ilk gününden itibaren Avusturya mukimisiniz, iş daha erken bitse bile. Türkiye'deki ikametgâhınız sürüyorsa Türkiye de sizi tam mükellef sayar; anlaşmanın 4. maddesinin 2. fıkrası karar verir.

Hangi anlaşma uygulanır?

Viyana'da 28.03.2008'de imzalanan ve 01.10.2009'da yürürlüğe giren Türkiye–Avusturya Anlaşması; onay belgelerinin teati edildiği yılı izleyen vergilendirme dönemlerinden itibaren uygulanır. Türkiye MLI'yi onaylamadığından anlaşma bu yolla değişmemiştir.

Avusturya emekli aylığım Türkiye'de mi vergilendirilir?

Anlaşmanın 18. maddesinin 1. fıkrasına göre geçmiş çalışma karşılığı emekli aylıkları ve sosyal güvenlik ödemeleri yalnızca alıcının mukim olduğu devlette vergilendirilir; Türkiye'de oturuyorsanız Türkiye'de. Kamu hizmeti emekli aylıkları için 19. madde ayrıca uygulanır.

Kaynaklar

Mevzuat ve resmi açıklamalar

§ 1 Abs. 2–3 EStG 1988 — Avusturya'da konutu (Wohnsitz) veya mutat meskeni olan kişiler sınırsız vergi yükümlüsüdür (dünya geliri); diğerleri yalnızca Avusturya kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilir (§ 98).
§ 26 BAO — Wohnsitz, elde tutma ve kullanma niyetini gösteren koşullar altında sahip olunan konuttur. Mutat mesken geçici nitelikte olmayan bulunuştur; Avusturya'da altı aydan uzun kalış, ilk altı ay dahil, her durumda mutat mesken oluşturur.
BMF: Persönliche Steuerpflicht (2026) — Wohnsitz için konutun en azından tekrar tekrar kullanılması gerekir; altı aylık bulunuştan sonra sınırsız yükümlülük geriye dönük olarak uygulanır.
LStR 2002 Rz. 3 (04.12.2024 versiyonu) — Wohnsitz, konutu her zaman kendisi için kullanabilme imkânıdır; adres kaydı yalnızca bir karinedir; işverenin sağladığı ve başkalarıyla paylaşılan bir yatak yeri Wohnsitz oluşturmaz.
LStR 2002 Rz. 4 — Altı aydan uzun süreli çalışma izni veya iş sözleşmesi varsa, mutat mesken ve sınırsız yükümlülük ilk günden itibaren vardır; iş daha erken sona erse de bu durum devam eder.
LStR 2002 Rz. 5 (15.12.2023 versiyonu) — Altı aydan uzun bulunuş, yıl sonunu aşsa bile ilk günden itibaren sınırsız yükümlülük doğurur; yurt dışına kısa geziler (tatil, iş seyahati, eve dönüş) süreyi durdurur ve sayılmaz, ancak sıfırlamaz.
§ 98 Abs. 1 Z 4 EStG 1988 — Mukim olmayan kişi, Avusturya'da yapılan veya değerlendirilen (verwertet) çalışmanın ücreti üzerinden vergilendirilir.
GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: (1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Türk Medeni Kanunu'ndaki yerleşim yeridir); (2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
Türkiye–Avusturya Anlaşması, 4. madde 2. fıkra — Her iki devletin de mukimi olan gerçek kişi: daimi mesken → her ikisinde varsa hayati menfaatlerin merkezi → bu belirlenemezse veya hiçbir devlette daimi mesken yoksa mutat mesken → vatandaşlık → yetkili makamların karşılıklı anlaşması.
Türkiye–Avusturya Anlaşması, 22. madde 2. fıkra — Türkiye mukimleri: Avusturya mevzuatı ve anlaşma uyarınca ödenecek Avusturya vergisi Türk vergisinden mahsup edilir; mahsup, Türk vergisinin bu gelire isabet eden kısmını aşamaz.
GVK md. 123 — Tam mükelleflerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlardan orada ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de hesaplanan gelir vergisinin bu kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir. Yabancı verginin gelir üzerinden alınmış olması ve ödendiğinin yetkili makamlardan alınan, mahallindeki Türk elçilik veya konsolosluklarınca tasdik edilen belgelerle kanıtlanması şarttır; belgeler zamanında gelmezse ilgili vergi bir yıl ertelenir.
Türkiye–Avusturya Anlaşması, 15. madde 2. fıkra — Diğer devlette yapılan çalışmanın ücreti, çalışan orada ilgili takvim yılında başlayan veya biten 12 aylık bir dönem içinde toplam 183 günden fazla kalmamışsa, işveren o devletin mukimi değilse ve ücret işverenin oradaki işyerince yüklenilmiyorsa yalnızca ikamet devletinde vergilendirilir.
Zweitwohnsitzverordnung (BGBl. II Nr. 528/2003) — Hayati menfaatlerin merkezi beş takvim yılından uzun süredir yurt dışındaysa, Avusturya'daki bir konut yalnızca 70 günden fazla kullanıldığı yıllarda Wohnsitz sayılır; kullanım günlerinin kaydı tutulmalıdır.
§ 103 EStG 1988; BMF: Zuzugsbegünstigung — Bilim ve araştırma amacıyla Avusturya'ya taşınan bilim insanları ve araştırmacılar, beş yıl boyunca bilimsel faaliyet gelirlerinin %30'u oranında götürü indirim talep edebilir (§ 103 Abs. 1a); bilim insanları, araştırmacılar, sanatçılar ve sporcular taşınmanın yol açtığı ek vergi yükünün kaldırılmasını isteyebilir. Başvuru, taşınmadan itibaren altı ay içinde Finanzamt Österreich'a yapılır; hayati menfaatlerin merkezinin Avusturya'ya taşınması gerekir. BMF sayfası vatandaşlık şartı öngörmez.
Türkiye–Avusturya Anlaşması, 18. madde 1. fıkra — Geçmiş çalışma karşılığı ödenen emekli aylıkları ve benzeri ödemeler ile bir devletin sosyal güvenlik sistemine göre yapılan ödemeler yalnızca alıcının mukim olduğu devlette vergilendirilir.
Türkiye–Avusturya Anlaşması, 22. madde 1. fıkra — Avusturya mukimleri: Türkiye'de vergilendirilebilen gelirler kural olarak Avusturya'da istisna edilir (a); temettü, faiz, gayrimaddi hak bedelleri, 13. maddenin 4. fıkrasının ikinci cümlesi ve 21. maddenin 1. fıkrası kapsamındaki gelirlerde Türk vergisi mahsup edilir (b); istisna edilen gelir kalan gelirin vergi oranının belirlenmesinde dikkate alınabilir (d).
4. madde 2. fıkra (a) — Kişi yalnızca daimi olarak kalabileceği bir meskenin bulunduğu devletin mukimi kabul edilir; her iki devlette de daimi meskeni varsa, kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu devletin (hayati menfaatlerin merkezi) mukimi kabul edilir.
OECD — Türkiye'nin ÇTS (MLI) pozisyonu (imza aşaması) — Türkiye ÇTS'yi imzalarken Avusturya, Almanya, İsviçre, Ukrayna ve ABD ile yaptığı anlaşmaları kapsanan anlaşmalar listesine almıştır; liste imza aşamasına ait geçici listedir.
OECD — ÇTS imzacıları ve tarafları (11.12.2025 itibarıyla) — Türkiye 07.06.2017'de imzalamış; onay belgesinin tevdii ve yürürlük tarihi gösterilmemiştir.
4. madde 2. fıkra (b) — Hayati menfaatlerin merkezinin bulunduğu devlet belirlenemiyorsa veya kişinin her iki devlette de daimi meskeni yoksa, mutat olarak ikamet ettiği devletin mukimi kabul edilir.
4. madde 2. fıkra (c), (d) — Her iki devlette de mutat meskeni varsa veya hiçbirinde yoksa, vatandaşı olduğu devletin mukimi kabul edilir (c); her iki devletin vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse, yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer (d).

Yargı kararları

Verwaltungsgerichtshof (Avusturya), Ra 2019/15/0145, 05.03.2020 — Wohnsitz, oturmaya elverişli bir konutu her zaman kullanabilmenin hukuki ve fiilî imkânıdır; konutun fiilen ne sıklıkla kullanıldığı önemli değildir ve asgari gece sayısı aranmaz (bunu arayan bir BFG kararı bozulmuştur).
Verwaltungsgerichtshof (Avusturya), Ra 2015/15/0066, 27.11.2017 — § 26 BAO anlamında Wohnsitz için konut üzerindeki fiilî hâkimiyet belirleyicidir; nüfus kaydı (ZMR) ve kira ödenip ödenmediği belirleyici değildir. Bir KDV davası (yabancı alıcı için ihracat istisnası), ancak Wohnsitz ölçütü aynıdır.
Bundesfinanzgericht (Avusturya), RV/3100198/2020, 09.06.2022 — Ortak kullanılan bir evde kendine ait banyosu olan bir oda konuttur: hayati menfaatlerin merkezi ABD'de olmasına rağmen Avusturya'da sınırsız vergi yükümlülüğü doğmuştur.
Verwaltungsgerichtshof (Avusturya), Ra 2019/15/0160, 23.01.2020 — Temyiz reddedildi: her iki devlette konut varsa, en yakın kişisel ilişkiler kural olarak kişinin ailesiyle düzenli olarak yaşadığı yerdedir; yabancı (İsviçre) mukimlik belgesi mukimliği yalnızca o devletin bakış açısından teyit eder ve hayati menfaatlerin merkezini belirlemez — her iki devletteki koşullar tartılmalıdır.
Verwaltungsgerichtshof (Avusturya), Ra 2023/13/0186, 03.09.2024 — Hayati menfaatlerin merkezi tek bir yıl için değil, birkaç yıl üzerinden değerlendirilir; yurt dışında (burada: ABD'de) geçici çalışma, aile de birlikte taşınmış olsa, Avusturya'daki konut korunuyorsa merkezi Avusturya'da bırakır; iş arkadaşları ve komşularla olağan ilişkiler bir devlete kişisel bağ sayılmaz.

Güncelleme 04.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.

Durumunuzu kontrol edin