Rezydencja podatkowa w Niderlandach: porównanie z prawem polskim
Niderlandy nie liczą dni: rezydentem jesteś, jeżeli masz trwałą więź osobistą z krajem — dom, rodzinę, pracę, miejsce, w którym spędzasz czas. Polska może jednocześnie uznawać Cię za rezydenta z powodu ośrodka interesów życiowych lub ponad 183 dni pobytu. Podwójną rezydencję rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy z 2002 r.; od 2023 r. Polska stosuje do dochodów z Niderlandów proporcjonalne odliczenie z ulgą abolicyjną.
Bezpłatnie, bez rejestracji, ok. 3 minut. Wniosek według polskiej ustawy o PIT w porównaniu z prawem Niderlandów i umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Kiedy Niderlandy uznaje Cię za rezydenta podatkowego
Niderlandy nie stosują testu liczby dni: rezydencja zależy od faktów — od tego, czy masz trwałą więź osobistą z tym państwem (dom, rodzina, praca, miejsce spędzania czasu). Więź ta nie musi być silniejsza niż więź z Polską.
- Dom w Niderlandach w połączeniu z rodziną, pracą lub spędzaniem tam większości czasu to trwała więź osobista: prawdopodobnie jesteś rezydentem Niderlandów, opodatkowanym od dochodu światowego.
- Nie masz domu w Niderlandach, ale spędziłeś tam większość roku — to mocny, choć nie rozstrzygający argument za rezydencją niderlandzką; trzeba ocenić wszystkie okoliczności.
Kiedy jesteś nierezydentem
- Masz dom w Niderlandach, ale bez rodziny, pracy lub spędzania tam większości czasu trwała więź jest wątpliwa — raczej jesteś nierezydentem, choć urząd skarbowy może ocenić to inaczej. Jako rezydent Polski (UE) możesz uzyskać status kwalifikowanego nierezydenta, jeżeli co najmniej 90% Twojego dochodu podlega opodatkowaniu w Niderlandach.
- Brak domu i znaczącego czasu pobytu w Niderlandach — jesteś nierezydentem. Wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Niderlandach podlega tam opodatkowaniu (z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 umowy polsko-niderlandzkiej). Jako rezydent Polski (UE) możesz uzyskać status kwalifikowanego nierezydenta, jeżeli co najmniej 90% Twojego dochodu podlega opodatkowaniu w Niderlandach.
Gdzie prawo Niderlandów koliduje z polskimi przepisami
- Podwójna rezydencja: Niderlandy nie liczą dni ani nie porównują więzi. Niderlandom wystarcza trwała więź osobista z krajem — nie musi być silniejsza niż więź z Polską (Hoge Raad, BZ6824). Polska uznaje Cię za rezydenta, jeżeli masz w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych albo przebywasz w Polsce ponad 183 dni w roku. Podwójna rezydencja jest więc częsta. Rozstrzyga art. 4 ust. 2 Konwencji PL–NL: stałe miejsce zamieszkania → ośrodek interesów życiowych → miejsce zwykłego pobytu → obywatelstwo → wzajemne porozumienie.
- Rodzina w Niderlandach. Jeżeli masz stałe miejsce zamieszkania w obu państwach, art. 4 ust. 2 lit. a umowy odsyła do ośrodka interesów życiowych — a rodzina mieszkająca w Niderlandach przesuwa go do Niderlandów (tak Gerechtshof Den Haag w sprawie, w której dom i żona podatnika były w Niderlandach). Polska może jednocześnie uznawać Cię za rezydenta z powodu interesów gospodarczych w Polsce — o rezydencji traktatowej decyduje całość powiązań.
Co jeszcze warto wiedzieć
- Od 2023 r. Polska stosuje do dochodów z Niderlandów proporcjonalne odliczenie. Po zmianie umowy Protokołem z 29.10.2020 r. Polska nie zwalnia już dochodów z Niderlandów: dochód, który Niderlandy mogą opodatkować (np. wynagrodzenie za pracę w Niderlandach), opodatkowuje się w Polsce, a od polskiego podatku odlicza się podatek zapłacony w Niderlandach — najwyżej do kwoty polskiego podatku przypadającej na ten dochód (art. 23 ust. 5). Według MF Protokół stosuje się od 1.01.2023 r.; wcześniej obowiązywało wyłączenie z progresją. Do dochodów z pracy rozliczanych tą metodą przysługuje ulga abolicyjna (art. 27g ustawy o PIT), od 2021 r. co do zasady do 1360 zł rocznie. Konwencja MLI nie ma zastosowania do tej umowy.
- Wynagrodzenie za pracę w Niderlandach: 183 dni w okresie 12 miesięcy. Jeżeli na gruncie umowy jesteś rezydentem Polski, Niderlandy mogą opodatkować wynagrodzenie za pracę fizycznie wykonywaną w Niderlandach, gdy przebywasz tam ponad 183 dni w okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym, albo pracodawca jest rezydentem Niderlandów, albo wynagrodzenie ponosi jego zakład lub stała placówka w Niderlandach (art. 15 ust. 2). Jeżeli pracodawcą jest niderlandzka agencja pracy tymczasowej, warunek z lit. b nie jest spełniony i Niderlandy mogą opodatkować wynagrodzenie niezależnie od liczby dni.
- Status kwalifikowanego nierezydenta dla rezydentów Polski. Jeżeli nie jesteś rezydentem Niderlandów, ale co najmniej 90% Twojego dochodu podlega opodatkowaniu w Niderlandach, jako rezydent Polski (UE) możesz uzyskać status kwalifikowanego nierezydenta (kwalificerende buitenlandse belastingplichtige) i korzystać z odliczeń i ulg jak rezydent.
- Rok przeprowadzki: Niderlandy dzielą rok (zeznanie M). Niderlandy traktują Cię jako rezydenta od dnia przeprowadzki (albo do dnia wyjazdu) i za ten rok składasz zeznanie M; reguły umowy stosuje się okresowo. Również w Polsce rezydencja powstaje lub ustaje z dniem przeniesienia ośrodka interesów życiowych — zestaw okresy w obu państwach.
- Reguła 30% (od 2027 r. — 27%). Jeżeli niderlandzki pracodawca rekrutuje Cię z Polski (przez ponad 16 z 24 poprzednich miesięcy mieszkałeś ponad 150 km od granicy Niderlandów) i spełniasz normę wynagrodzenia, do 30% wynagrodzenia może być wypłacane bez podatku przez najwyżej 5 lat (limit w 2026 r.: 78 600 €). Od 1.01.2027 r. maksimum spada do 27% (rozstrzygnięcia sprzed 2024 r. zachowują 30%). Reguła działa tylko w podatku niderlandzkim.
- Box 3: podatek od zryczałtowanego dochodu z oszczędności i inwestycji. Jako rezydent Niderlandów Twoje światowe oszczędności i inwestycje (np. polskie lokaty i rachunki maklerskie) trafiają do box 3, który opodatkowuje dochód zryczałtowany, a nie faktyczny. Niższy faktyczny dochód można wykazać na podstawie reguły przeciwdowodu (od 2017 r.); system oparty na faktycznym dochodzie oczekiwany jest od 2028 r.
- Ubezpieczenia społeczne: rozporządzenie (WE) nr 883/2004. W relacjach Polska–Niderlandy obowiązuje unijna koordynacja: co do zasady podlegasz ubezpieczeniom w państwie, w którym pracujesz; pracownik delegowany przez polskiego pracodawcę na okres do 24 miesięcy pozostaje w ZUS (zaświadczenie A1). Składki nie są objęte umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Jak rozstrzyga się podwójną rezydencję
Jeśli oba państwa uznają Cię za rezydenta, stosuje się art. 4 ust. 2 umowy: Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Warszawa, 13.02.2002; Dz.U. 2003 poz. 2120), zmieniona Protokołem z 29.10.2020 (Dz.U. 2022 poz. 906). Kryteria stosuje się po kolei — stałe miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, miejsce zwykłego pobytu, obywatelstwo, a na końcu wzajemne porozumienie organów podatkowych.
Pojęcia, z którymi spotkasz się w Niderlandach
- fiscaal inwoner
- rezydent podatkowy Niderlandów
- duurzame band
- trwała więź osobista z Niderlandami — podstawa rezydencji (art. 4 AWR)
- kwalificerende buitenlandse belastingplichtige
- kwalifikowany nierezydent — co najmniej 90% dochodu opodatkowane w Niderlandach
- 30%-regeling
- zwolnienie części wynagrodzenia pracowników rekrutowanych z zagranicy
- box 3
- opodatkowanie zryczałtowanego dochodu z oszczędności i inwestycji
- M-aangifte
- zeznanie za rok przyjazdu lub wyjazdu
Pytania
Pracuję w Niderlandach przez agencję, a rodzina mieszka w Polsce. Gdzie jestem rezydentem?
Niderlandy mogą uznać Cię za rezydenta, jeżeli masz tam trwałą więź (np. mieszkanie i stałą pracę), a Polska — z powodu rodziny i ośrodka interesów w Polsce. Rozstrzyga art. 4 ust. 2 umowy: przy stałym mieszkaniu w obu państwach — ośrodek interesów życiowych, który przy rodzinie w Polsce zwykle wskazuje Polskę. Wynagrodzenie za pracę w Niderlandach i tak podlega tam opodatkowaniu, gdy pracodawca jest niderlandzki (art. 15 ust. 2).
Jak w Polsce rozlicza się wynagrodzenie z Niderlandów?
Od 2023 r. — metodą proporcjonalnego odliczenia (art. 23 ust. 5 umowy w brzmieniu Protokołu z 29.10.2020 r.): dochód wykazuje się w Polsce, a podatek niderlandzki odlicza do wysokości polskiego podatku przypadającego na ten dochód. Do dochodów z pracy przysługuje ulga abolicyjna, od 2021 r. co do zasady do 1360 zł.
Czy do umowy z Niderlandami stosuje się Konwencję MLI?
Nie. Polska zgłosiła tę umowę do MLI, ale Niderlandy nie, więc MLI jej nie modyfikuje. Zmianę polskiej metody unikania podwójnego opodatkowania wprowadzono Protokołem z 29 października 2020 r., który wszedł w życie 30 kwietnia 2022 r.
Źródła
Przepisy i wyjaśnienia urzędowe
- Art. 4 AWR — Miejsce zamieszkania ocenia się na podstawie wszystkich faktów i okoliczności — nie ma stałego testu liczby dni.
- Art. 2.1 Wet IB 2001 — Rezydenci płacą podatek dochodowy od dochodu światowego; nierezydenci — tylko od dochodu ze źródeł niderlandzkich.
- Belastingdienst: fiscaal inwoner van Nederland — Wskazówki niderlandzkiej rezydencji podatkowej: spędzanie większości czasu pod adresem w Niderlandach, partner i rodzina w Niderlandach, praca, ubezpieczenie, lekarz rodzinny, dzieci w szkole, członkostwo w organizacjach.
- Art. 7.8(6) Wet IB 2001 — Status kwalifikowanego nierezydenta (ulgi i odliczenia jak dla rezydenta, jeżeli co najmniej 90% dochodu podlega opodatkowaniu w Niderlandach) przysługuje wyłącznie rezydentom UE, EOG, Szwajcarii i wysp BES — a więc także rezydentom Polski.
- Art. 7.2(2)(b) Wet IB 2001 — Nierezydent płaci podatek od wynagrodzenia za pracę fizycznie wykonywaną w Niderlandach.
- art. 15 ust. 2 Konwencji PL–NL — Wynagrodzenie rezydenta jednego państwa za pracę wykonywaną w drugim państwie podlega opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji, jeżeli odbiorca przebywa w drugim państwie nie dłużej niż łącznie 183 dni w każdym okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym, wynagrodzenie wypłaca pracodawca niebędący rezydentem drugiego państwa i nie jest ono ponoszone przez zakład lub stałą placówkę pracodawcy w drugim państwie.
- art. 3 ust. 1a ustawy o PIT — Miejsce zamieszkania w Polsce ma osoba, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Wystarczy jedna z przesłanek.
- art. 4 ust. 2 Konwencji PL–NL — Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w obu państwach: (a) stałe miejsce zamieszkania; jeżeli w obu państwach — ośrodek interesów życiowych (ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze); (b) jeżeli nie można ustalić ośrodka interesów życiowych albo nie ma stałego miejsca zamieszkania w żadnym z państw — miejsce zwykłego pobytu; (c) zwykły pobyt w obu albo w żadnym — obywatelstwo; (d) obywatelstwo obu albo żadnego — wzajemne porozumienie właściwych władz.
- art. 23 ust. 5–6 Konwencji PL–NL w brzmieniu Protokołu z 29.10.2020 — Jeżeli rezydent Polski uzyskuje dochód, który zgodnie z Konwencją może być opodatkowany w Niderlandach (z wyjątkiem opodatkowania tylko dlatego, że jest to także dochód rezydenta Niderlandów), Polska odlicza od podatku kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w Niderlandach, najwyżej do części podatku przypadającej na ten dochód (ust. 5). Dochód zwolniony w Polsce może być uwzględniony przy obliczaniu podatku od pozostałego dochodu (ust. 6). Brzmienie obowiązuje od 30.04.2022 r.; według MF Protokół stosuje się od 1.01.2023 r.
- Protokół z 29.10.2020 zmieniający Konwencję PL–NL (Dz.U. 2022 poz. 906) — Protokół podpisany w Warszawie 29.10.2020 r. zmienia Konwencję z 13.02.2002 r. i Protokół do niej; ratyfikowany 17.01.2022 r. Według wykazu umów MF wszedł w życie 30.04.2022 r. i jest stosowany od 1.01.2023 r.
- art. 27 ust. 8–9 ustawy o PIT — Dochód zagraniczny jest albo zwolniony z zastosowaniem progresji (metoda wyłączenia z progresją, ust. 8), albo podatek zapłacony za granicą odlicza się proporcjonalnie (metoda proporcjonalnego odliczenia, ust. 9) — zależnie od umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
- art. 27g ustawy o PIT (ulga abolicyjna) — powroty.gov.pl — Rezydent Polski (nieograniczony obowiązek podatkowy), który uzyskuje za granicą dochody m.in. ze stosunku pracy lub działalności osobiście wykonywanej, rozliczane metodą proporcjonalnego odliczenia, odlicza od podatku różnicę między podatkiem obliczonym tą metodą a podatkiem obliczonym metodą wyłączenia z progresją. Od 2021 r. odliczenie nie może przekroczyć 1360 zł (limit nie dotyczy m.in. pracy wykonywanej poza terytorium lądowym państw).
- MF — teksty syntetyczne Konwencji MLI (przykład Polska–Holandia) — Konwencja MLI nie ma zastosowania do umowy z Niderlandami: Polska zgłosiła tę umowę, Niderlandy nie.
- Belastingdienst: aangifte M — W roku przyjazdu lub wyjazdu składa się zeznanie M: rezydentem Niderlandów jesteś od dnia przyjazdu albo do dnia wyjazdu.
- Objaśnienia podatkowe MF z 29.04.2021 (rezydencja podatkowa) — Każdą z przesłanek (centrum interesów osobistych albo gospodarczych) ocenia się odrębnie — wystarczy jedna. Do 183 dni wlicza się każdy rozpoczęty dzień pobytu, w tym dzień przyjazdu i wyjazdu; pobyt nie musi być nieprzerwany; rezydencja może powstać lub ustać w trakcie roku.
- Belastingdienst: 30%-regeling (expatregeling) — Pracownicy rekrutowani z zagranicy, którzy w ciągu 24 miesięcy przed rozpoczęciem pracy mieszkali ponad 16 miesięcy w odległości ponad 150 km od granicy Niderlandów i mają rzadką specjalistyczną wiedzę (norma wynagrodzenia na 2026 r.: 48 013 €; 36 497 € dla osób poniżej 30 lat z kwalifikowanym tytułem magistra), mogą otrzymywać do 30% wynagrodzenia wolne od podatku przez najwyżej 5 lat; maksymalny dodatek wolny od podatku w 2026 r. — 78 600 €. Od zeznania za 2025 r. nie można już wybrać statusu częściowego nierezydenta (przepis przejściowy dla korzystających w 2024 r. do 2026 r.).
- Business.gov.nl: 30 percent ruling compensation down to 27 percent — Od 1.01.2027 r. maksimum zwolnienia wynosi 27% wynagrodzenia, a norma wynagrodzenia rośnie (50 436 €; 38 388 € dla osób poniżej 30 lat z tytułem magistra). Rozstrzygnięcia rozpoczęte przed 1.01.2024 r. zachowują 30% przez swoje 5 lat.
- Rijksoverheid, 14.03.2025: Wet tegenbewijsregeling box 3 — Box 3 opodatkowuje zryczałtowany (forfaitair) dochód z oszczędności i inwestycji. Na podstawie reguły przeciwdowodu podatnik może wykazać faktyczny dochód od 2017 r. i odzyskać podatek, jeśli jest niższy od zryczałtowanego; reguła jest przejściowa do czasu ustawy o faktycznym dochodzie w box 3, oczekiwanej w 2028 r.
- art. 11 ust. 3 lit. a, art. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 — Osoba wykonująca pracę najemną lub na własny rachunek w państwie członkowskim podlega ustawodawstwu tego państwa (lex loci laboris). Pracownik delegowany przez pracodawcę do innego państwa członkowskiego nadal podlega ustawodawstwu państwa wysyłającego, jeżeli przewidywany czas pracy nie przekracza 24 miesięcy i nie zastępuje innej osoby delegowanej.
- art. 23 ust. 2–4 Konwencji PL–NL — Niderlandy zwalniają dochód rezydenta Niderlandów, który może być opodatkowany w Polsce, przez proporcjonalne obniżenie podatku niderlandzkiego (wyłączenie z progresją); dla dywidend, odsetek, należności licencyjnych i niektórych innych dochodów (ust. 3) odliczają podatek zapłacony w Polsce.
- art. 4 ust. 2 lit. a Konwencji — Osoba jest uważana za mającą miejsce zamieszkania tylko w państwie, w którym ma stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma je w obu państwach — tylko w państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych).
- art. 4 ust. 2 lit. b Konwencji — Jeżeli nie posiadasz stałego miejsca zamieszkania w żadnym z państw, umowa przechodzi od razu do kryterium miejsca zwykłego pobytu (ośrodek interesów życiowych bada się tylko przy stałym miejscu zamieszkania w obu państwach).
- art. 4 ust. 2 lit. c, d Konwencji — Zwykły pobyt w obu państwach albo w żadnym — decyduje obywatelstwo; obywatelstwo obu państw albo żadnego — właściwe władze rozstrzygają sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Orzecznictwo
- Hoge Raad (Supreme Court of the Netherlands), ECLI:NL:HR:2013:BZ6824, 12.04.2013 — Rezydencja wymaga trwałej więzi osobistej z Niderlandami; centrum życia społecznego nie musi znajdować się w Niderlandach.
- Gerechtshof Amsterdam (Court of Appeal), ECLI:NL:GHAMS:2024:721, 23.01.2024 — Na gruncie art. 4 AWR waży się wszystkie okoliczności; żadna pojedyncza kategoria nie jest rozstrzygająca.
- Advocate General at the Hoge Raad, ECLI:NL:PHR:2025:500, 25.04.2025 — Rezydencja to norma otwarta: trwała więź osobista z Niderlandami; możliwa jest podwójna rezydencja.
- Hoge Raad (Supreme Court of the Netherlands), ECLI:NL:HR:2026:1287, 17.07.2026 — Ustalenie rezydencji (art. 4 AWR, umowa ze Szwajcarią) na podstawie zliczenia dni obecności jest bezzasadne dla okresu, którego to zliczenie nie obejmuje. Ciężar dowodu, że trwała więź z Niderlandami nadal istniała, spoczywa na inspektorze podatkowym, a nie na podatniku.
- Gerechtshof Den Haag (sąd apelacyjny), ECLI:NL:GHDHA:2020:389, 25.02.2020 — Praca w innym państwie, ale własny dom w Niderlandach, w którym mieszkała żona: stałe miejsce zamieszkania w obu państwach, ośrodek interesów życiowych w Niderlandach.
Aktualizacja 04.11.2026. Wynik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Organy podatkowe i sądy mogą inaczej interpretować przepisy, także ze względu na okoliczności, których tu nie uwzględniono, a prawo się zmienia. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z doradcą podatkowym.
Inne państwa
- Podatki w Austrii
- Podatki w Bangladeszu
- Podatki w Chinach
- Podatki w Czechach
- Podatki we Francji
- Podatki w Hiszpanii
- Podatki w Indiach
- Podatki w Japonii
- Podatki w Kanadzie
- Podatki w Niemczech
- Podatki w Pakistanie
- Podatki w Rumunii
- Podatki w Stanach Zjednoczonych
- Podatki w Szwajcarii
- Podatki w Turcji
- Podatki w Ukrainie
- Podatki na Węgrzech
- Podatki w Wielkiej Brytanii
- Podatki we Włoszech