Türkiye'den Gürcistan'a: vergi mukimliği nasıl belirlenir
Gürcistan, seçilen yılda biten herhangi bir 12 ardışık takvim aylık dönemde orada 183 gün veya daha fazla kaldıysanız sizi yılın tamamı için vergi mukimi sayar; günün bir kısmı tam gün sayılır ve Gürcistan'dan tatil, iş seyahati, eğitim veya tedavi için yapılan yolculuklar da eklenir. Yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetindeki Gürcistan vatandaşları ve Gürcistan'ın mukim statüsü verdiği kişiler (örneğin yüksek servet sahipleri) de mukimdir. Mukim gerçek kişi yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden vergi öder — %20; temettü ve faizde %5; küçük işletme statüsündeki ferdi girişimcide %1 —, ancak Gürcistan'dan yurt dışındaki müşterilere yapılan uzaktan çalışma Gürcistan kaynaklıdır. Türkiye ise ikametgâha ve takvim yılında altı aydan fazla devamlı oturmaya bakar. Çifte mukimliği 21.11.2007 tarihli Türkiye–Gürcistan Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası çözer; Türkiye mukimi için Gürcistan vergisi Türkiye'de mahsup edilir.
Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Gürcistan'ın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.
Gürcistan sizi ne zaman vergi mukimi sayar
Gürcistan günleri yalnızca takvim yılı içinde saymaz: seçilen yılda biten herhangi bir 12 ardışık takvim aylık dönemde (örneğin önceki yılın 1 Temmuz'undan bu yılın 30 Haziran'ına kadar) Gürcistan'da 183 gün veya daha fazla geçirdiyseniz mukim olursunuz. Günün bir kısmı tam gün sayılır. Gürcistan'dan tatil, tedavi, iş seyahati veya eğitim için yaptığınız yolculuklar Gürcistan'daki günlerinize eklenir; Gürcistan'da yalnızca turist olarak ya da tedavi için, transit olarak veya diplomatik statüyle bulunduğunuz günler sayılmaz. Önceki yıl için Gürcistan mukimi sayılmanıza esas olan günler yeniden sayılmaz. Statü yılın tamamı için belirlenir.
Gürcistan günleri yalnızca takvim yılı içinde saymaz: seçilen yılda biten herhangi bir 12 ardışık takvim aylık dönemde (örneğin önceki yılın 1 Temmuz'undan bu yılın 30 Haziran'ına kadar) Gürcistan'da 183 gün veya daha fazla geçirdiyseniz mukim olursunuz. Günün bir kısmı tam gün sayılır. Gürcistan'dan tatil, tedavi, iş seyahati veya eğitim için yaptığınız yolculuklar Gürcistan'daki günlerinize eklenir; Gürcistan'da yalnızca turist olarak ya da tedavi için, transit olarak veya diplomatik statüyle bulunduğunuz günler sayılmaz. Önceki yıl için Gürcistan mukimi sayılmanıza esas olan günler yeniden sayılmaz. Statü yılın tamamı için belirlenir.
Gürcistan günleri yalnızca takvim yılı içinde saymaz: seçilen yılda biten herhangi bir 12 ardışık takvim aylık dönemde (örneğin önceki yılın 1 Temmuz'undan bu yılın 30 Haziran'ına kadar) Gürcistan'da 183 gün veya daha fazla geçirdiyseniz mukim olursunuz. Günün bir kısmı tam gün sayılır. Gürcistan'dan tatil, tedavi, iş seyahati veya eğitim için yaptığınız yolculuklar Gürcistan'daki günlerinize eklenir; Gürcistan'da yalnızca turist olarak ya da tedavi için, transit olarak veya diplomatik statüyle bulunduğunuz günler sayılmaz. Önceki yıl için Gürcistan mukimi sayılmanıza esas olan günler yeniden sayılmaz. Statü yılın tamamı için belirlenir.
Gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan, Maliye Bakanının belirlediği usul ve koşullarla yüksek servet sahibi kişilere veya Bakanın belirlediği diğer hâllerde yabancılara bir vergi yılı için mukim statüsü verebilir. Bu statü, seçilen yıl için düzenlenen mukimlik belgesiyle kanıtlanır.
Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan (örneğin büyükelçilik veya konsoloslukta) Gürcistan vatandaşları, gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimidir.
Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan (örneğin büyükelçilik veya konsoloslukta) Gürcistan vatandaşları, gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimidir.
Gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan, Maliye Bakanının belirlediği usul ve koşullarla yüksek servet sahibi kişilere veya Bakanın belirlediği diğer hâllerde yabancılara bir vergi yılı için mukim statüsü verebilir. Bu statü, seçilen yıl için düzenlenen mukimlik belgesiyle kanıtlanır.
Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan (örneğin büyükelçilik veya konsoloslukta) Gürcistan vatandaşları, gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimidir.
Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan (örneğin büyükelçilik veya konsoloslukta) Gürcistan vatandaşları, gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimidir.
Gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan, Maliye Bakanının belirlediği usul ve koşullarla yüksek servet sahibi kişilere veya Bakanın belirlediği diğer hâllerde yabancılara bir vergi yılı için mukim statüsü verebilir. Bu statü, seçilen yıl için düzenlenen mukimlik belgesiyle kanıtlanır.
Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan (örneğin büyükelçilik veya konsoloslukta) Gürcistan vatandaşları, gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimidir.
Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan (örneğin büyükelçilik veya konsoloslukta) Gürcistan vatandaşları, gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimidir.
- Takvim yılında Gürcistan'da 183 gün veya daha fazla kaldınız — yılın tamamı için Gürcistan vergi mukimisiniz (Gürcistan Vergi Kanunu md. 34/2). Gürcistan mukimi olarak yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden vergi ödersiniz (%20; temettü ve faizde kaynakta %5); yabancı kaynaklı gelir istisnadır. Ancak Gürcistan mukimi olarak Gürcistan'dan yurt dışındaki müşterilere verdiğiniz hizmetler ve fiilen Gürcistan'da yapılan iş Gürcistan kaynaklı gelirdir.
- Takvim yılında Gürcistan'da 183 günden az kaldınız, ancak bu yılda biten 12 ardışık takvim aylık bir dönemde 183 gün veya daha fazla kaldınız. Gürcistan Vergi Kanunu md. 34/2 uyarınca yılın tamamı için Gürcistan mukimisiniz. Sonuç olasıdır: önceki yıl için mukim sayılmanıza esas olan günler yeniden sayılmaz (md. 34/8) — bu günler olmadan da 183 güne ulaştığınızı kontrol edin. Gürcistan mukimi olarak yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden vergi ödersiniz (%20; temettü ve faizde kaynakta %5); yabancı kaynaklı gelir istisnadır. Ancak Gürcistan mukimi olarak Gürcistan'dan yurt dışındaki müşterilere verdiğiniz hizmetler ve fiilen Gürcistan'da yapılan iş Gürcistan kaynaklı gelirdir.
- Gürcistan size bu yıl için mukim statüsü verdi (Gürcistan Vergi Kanunu md. 34/6 veya 6² — örneğin yüksek servet sahibi kişi olarak); bu nedenle gün sayısından bağımsız olarak Gürcistan mukimisiniz. Statü yalnızca verildiği yıl için geçerlidir; sonraki yıl için yeni başvuru gerekir. Gürcistan mukimi olarak yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden vergi ödersiniz (%20; temettü ve faizde kaynakta %5); yabancı kaynaklı gelir istisnadır. Ancak Gürcistan mukimi olarak Gürcistan'dan yurt dışındaki müşterilere verdiğiniz hizmetler ve fiilen Gürcistan'da yapılan iş Gürcistan kaynaklı gelirdir.
- Seçilen yılda yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan bir Gürcistan vatandaşı olarak, gün sayısından bağımsız olarak yılın tamamı için Gürcistan mukimisiniz (Gürcistan Vergi Kanunu md. 34/2).
Ne zaman mukim değilsiniz
- Gürcistan Vergi Kanununun 34. maddesindeki ölçütlerin hiçbirini karşılamıyorsunuz — bu yıl için Gürcistan mukimi değilsiniz. Gürcistan yalnızca Gürcistan kaynaklı gelirinizi vergilendirebilir: Gürcistan'da yapılan işin ücreti — %20 (Gürcistan'daki çalışma yılda 30 günü aşmıyorsa, işveren mukim değilse ve gider işverenin Gürcistan'daki işyerince yüklenilmiyorsa vergi yoktur), temettü ve faiz — %5, gayrimaddi hak bedelleri — %5, diğer ödemeler — kaynakta %10.
- Yanıtlarınıza göre muhtemelen Gürcistan mukimi değilsiniz, ancak seçilen yılda biten 12 takvim aylık bir dönemdeki gün sayısını belirtmediniz. Günleri sayın: böyle herhangi bir dönemde 183 veya daha fazla gün varsa (Gürcistan'dan tatil, iş seyahati, eğitim veya tedavi için yapılan yolculuklar dahil), yılın tamamı için Gürcistan mukimisiniz.
Gürcistan'ın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar
- Çatışma: Gürcistan'da 183 gün, Türkiye de sizi mukim sayıyor. Gürcistan, seçilen yılda biten herhangi bir 12 aylık dönemde orada 183 gün veya daha fazla kaldığınız için sizi yılın tamamı için mukim sayar. Türkiye ise ikametgâhınız Türkiye'de kaldıkça (GVK md. 4/1) — örneğin aileniz ve eviniz Türkiye'deyse — ya da bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturduysanız sizi tam mükellef saymaya devam eder. Çifte mukimliği 2007 Anlaşmasının 4/2 maddesi çözer: daimi mesken → hayati menfaatlerin merkezi → mutat mesken → vatandaşlık → karşılıklı anlaşma. Daimi meskeniniz yalnızca Türkiye'deyse Anlaşma bakımından Türkiye mukimi olursunuz ve Gürcistan yalnızca Gürcistan kaynaklı gelirinizi Anlaşmanın izin verdiği ölçüde vergilendirebilir; daimi meskeniniz yalnızca Gürcistan'daysa Gürcistan mukimi olursunuz ve Türkiye yalnızca Türkiye kaynaklı gelirinizi vergilendirebilir.
- Çatışma: Gürcistan takvim yılında 183 günden az kalışta da sizi mukim sayabilir. Gürcistan, takvim yılında orada 183 günden az kalmış olsanız da sizi mukim sayabilir: seçilen yılda biten 12 ardışık takvim aylık herhangi bir dönemde 183 gün kaldıysanız, Maliye Bakanının belirlediği usulle size mukim statüsü verildiyse (örneğin yüksek servet sahibi kişi olarak) ya da Gürcistan vatandaşı olarak yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetindeyseniz. Türk Gelir Vergisi Kanunu böyle kurallar içermez: ikametgâha ve bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturmaya bakar (GVK md. 4). İki ülke de sizi mukim sayıyorsa Anlaşmanın 4/2 maddesi karar verir: önce daimi mesken, sonra hayati menfaatlerin merkezi ve mutat mesken — Gürcistan'daki gün sayısı veya statü belgesi tek başına belirleyici değildir.
Bilmeniz gereken diğer konular
- Hangi anlaşma uygulanır: 2007 tarihli Türkiye–Gürcistan Anlaşması. 21 Kasım 2007'de Tiflis'te imzalanan Anlaşma ve Protokolü uygulanır (Türkiye'de 5932 sayılı Onay Kanunu ve 2010/52 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, RG 10.02.2010/27489). Anlaşma 15 Şubat 2010'da yürürlüğe girmiş ve 1 Ocak 2011'den itibaren uygulanmaktadır (md. 27/2); 2026 için de geçerlidir. Türkçe, Gürcüce ve İngilizce metinler eşit derecede geçerlidir; farklılık hâlinde İngilizce metin esastır. Türkiye MLI'yi imzalamış, ancak onaylamamıştır; bu nedenle MLI Anlaşmayı değiştirmemiştir (Gürcistan ayrıca MLI'nin 4. maddesine tümüyle çekince koymuştur). Mukimlik: md. 4/2 (OECD Modeli sırası: daimi mesken — Anlaşmanın Türkçe metninde «daimi olarak kalabileceği ev» → hayati menfaatlerin merkezi → mutat mesken → vatandaşlık → karşılıklı anlaşma); serbest meslek: md. 14 (sabit yer, gün ölçütü yok); bağımlı çalışma: md. 15 (takvim yılı içinde başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün); emekli maaşları: md. 18; kamu hizmetleri: md. 19; çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 22 (iki ülke de mahsup); karşılıklı anlaşma usulü: md. 24.
- Gürcistan 183 günü nasıl sayar. Eşik, seçilen yılda biten kesintisiz herhangi bir 12 takvim aylık dönemde 183 gündür; statü yılın tamamı için geçerlidir. Gürcistan'da geçirilen günün her kısmı tam gün sayılır. Gürcistan'daki günlere, yalnızca tedavi, tatil, iş seyahati veya eğitim için Gürcistan'dan yapılan yolculuklar eklenir; Gürcistan'da yalnızca dinlenme veya tedavi için, transit olarak ve diplomatik statüyle geçirilen günler sayılmaz. Önceki yıl için mukim sayılmanıza esas olan günler yeniden sayılmaz: 1 Temmuz'da Gürcistan'a taşınıp bir yıl kalan kişi taşınma yılı için mukimdir (184 gün), sonraki yıl için ise ancak 183 güne o yıl içinde ulaşırsa mukimdir. Türkiye'nin altı ay kuralı ise takvim yılı içinde «devamlı oturma»ya bakar ve geçici ayrılmalar süreyi kesmez (GVK md. 4). Anlaşmanın ücretlere ilişkin 15/2 maddesindeki 183 gün de takvim yılı içinde başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde sayılır.
- Gürcistan mukimlerin yabancı gelirini vergilendirmez — ama Gürcistan'dan uzaktan çalışma Gürcistan kaynaklıdır. Gürcistan mukimi gerçek kişi olarak yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden vergi ödersiniz; yabancı gelirler (örneğin Türk şirketlerinin temettüleri, Türk bankalarının faizi, Türkiye'deki dairenin kirası, fiilen Türkiye'de yapılan işin ücreti) orada istisnadır. Ancak fiilen Gürcistan'da yapılan iş ve bir Gürcistan mukiminin Gürcistan'dan başka devletlerdeki müşterilere verdiği hizmetler Gürcistan kaynaklı gelirdir: %20, küçük işletme statüsündeki ferdi girişimci için %1. Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz Türkiye dünya genelindeki gelirinizi vergilendirir (GVK md. 3–4) ve Gürcistan'ın Anlaşmaya göre vergilendirebildiği gelir için ödenen Gürcistan vergisini mahsup eder (md. 22/1). Anlaşma bakımından Gürcistan mukimiyseniz Türkiye yalnızca Türkiye kaynaklı gelirinizi Anlaşmanın izin verdiği ölçüde vergilendirir (GVK md. 6) — örneğin Türkiye'deki taşınmazın kirası (md. 6) veya Türkiye'de yapılan işin ücreti (md. 15).
- Yabancı gelirleri istisna olsa da Anlaşma bakımından Gürcistan mukimi sayılır mısınız?. Anlaşmanın 4/1 maddesinin ikinci cümlesine göre, bir Devlette yalnızca o Devletteki kaynaklardan elde ettiği gelir nedeniyle vergiye tabi tutulan kişi o Devletin mukimi değildir. Gürcistan mukimleri ise Gürcistan Vergi Kanununun 34. maddesi uyarınca mukim olarak vergiye tabidir; yabancı gelirleri yalnızca konu bakımından istisnadır (md. 82/1(ფ)). OECD Model Anlaşma Şerhine göre (md. 4, para. 8.3) bu cümle, bölgesellik ilkesini uygulayan devletlerin mukimlerini Anlaşma dışında bırakacak şekilde yorumlanmamalıdır; amaç, kapsamlı mukim vergilendirmesine tabi olmayan kişileri (örneğin diplomatları) dışlamaktır. Anlaşmanın 4/1 maddesi OECD Modelinin ifadesini izlediğinden Şerh — bağlayıcı olmasa da — yorumda yardımcı kaynaktır; bu nedenle Gürcistan mukimleri Anlaşma bakımından da Gürcistan mukimi sayılır. Türk vergi idaresi veya Türk ödeyici ilgili yıl için Gürcistan mukimlik belgesi isteyecektir.
- Gürcistan mukimi olmadan Gürcistan'da çalışmak: herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün (md. 15/2). Fiilen Gürcistan'da yapılan işin ücreti Gürcistan kaynaklıdır; mukim olmayanlarda işveren %20 keser. Gürcistan iç hukukuna göre ücret yalnızca Gürcistan'daki çalışma yılda en fazla 30 takvim günü sürüyorsa, işveren Gürcistan mukimi değilse ve gider işverenin Gürcistan'daki işyerince yüklenilmiyorsa istisnadır. Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz Gürcistan ücreti şu koşullar birlikte sağlandığında da vergilendiremez: takvim yılı içinde başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde Gürcistan'da toplam 183 günü aşmayan kalış, Gürcistan mukimi olmayan işveren ve ücretin işverenin Gürcistan'daki işyerinden veya sabit yerinden ödenmemesi (md. 15/2). Serbest meslek: Gürcistan yalnızca orada sürekli kullanabileceğiniz sabit bir yere atfedilebilen kazancı vergilendirebilir (md. 14); sabit yeriniz yoksa Gürcistan'da kesilen %10 vergi Anlaşmaya aykırıdır ve iadesi istenebilir. Gürcistan vergilendirebiliyorsa Türkiye bu geliri de vergilendirir ve Gürcistan vergisini mahsup eder (md. 22/1, GVK md. 123).
- Gürcistan mukimi olarak Türkiye'deki müşteriler veya işveren için uzaktan çalışma. Gürcistan'da yaşayıp Gürcistan'dan Türkiye'deki müşterilere hizmet veriyorsanız bu gelir Gürcistan kaynaklıdır (Gürcistan Vergi Kanunu md. 104/1(c.g)): %20 veya küçük işletme statüsüyle %1. Türk iç hukukuna göre ise dar mükellefin ücreti ve serbest meslek kazancı, iş Türkiye'de yapılmasa bile Türkiye'de değerlendirilmişse — ödeme Türkiye'de yapılmış ya da Türkiye'deki ödeyicinin hesaplarına intikal ettirilmişse — Türkiye'de elde edilmiş sayılır (GVK md. 7/3-a, 7/4) ve Türk ödeyici tevkifat yapar (GVK md. 94). Anlaşma bakımından Gürcistan mukimiyseniz Anlaşma kanun hükmündedir (Anayasa md. 90/5) ve özel düzenleme olarak bu kaynak kurallarından önce uygulanır: serbest meslek kazancını, Türkiye'de sürekli kullanabileceğiniz bir sabit yeriniz yoksa yalnızca Gürcistan vergilendirebilir (md. 14/1); Gürcistan'da yapılan bağımlı çalışmanın ücretini — ödeyen bir Türk işveren olsa bile — yalnızca Gürcistan vergilendirebilir (md. 15/1). Türk ödeyiciye ilgili yıl için Gürcistan mukimlik belgesi verin; kesinti yine de yapıldıysa iadesini Türk vergi dairesinden isteyin. Gürcistan Türk vergisini mahsup etmez: Gürcistan Vergi Kanununun 124. maddesindeki mahsup yalnızca işletmeler ve Gürcistan kaynaklı olmayan gelir içindir, uzaktan çalışma ise Gürcistan kaynaklıdır.
- Türkiye mukimi iseniz: Gürcistan vergisinin Türkiye'de mahsubu. Anlaşma bakımından Türkiye mukimi iseniz Türkiye dünya genelindeki gelirinizi vergilendirir ve Anlaşmaya göre Gürcistan'da vergilendirilebilen gelir (ör. 15/2 maddesinin sınırlarını aşan Gürcistan'daki iş, Gürcistan'daki sabit yere atfedilebilen serbest meslek kazancı, Gürcistan'daki taşınmaz, Gürcistan kaynaklı temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedelleri) üzerinden Gürcistan'da ödenen vergiyi, o gelire isabet eden Türk vergisini aşmamak üzere Türk gelir vergisinden indirir (Anlaşma md. 22/1, GVK md. 123). Gürcistan vergisinin ödendiği, Gürcistan yetkili makamlarından alınan ve Gürcistan'daki Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle ispatlanmalıdır. Gürcistan temettü ve faizde kaynakta yalnızca %5 keser (Anlaşmanın üst sınırı %10). Gürcistan Anlaşmaya aykırı vergi kestiyse (örneğin sabit yeriniz olmadan serbest meslek kazancınızdan %10) iadesini Gürcistan'da 633 sayılı Emirdeki usulle isteyin; karşılıklı anlaşma usulüne de başvurabilirsiniz (md. 24, ilk bildirimden itibaren üç yıl içinde).
- Gürcistan mukimi olursanız: Türkiye yalnızca Türkiye kaynaklı geliri vergilendirir. Anlaşma bakımından Gürcistan mukimi olursanız Türkiye sizi yalnızca Türkiye kaynaklı gelirler üzerinden ve Anlaşmanın izin verdiği ölçüde vergilendirebilir (GVK md. 6): örneğin Türkiye'de yapılan işin ücreti (md. 15), Türkiye'deki taşınmazın kirası ve satış kazancı (md. 6, 13/1), Türk şirketlerinin temettüleri, Türkiye kaynaklı faiz ve gayrimaddi hak bedelleri — her biri en fazla %10 (md. 10–12). Gürcistan Türk vergisini Gürcistan vergisinden mahsup eder (md. 22/1) — ancak bu yalnızca Gürcistan'ın gerçekten vergilendirdiği gelir için önemlidir: Türkiye kaynaklı gelir Gürcistan'da mukim gerçek kişiler için istisnadır, bu nedenle Türk vergisi olduğu gibi kalır. İndirimli oranlardan yararlanmak için Türk ödeyiciye Gürcistan mukimlik belgesi verin; fazla kesilen vergiyi Türk vergi dairesinden geri isteyin veya karşılıklı anlaşma usulüne başvurun (md. 24).
- Emekli aylıkları ve kamu hizmeti (md. 18 ve 19). Geçmiş çalışmalar karşılığında ödenen emekli maaşları ve düzenli ödemeler kural olarak yalnızca alıcının mukim olduğu Devlette vergilendirilir (md. 18/1); ancak bir Devletin sosyal güvenlik sistemi uyarınca diğer Devletin mukimine ödenen emekli aylıkları ödeyen Devlette de vergilendirilebilir (md. 18/2). Kamu hizmeti karşılığı ödenen ücretleri ve kamu emekli maaşlarını kural olarak yalnızca ödeyen Devlet vergilendirir; kişi diğer Devletin hem mukimi hem vatandaşıysa yalnızca o Devlet vergilendirir (md. 19/1–2). Gürcistan devlet emekli aylığı ve fonlu emeklilik sistemindeki emekli aylıkları Gürcistan'da gelir vergisinden istisnadır; Gürcistan mukimi olarak Türkiye'den aldığınız emekli aylığı Gürcistan kaynaklı olmadığından Gürcistan'da vergilendirilmez. Türkiye mukimi olarak yabancı bir sosyal güvenlik kurumundan aldığınız emekli aylığı Türkiye'de istisnadır (GVK md. 23/13).
- Gürcistan emeklilik katkıları yalnızca vatandaşlar ve daimi oturma izni sahipleri için. Gürcistan'ın zorunlu fonlu emeklilik sistemi (işverenden %2, çalışandan %2, devletten %2 veya %1) Gürcistan vatandaşlarını ve daimi oturma iznine sahip yabancılar ile vatansızları kapsar. Geçici oturma izniyle veya izinsiz bulunan Türk vatandaşı bu sisteme katılmaz. Katılımcı olup daimi oturma iznini kaybeden kişi birikimini toplu olarak alabilir; ödenen tutar %20 oranında vergilendirilir. Gürcistan'da sosyal güvenlik vergisi yoktur.
- Gürcistan'ın verdiği mukim statüsü (yüksek servet sahibi kişiler). Gürcistan'ın 183 gün olmadan verdiği mukim statüsü (örneğin yüksek servet sahibi kişilere) yalnızca belgenin düzenlendiği vergi yılı için geçerlidir; sonraki her yıl için belgelerle yeni başvuru gerekir. Bu belge Türkiye'deki tam mükellefiyetinizi kendiliğinden sona erdirmez: ikametgâhınız Türkiye'deyse veya yıl içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturduysanız Türkiye sizi mukim saymaya devam eder (GVK md. 4) ve Anlaşmanın 4/2 maddesi daimi mesken, hayati menfaatlerin merkezi ve mutat mesken ölçütlerine göre karar verir — Gürcistan'da fiilen yaşamadan elde edilen statü bu ölçütleri değiştirmez.
- Hiçbir devletin mukimi olmayan Gürcistan vatandaşı. Mukimliğiniz hiçbir devlet bakımından belirlenmemişse ve Gürcistan vatandaşıysanız, Gürcistan vergi idaresine başvurarak Gürcistan mukimi olabilirsiniz (Gürcistan Vergi Kanunu md. 34/6¹). Bu, anlaşmaların uygulanması için mukimlik belgesi almak amacıyla gerekli olabilir.
- Taşınma yılı: Gürcistan statüyü tüm yıl için belirler, Türk kanununda açık bir bölme kuralı yok. Gürcistan mukimliği yılın tamamı için belirler: 183 güne ulaştığınız yılda yıl başından itibaren mukim sayılırsınız, ancak mukim olarak da yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden vergi ödersiniz. Türk Gelir Vergisi Kanunu ise yıl içinde mükellefiyet değişikliği için açık bir bölme kuralı içermez; takvim yılı içinde Türkiye'yi terk edenler yıllık beyannamelerini terkten önceki 15 gün içinde verir (GVK md. 92). Taşınma yılında iki ülke de sizi mukim sayıyorsa Anlaşmanın 4/2 maddesi uygulanır; aynı gelirin iki kez vergilendirilmemesi için dönemleri karşılaştırın, gerekirse karşılıklı anlaşma usulüne başvurun (md. 24). Gürcistan'da kaynakta vergilendirilmemiş geliriniz varsa beyanname izleyen yılın 1 Nisan'ına kadar verilir (Gürcistan Vergi Kanunu md. 153).
- Türkiye'den Gürcistan'a taşınma: Türk mükellefiyeti ne zaman sona erer, çıkış vergisi var mı. Türk vatandaşıysanız Türkiye'deki ikametgâhınız, Gürcistan'da sürekli kalma niyetiyle yeni bir yerleşim yeri edinene kadar devam eder (TMK md. 20). Gelir İdaresi, çalışma veya oturma izni alarak altı aydan fazla yurt dışında yaşayan vatandaşları dar mükellef sayar (210 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği); Gürcistan'da oturma izni olmadan yalnızca vizesiz kalış hakkıyla bulunuyorsanız bu koşul sağlanmaz. Takvim yılı içinde Türkiye'yi terk ederseniz yıllık beyannameyi terkten önceki 15 gün içinde verin (GVK md. 92). Türkiye'de gerçek kişiler için çıkış vergisi yoktur. Anlaşmaya göre menkul varlıkların (örneğin hisselerin) elden çıkarılmasından doğan kazancı kural olarak yalnızca satıcının mukim olduğu Devlet vergilendirir; ancak diğer Devlette elde edilen kazanç, iktisap ile elden çıkarma arasındaki süre bir yılı aşmıyorsa o Devlette de vergilendirilebilir (md. 13/4) — Gürcistan mukimi olarak Türkiye'deki varlıkları bir yıl dolmadan satarsanız Türkiye bu kazancı kendi mevzuatına göre vergilendirebilir.
- Mukimlik belgeleri. Türkiye'de Anlaşmadan Gürcistan mukimi olarak yararlanmak için (ör. Türk temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedellerinde en fazla %10 kesinti, md. 14 veya 15 uyarınca Türk vergisinden muafiyet) Gürcistan Gelirler İdaresinden ilgili yıl için vergi mukimliği belgesi alın (633 sayılı Emir, N4 formu). Gürcistan'da Türkiye mukimi olarak yararlanmak için (ör. Anlaşmaya aykırı kesilen Gürcistan vergisinin iadesi) Türk vergi idaresinden mukimlik belgesi alın: 633 sayılı Emre göre Gürcistan'daki ödeyici indirimi kaynakta N1 formuyla uygular, aksi hâlde iadeyi N2 formuyla isteyin — belgenin Gürcüceye onaylı çevirisi gerekir, apostil gerekmez. Anlaşmada ayrı bir iade süresi yoktur; Gürcistan'ın üç yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir. Gürcistan vergisini Türkiye'de mahsup etmek için ayrıca ödemeyi gösteren ve Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belgeler gerekir (GVK md. 123).
- Sosyal güvenlik: 1998 tarihli Türkiye–Gürcistan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi. Türkiye ile Gürcistan arasında 11.12.1998'de imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi 20.11.2003'ten beri yürürlüktedir (RG 07.06.2003/25131). Kural olarak bir ülkede çalışan kişi yalnız o ülkenin mevzuatına tabidir (md. 6). Türkiye'deki işvereni tarafından Gürcistan'a 24 aydan az bir süre için gönderilen çalışan Türk mevzuatına tabi kalır; iki ülkenin yetkili makamlarının önceden onayıyla süre toplam 60 ayı geçmemek üzere uzatılabilir; kendi adına ve hesabına çalışanlar için de 24 aya kadar aynı kural uygulanır (md. 7/1–2). Gürcistan'da yerel olarak çalışan ve daimi oturma izni olmayan Türk vatandaşı Gürcistan'ın fonlu emeklilik sistemine katılmaz; Gürcistan'da sosyal güvenlik vergisi de yoktur. Görevlendirmeden önce SGK ile teyit edin; vergi anlaşması sosyal güvenlik primlerini düzenlemez.
Çifte mukimlik nasıl çözülür
İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Tiflis, 21 Kasım 2007; 5932 sayılı Onay Kanunu; 2010/52 sayılı BKK, RG 10.02.2010/27489). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.
Anlaşma ayrıntılı: gelirler, oranlar, 183 gün kuralı →
Gürcistan'da karşılaşacağınız terimler
- შემოსავლების სამსახური (Revenue Service)
- Gürcistan Gelirler İdaresi — vergi idaresi; vergi mukimliği belgelerini düzenler ve beyannameleri alır
- საგადასახადო კოდექსი
- 2010 tarihli Gürcistan Vergi Kanunu; gerçek kişilerin mukimliği — md. 34, gelirin kaynağı — md. 104
- საშემოსავლო გადასახადი
- gerçek kişilerin gelir vergisi — %20, yalnızca Gürcistan kaynaklı gelir üzerinden
- მცირე ბიზნესის სტატუსი
- ferdi girişimcinin küçük işletme statüsü — hasılatın %1'i (yılda 500.000 lariyi aşan kısımda %3)
- high net worth individual
- yüksek servet sahibi kişi — 183 gün olmadan bir yıllığına Gürcistan vergi mukimliği alabilir
- საქართველოში არსებული წყარო
- Gürcistan kaynağı — Gürcistan'da yapılan iş ve hizmetler ile bir Gürcistan mukiminin yurt dışındaki müşterilere verdiği hizmetler
Sorular
Gürcistan'da 183 gün geçirdim ama evim ve ailem Türkiye'de. Nerede mukimim?
Gürcistan sizi, seçilen yılda biten herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün kaldığınız için mukim sayar; Türkiye de ikametgâhınız Türkiye'de olduğu için tam mükellef sayar. Anlaşmanın 4/2 maddesine göre daimi meskeniniz yalnızca Türkiye'deyse ya da hayati menfaatlerinizin merkezi Türkiye'deyse Anlaşma bakımından Türkiye mukimisiniz: Türkiye dünya genelindeki gelirinizi vergilendirir ve Gürcistan vergisini mahsup eder (md. 22/1, GVK md. 123).
Gürcistan'da yaşıyor ve Türkiye'deki müşterilere uzaktan çalışıyorum. Vergiyi nerede öderim?
Gürcistan'a göre bir Gürcistan mukiminin Gürcistan'dan yurt dışındaki müşterilere verdiği hizmetler Gürcistan kaynaklıdır: %20 veya küçük işletme statüsüyle kayıtlı ferdi girişimci için %1. Anlaşma bakımından Gürcistan mukimiyseniz ve Türkiye'de sabit yeriniz yoksa Türkiye bu serbest meslek kazancını vergilendiremez (md. 14); Türk ödeyiciye Gürcistan mukimlik belgenizi verin. Anlaşma bakımından hâlâ Türkiye mukimiyseniz bu geliri Türkiye'de de beyan eder ve Gürcistan vergisini mahsup edersiniz.
Hangi anlaşma uygulanır?
21.11.2007'de Tiflis'te imzalanan Türkiye–Gürcistan Anlaşması ve Protokolü; 15.02.2010'da yürürlüğe girmiş ve 01.01.2011'den itibaren uygulanmaktadır. MLI bu Anlaşmayı değiştirmemektedir. Mukimlik: md. 4/2; serbest meslek: md. 14; bağımlı çalışma: md. 15 (herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün); emekli maaşları: md. 18; çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 22 (iki ülke de mahsup); karşılıklı anlaşma usulü: md. 24.
Kaynaklar
Mevzuat ve resmi açıklamalar
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 34 (17.09.2010 tarihli ve 3591 sayılı Kanun) — Vergi yılının (takvim yılı) tamamı için Gürcistan mukimi, o yıl içinde biten kesintisiz herhangi bir 12 takvim aylık dönemde Gürcistan'da fiilen 183 gün veya daha fazla bulunan ya da yurt dışında Gürcistan'ın kamu hizmetinde bulunan gerçek kişidir (fıkra 2). Yurt dışında yalnızca tedavi, dinlenme, iş seyahati veya eğitim amacıyla geçirilen süre Gürcistan'da geçirilmiş sayılır (fıkra 3); Gürcistan'da diplomatik veya konsüler statüyle, uluslararası kuruluş çalışanı ya da yabancı devlet memuru olarak (Gürcistan vatandaşları hariç), transit olarak ya da tedavi veya dinlenme amacıyla geçirilen süre sayılmaz (fıkra 4). Günün herhangi bir kısmı tam gün sayılır (fıkra 5). Statü her vergi dönemi için belirlenir; kişinin önceki bir dönem için mukim sayıldığı günler sonraki dönemlerde sayılmaz (fıkra 8).
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 34/6, 6¹, 6² — 2. fıkra dışında, Gürcistan Maliye Bakanının belirlediği usul ve koşullarla yüksek servet sahibi kişiye (fıkra 6) ve Bakanın belirlediği diğer hâllerde yabancıya (fıkra 6²) Gürcistan mukimliği verilebilir. Mukimliği hiçbir devlet bakımından belirlenmemiş Gürcistan vatandaşı, vergi idaresine başvurursa Gürcistan mukimi sayılır (fıkra 6¹).
- Gürcistan Maliye ve Adalet Bakanlarının 31.12.2010 tarihli ve 991/250 sayılı Ortak Emri — yüksek servet sahibi kişilere mukimlik verilmesi hakkında (12.06.2023'te yürürlükten kalktı) — Yüksek servet sahibi kişi, teyit edilmiş varlıkları 3 milyon lariyi aşan veya son 3 yılın her birinde yıllık geliri 200.000 lariyi aşan kişidir. Böyle bir kişiye, oturma iznine (veya Gürcistan vatandaşı kimliğine) sahipse ya da vergi yılında 25.000 lari veya daha fazla Gürcistan kaynaklı gelir elde ederse mukimlik verilir; mukimlik her vergi dönemi için ayrı olarak, mukimlik belgesiyle verilir. Emir 12.06.2023'te yürürlükten kalkmıştır; vergi danışmanlarına göre 2023'ten beri geçerli kurallar Gürcistan'da en az 500.000 ABD doları değerinde taşınmaz sahibi olma koşulunu ekler.
- Gürcistan Maliye Bakanının 01.03.2023 tarihli ve 60 sayılı Emri (Vergi Kanunu md. 34/6 uyarınca; 02.03.2023'te yayımlandı, 15.04.2023'ten itibaren yürürlükte) — resmî olmayan kaynak: BDO Georgia, Tax Newsletter, Nisan 2023; REVERA, «Clarifications from the Georgian Tax Service on the procedure for obtaining a tax resident certificate based on wealth» — Resmî olmayan kaynak (vergi danışmanları; resmî metne ulaşılamadı). Yüksek servet sahibi kişi: başvurudan önceki 3 yılda teyit edilmiş varlıkları 3.000.000 lariyi veya yıllık geliri 200.000 lariyi aşan kişi. Ayrıca (1) oturma iznine, oturma kartına veya Gürcistan vatandaşı kimliğine sahipse ya da (2) başvurudan önceki son vergi yılında en az 25.000 lari Gürcistan kaynaklı gelir elde ettiğini kanıtlarsa mukim kabul edilir; her iki durumda da Gürcistan'da en az 500.000 ABD doları karşılığı lari değerinde mülk sahibi olmalıdır. REVERA'nın aktardığı Gelirler İdaresi uygulamasına göre statü yalnızca başvurunun yapıldığı yıl için alınır.
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 82/1(ფ) (İngilizce çeviride (u)) ve md. 104 — Mukim gerçek kişinin Gürcistan kaynaklı olmayan geliri (kazançlar dahil) gelir vergisinden istisnadır. Gürcistan kaynaklı gelir (md. 104): Gürcistan'da hizmet erbabı olarak çalışma; Gürcistan'da verilen hizmetler ile bir Gürcistan mukiminin başka bir devletteki alıcıya verdiği hizmetler — yurt dışındaki bir işyeri aracılığıyla verilmedikçe (fıkra 1(c.g)); bir Gürcistan mukiminin ödediği temettü, faiz, gayrimaddi hak bedeli, emekli aylığı veya burs; Gürcistan'daki taşınmazdan elde edilen gelir; Gürcistan'daki faaliyetlerden elde edilen diğer gelirler. Paranın nerede tahsil edildiği önemli değildir (fıkra 2).
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 79–81 — Gelir vergisini mukimler ve Gürcistan kaynaklı geliri olan mukim olmayanlar öder; vergi dönemi takvim yılıdır. Oran — %20 (md. 81/1); konutun mesken olarak kiraya verilmesinden elde edilen gelir, gider indirimi olmaksızın — %5 (fıkra 2); istisna değilse, eklentisi arsayla birlikte konutun veya taşıtın satışından doğan kazanç — %5 (fıkra 3).
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 130, 131, 132 ve 134 — Kaynakta kesinti: temettü — %5 (nihai); faiz — %5 (nihai), lisanslı bir Gürcistan finans kuruluşundan alınan faiz vergilendirilmez; mukime ödenen gayrimaddi hak bedelleri — %20. Gürcistan'da işyeri olmayan mukim olmayana: gayrimaddi hak bedelleri — %5, diğer Gürcistan kaynaklı ödemeler — %10, gerçek kişiye ödenen ücret ve kira — %20; tercihli vergi rejimli ülkelerde kayıtlı kişilere — %15 (faiz, gayrimaddi hak bedelleri, diğer ödemeler). %10 kesinti yapılan mukim olmayan, giderleri dikkate alınarak verginin yeniden hesaplanması için izleyen yılın 1 Nisan'ına kadar beyanname verebilir (md. 134/3).
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 82/1(შ) (İngilizce çeviride (y)) — Mukim olmayanın Gürcistan'daki çalışma karşılığı ücreti, Gürcistan'daki çalışma vergi yılında 30 takvim gününü aşmıyorsa, işveren mukim değilse ve gider işverenin Gürcistan'daki işyerine yüklenilmiyorsa istisnadır.
- Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Tiflis, 21.11.2007); 5932 sayılı Onay Kanunu; 2010/52 sayılı BKK, RG 10.02.2010/27489; md. 27–28 — Anlaşma, iç hukuk işlemlerinin tamamlandığına ilişkin bildirimlerin sonuncusunun yapıldığı tarihte yürürlüğe girer ve yürürlüğe girdiği tarihi izleyen 1 Ocak'tan itibaren ödenen tutarlara (kaynakta kesilen vergiler) ve başlayan vergilendirme yıllarına (diğer vergiler) uygulanır (md. 27). Türkçe, Gürcüce ve İngilizce metinler eşit derecede geçerlidir; farklılık hâlinde İngilizce metin esastır (md. 28 sonrası kapanış hükmü). Protokol: Türkiye yönünden «temettü» yatırım fonu ve yatırım ortaklığından elde edilen gelirleri de kapsar.
- GİB — Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları — Türkiye'nin sonuçlandırdığı vergi anlaşmaları listesi, Türkçe metinler, ÇVÖA genel tebliğleri ve karşılıklı anlaşma usulü rehberine ilişkin tablolar.
- Gürcistan Maliye Bakanlığı — çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları listesi (Türkiye) — Gürcistan, Türkiye ile 21.11.2007'de imzalanan Anlaşmayı yürürlükteki anlaşmalar arasında gösterir ve İngilizce metnini yayımlar; Gürcistan'ın MLI pozisyonuna göre Anlaşma 15.02.2010'da yürürlüğe girmiştir.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 4/2 — Her iki Devletin mukimi olan gerçek kişi: (a) yalnızca daimi olarak kalabileceği bir evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir; iki Devlette de böyle bir evi varsa yalnızca kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin (hayati menfaatlerin merkezi) mukimi kabul edilir; (b) hayati menfaatlerin merkezinin bulunduğu Devlet saptanamazsa veya hiçbir Devlette daimi evi yoksa, yalnızca kalmayı âdet edindiği evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir; (c) iki Devlette de böyle bir evi varsa veya hiçbirinde yoksa, yalnızca vatandaşı olduğu Devletin mukimi kabul edilir; (d) her iki Devletin de vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse, yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 22 (çifte vergilendirmenin önlenmesi) — Her iki Devlet: mukimin Anlaşmaya göre diğer Devlette vergilendirilebilen geliri için diğer Devlette ödenen gelir vergisi, mukimin vergisinden mahsup edilir; mahsup, diğer Devlette vergilendirilebilen gelire isabet eden, mahsuptan önce hesaplanan vergiyi aşamaz (fıkra 1). Anlaşmaya göre istisna edilen gelir, kalan gelirin vergisi hesaplanırken dikkate alınabilir (fıkra 2).
- Gürcistan'ın MLI pozisyonu (OECD, 29.03.2019'da tevdi edildi), kapsanan anlaşma No. 29 ve md. 4'e çekince — Gürcistan, Türkiye ile Anlaşmayı (imza 21.11.2007, yürürlük 15.02.2010) kapsanan anlaşmalar listesine almış ve MLI'nin 4. maddesinin tamamının kapsanan anlaşmalarına uygulanmaması hakkını saklı tutmuştur (md. 4/3(a)).
- OECD — ÇTS imzacıları ve tarafları (11.12.2025 itibarıyla) — Türkiye 07.06.2017'de imzalamış; onay belgesinin tevdii ve yürürlük tarihi gösterilmemiştir.
- GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: 1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Medeni Kanun md. 19 vd.'de yazılı yerdir); 2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 15/2 — Bir Devlet mukiminin diğer Devlette ifa ettiği hizmet karşılığı geliri yalnızca ilk Devlette vergilendirilir, eğer (a) kişi diğer Devlette ilgili takvim yılı içinde başlayan veya biten herhangi bir on iki aylık dönemde bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşmamak üzere kalırsa, (b) ödeme diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya adına yapılırsa ve (c) ödeme işverenin diğer Devletteki işyerinden veya sabit yerinden yapılmazsa.
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 84–90 (mikro ve küçük işletme) — Mikro işletme: yıllık gayrisafi geliri 30.000 lariye kadar olan, çalışanı bulunmayan gerçek kişi gelir vergisi ödemez (md. 84, 86). Küçük işletme — ferdi girişimciye verilen statü (md. 88–89): ücret dışındaki Gürcistan kaynaklı gelirin %1'i; yıllık gayrisafi gelirin 500.000 lariyi aştığı aydan itibaren %3; gelir iki takvim yılında 500.000 lariyi aşarsa statü iptal edilir; Hükümet belirli faaliyetleri kapsam dışında tutabilir (md. 90).
- GVK md. 3–4 (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu) — Türkiye'de yerleşmiş olanlar Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilir (md. 3). İkametgâhı (Medeni Kanun md. 19 vd.) Türkiye'de bulunanlar veya bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar Türkiye'de yerleşmiş sayılır; geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez (md. 4).
- GVK md. 6 — Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir (dar mükellefiyet).
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 4/1 — «Bir Akit Devletin mukimi», o Devletin mevzuatı gereğince ev, ikametgâh, kayıtlı merkez, yönetim yeri veya benzer yapıda diğer herhangi bir kriter nedeniyle vergiye tabi tutulan kişidir; bu terim, yalnızca o Devletteki kaynaklardan elde edilen gelir nedeniyle orada vergiye tabi tutulan kişiyi kapsamaz.
- OECD Model Vergi Anlaşması Şerhi, md. 4, para. 8.3 (OECD Model Anlaşması 2017, kısa sürüm) — Yalnızca o Devletteki kaynaklardan elde ettiği gelir nedeniyle vergiye tabi kişilerin dışlanması (md. 4/1 ikinci cümle), bölgesellik ilkesine göre yalnızca yurt içi kaynaklı geliri vergilendiren devletlerin mukimlerini Anlaşma dışında bırakacak şekilde yorumlanmamalıdır; amaç, bir mukimin kapsamlı vergi yükümlülüğüne tabi olmayan kişileri (örneğin diplomatları) dışlamaktır.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 7 ve 14 — Ticari kazanç, teşebbüs diğer Devlette bir işyeri vasıtasıyla faaliyette bulunmadıkça yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir (md. 7/1). Gerçek kişinin serbest meslek faaliyetlerinden elde ettiği gelir, diğer Devlette faaliyetlerini icra etmek için sürekli kullanabileceği sabit bir yere sahip olmadığı sürece yalnızca mukim olduğu Devlette vergilendirilir; sabit yer varsa yalnızca ona atfedilebilen kısım diğer Devlette vergilendirilebilir (md. 14/1). Anlaşmada serbest meslek için gün ölçütü yoktur. İnşaat şantiyesi 12 ayı aşarsa işyeri oluşturur (md. 5/3).
- GVK md. 123 (yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu) — Tam mükelleflerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de bu kazanç ve iratlara isabet eden gelir vergisinden indirilir; yabancı vergi daha yüksekse fark dikkate alınmaz. Şartlar: verginin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması ve ödemenin yetkili makamlardan alınıp oradaki Türk elçilik veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle tevsiki. Belgeler zamanında gelmezse yurt dışı gelire isabet eden vergi bir yıl ertelenir.
- GVK md. 7/3-a, 7/4 ve son fıkra — Dar mükellefler bakımından ücret, hizmet Türkiye'de ifa edilmiş veya Türkiye'de değerlendirilmişse; serbest meslek kazancı, faaliyet Türkiye'de icra edilmiş veya Türkiye'de değerlendirilmişse Türkiye'de elde edilmiş sayılır. Değerlendirme: ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yurt dışında yapılmışsa Türkiye'de ödeyenin ya da nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılması.
- GVK md. 94/1-1 ve 94/1-2 (vergi tevkifatı) — Kamu idareleri, şirketler, ticaret ve serbest meslek erbabı ve diğer sayılan ödeyiciler, hizmet erbabına ödenen ücretlerden ve serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden, ödeme sırasında istihkak sahiplerinin gelir vergisine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdur; oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.
- T.C. Anayasası md. 90/5 — Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir; bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 15/1 — Bir Devlet mukiminin bir hizmet dolayısıyla elde ettiği ücret ve benzeri gelirler, hizmet diğer Devlette ifa edilmedikçe yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir; hizmet diğer Devlette ifa edilirse buradan elde edilen gelir o Devlette vergilendirilebilir.
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 124 — Gürcistan dışında ödenen gelir vergisini yalnızca işletmeler (enterprise) ve yalnızca Gürcistan kaynaklı olmayan gelirler için, Gürcistan'da ödenecek vergi tutarına kadar mahsup edebilir. Kanun gerçek kişiler için yabancı verginin tek taraflı mahsubunu öngörmez.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 10/2, 11/2, 12/2 — Kaynak Devletin vergisi, gerçek lehdar diğer Devletin mukimiyse temettülerde gayrisafi tutarın %10'unu, faizde %10'unu, gayrimaddi hak bedellerinde %10'unu aşamaz. Protokole göre Türkiye yönünden «temettü» yatırım fonu ve yatırım ortaklığından elde edilen gelirleri de kapsar.
- Gürcistan Maliye Bakanının 28.12.2011 tarihli ve 633 sayılı Emri — çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına göre vergi avantajları ve mukim olmayanlara vergi iadesi hakkında (İngilizce metin, matsne.gov.ge, 05.12.2024 konsolide metni) — Kaynakta indirim: Gürcistan'daki vergi kesintisi sorumlusu istisnayı veya indirimi N1 formu ve lehtarın mukimlik belgesiyle (Gürcüceye onaylı çevirisiyle; apostil gerekmez) bildirir. İade: mukim olmayan veya temsilcisi, diğer devletin mukimlik belgesiyle birlikte N2 formunu Vergi Kanununda öngörülen süreler içinde verir; idare 30 takvim günü içinde karar verir. Gürcistan mukimleri Gürcistan mukimlik belgesini N4 formuyla talep eder.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 24 (karşılıklı anlaşma usulü) — Bir veya her iki Devletin işlemlerinin Anlaşmaya uygun olmayan bir vergilendirmeyle sonuçlandığını düşünen kişi, iç hukuktaki başvuru yollarından bağımsız olarak, olayı mukimi olduğu Devletin (md. 23/1 kapsamındaysa vatandaşı olduğu Devletin) yetkili makamına, Anlaşmaya aykırı vergilemeye yol açan işlemin ilk bildiriminden itibaren üç yıl içinde sunabilir. Varılan anlaşma iç mevzuattaki zaman sınırlamalarından bağımsız olarak uygulanır; mükellef karşılıklı anlaşmadan kaynaklanan iadeyi, sonucun kendisine bildirilmesinden sonraki bir yıl içinde talep etmelidir.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 13/1 ve 13/4 — Taşınmazın elden çıkarılmasından doğan kazanç, taşınmazın bulunduğu Devlette vergilendirilebilir (fıkra 1). Diğer varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç yalnızca elden çıkaranın mukim olduğu Devlette vergilendirilir; ancak diğer Devlette elde edilen bu kazançlar, iktisap ile elden çıkarma arasındaki süre bir yılı aşmıyorsa o diğer Devlette vergilendirilebilir (fıkra 4). Anlaşmada taşınmaz ağırlıklı şirket hisselerine ilişkin özel bir kural yoktur.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 18 ve 19 — md. 18: geçmiş çalışmalar karşılığında bir Devlet mukimine ödenen emekli maaşları ve benzeri ödemeler ile düzenli ödemeler yalnızca o Devlette vergilendirilir (fıkra 1); bir Devletin sosyal güvenlik sistemi uyarınca diğer Devletin mukimine ödenen emekli maaşları ve diğer ödemeler ilk Devlette de vergilendirilebilir (fıkra 2). md. 19: kamu hizmeti karşılığı ödenen ücretler kural olarak yalnızca ödeyen Devlette vergilendirilir; hizmet diğer Devlette ifa edilmişse ve kişi o Devletin vatandaşı olan veya yalnızca bu hizmet için mukim olmamış bir mukimiyse yalnızca diğer Devlette vergilendirilir; kamu emekli maaşları yalnızca ödeyen Devlette, kişi diğer Devletin mukimi ve vatandaşıysa yalnızca o Devlette vergilendirilir.
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 82/1(b), (b³) — Devlet emekli aylığı, devlet tazminatları, devlet bursları ve bütçeden yapılan yardımlar ile fonlu emeklilik sistemindeki emeklilik katkıları, bunların getirileri ve emekli aylıkları (kanunda belirtilen hâllerde katkıların geri ödenmesi hariç) gelir vergisinden istisnadır.
- GVK md. 23/13 — Yabancı ülkelerdeki sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen emekli, malullük, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden istisnadır.
- Gürcistan «Fonlu Emeklilik Hakkında» Kanunu md. 1, 3, 34¹ — Kanun Gürcistan vatandaşlarını ve Gürcistan'da daimi oturma iznine sahip yabancılar ile vatansızları kapsar. Katkılar: vergilendirilebilir ücretin %2'si işverenden ve %2'si çalışandan; serbest çalışan %4 (katılım isteğe bağlı); devlet, yıllık gelirin 24.000 lariye kadar kısmının %2'si ve 24.000–60.000 lari arası kısmının %1'i. Gürcistan vatandaşlığını veya daimi oturma iznini kaybeden katılımcı emeklilik varlıklarını toplu olarak alabilir.
- GVK md. 92 — Yıllık beyanname izleyen yılın Mart ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar verilir; tam mükellefiyette vergiyi tarha yetkili vergi dairesine, dar mükellefiyette vergi muhatabının veya işyerinin bulunduğu yer vergi dairesine. Takvim yılı içinde memleketi terk edenler beyannamelerini terkten önceki 15 gün içinde verir. — süre, 115 No.lu VUK Sirküleri (29.03.2019) ile yeni bir belirleme yapılıncaya kadar Mart ayının son gününe uzatılmıştır
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 153 — Geliri kaynakta vergilendirilmemiş mukim gerçek kişiler ile Gürcistan kaynaklı geliri kaynakta vergilendirilmemiş, işyeri olmayan mukim olmayanlar gelir vergisi beyannamesini izleyen yılın 1 Nisan'ına kadar verir. Faaliyetini sona erdiren ferdi girişimci beyannameyi 30 iş günü içinde verir.
- Türk Medeni Kanunu (4721) md. 19–20 — Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir; aynı anda birden çok yerleşim yeri olamaz. Yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır; yabancı ülkedeki yerleşim yerini bırakıp Türkiye'de henüz yerleşim yeri edinmemiş kişinin hâlen oturduğu yer yerleşim yeri sayılır.
- 210 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (RG 06.03.1998, 23278) — GİB, Dar Mükellefler İçin Kira Geliri Rehberi (Şubat 2025, Yayın No 553) — Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellef esasında vergilendirilir; kamu kurumlarına veya merkezi Türkiye'de bulunan teşebbüslere bağlı olarak yurt dışında bulunanlar bu kapsamın dışındadır.
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 125 — Mukim olmayanlara uluslararası çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına göre vergi avantajları sağlanmasının ve Gürcistan'da ödenen vergilerin iadesinin usulü Gürcistan Maliye Bakanının emriyle belirlenir.
- Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi (imza 11.12.1998; RG 07.06.2003/25131; yürürlük 20.11.2003), md. 6 ve 7 — ÇSGB metni — Bir Taraf Ülkesinde çalışan kişi bu faaliyetle ilgili olarak yalnız çalıştığı Ülke mevzuatına tabidir (md. 6). Bir Tarafın mevzuatına tabi olup işvereni tarafından diğer Taraf Ülkesine 24 aydan az bir süre için gönderilen kişi gönderen Ülkenin mevzuatına tabi kalır; süre, iki Tarafın yetkili makamlarının önceden onayıyla toplam 60 ayı geçmemek üzere uzatılabilir; kendi adına ve hesabına çalışan kişi için de 24 aya kadar aynı kural uygulanır (md. 7/1–2).
- Gürcistan Vergi Kanunu md. 23/7, 8, 10 (uluslararası şirket) — Uluslararası şirket statüsündeki (belirli faaliyetler için Gürcistan Hükümetince verilir) işletmenin çalışanının ücreti %5 oranında vergilendirilir; uluslararası şirketin temettüleri vergilendirilmez; kazanç vergisi oranı %5'tir.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 4/2(a) — Her iki Devlette mukim gerçek kişi, yalnızca daimi olarak kalabileceği bir evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir; iki Devlette de böyle bir evi varsa yalnızca kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha yakın olduğu Devletin (hayati menfaatlerin merkezi) mukimi kabul edilir.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 4/2(b) — Hayati menfaatlerin merkezinin yer aldığı Devlet saptanamazsa veya kişinin hiçbir Devlette daimi olarak kalabileceği bir evi yoksa, yalnızca kalmayı âdet edindiği evin bulunduğu Devletin mukimi kabul edilir.
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 4/2(c)–(d) — Kişinin her iki Devlette de kalmayı âdet edindiği bir ev varsa veya hiçbirinde yoksa, yalnızca vatandaşı olduğu Devletin mukimi kabul edilir (c); kişi her iki Devletin de vatandaşıysa veya her ikisinin de vatandaşı değilse, yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer (d).
- Türkiye–Gürcistan ÇVÖA (Tiflis, 21.11.2007) md. 22 — Her iki Devlet (md. 22/1): diğer Devlette ödenen gelir vergisi, o gelire isabet eden vergiyle sınırlı olarak mahsup edilir; istisna edilen gelir kalan gelirin vergisi hesaplanırken dikkate alınabilir (md. 22/2).
Güncelleme 17.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.
Diğer ülkeler
- Almanya'da vergiler
- ABD'de vergiler
- Arjantin'de vergiler
- Avusturya'da vergiler
- Bangladeş'te vergiler
- Birleşik Arap Emirlikleri'nde vergiler
- Birleşik Krallık'ta vergiler
- Brezilya'da vergiler
- Çekya'da vergiler
- Çin'de vergiler
- Endonezya'da vergiler
- Fransa'da vergiler
- Hindistan'da vergiler
- Hollanda'da vergiler
- İspanya'da vergiler
- İsveç'te vergiler
- İsviçre'de vergiler
- İtalya'da vergiler
- Japonya'da vergiler
- Kanada'da vergiler
- Macaristan'da vergiler
- Malezya'da vergiler
- Meksika'da vergiler
- Pakistan'da vergiler
- Polonya'da vergiler
- Portekiz'de vergiler
- Romanya'da vergiler
- Singapur'da vergiler
- Tayvan'da vergiler
- Ukrayna'da vergiler