Türkiye'den Brezilya'ya: vergi mukimliği nasıl belirlenir
Brezilya'da mukimlik, orada sürekli yaşayıp yaşamadığınıza, hangi vizeyle ve hangi amaçla girdiğinize, geçici gelişlerde ise geliş gününden itibaren 12 ay içinde 184 güne bağlıdır; mukimlik belirli bir tarihte başlar ve yıl dönemlere bölünür. Bildirim vermeden ayrılan kişi yurt dışındaki ilk 12 ay boyunca mukim kalır. Türkiye ise ikametgâha ve takvim yılında altı aydan fazla devamlı oturmaya bakar. Çifte mukimliği 16.12.2010 tarihli Türkiye–Brezilya Anlaşmasının 4. maddesinin 2. fıkrası çözer; iki ülke de birbirinin vergisini mahsup eder.
Ücretsiz, kayıt gerektirmez, yaklaşık 3 dakika. Gelir Vergisi Kanunu'na göre sonuç; Brezilya'nın hukuku ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasıyla karşılaştırılır.
Brezilya sizi ne zaman vergi mukimi sayar
Brezilya'da herkes için tek bir gün eşiği yoktur: mukimlik, Brezilya'da sürekli yaşayıp yaşamadığınıza, hangi vizeyle ve hangi amaçla girdiğinize, geçici gelişlerde ise 12 ay içindeki 184 güne bağlıdır. Mukimlik belirli bir tarihte (geliş günü veya 184. gün) başlar ve kesin ayrılış gününde sona erer; bu nedenle yıl dönemlere bölünür.
Geçici gelişlerde eşik, geliş gününden itibaren 12 ay içinde aralıksız veya aralıklı 184 gün (183'ten fazla) kalıştır. 12 ay içinde 184 gün dolmazsa yeni 12 aylık dönem bir sonraki girişle başlar. Mukim olmanız yılın başından değil, 184 günü doldurduğunuz günden itibarendir.
Bildirimli kesin ayrılış (Comunicação de Saída Definitiva do País) sizi ayrılış gününden itibaren mukim olmayan yapar. Bildirim olmadan, geçici ayrılışta olduğu gibi, yurt dışındaki kesintisiz ilk 12 ay boyunca mukim kalırsınız ve izleyen günden itibaren mukim olmayan olursunuz.
- Brezilya'da sürekli olarak oturuyorsunuz — Brezilya vergi mukimisiniz (art. 2 IN SRF nº 208/2002) ve dünya geliriniz üzerinden gelir vergisi (IRPF) ödersiniz. Daimi vizeli yabancı veya kalıcı olarak yaşamak üzere dönen Brezilya vatandaşı geliş gününden itibaren mukimdir. Sürekli oturma olgulara göre değerlendirilir: nerede yaşadığınız, ailenizin, işinizin ve varlıklarınızın nerede olduğu.
- Brezilya'da bir iş sözleşmesiyle çalışmak üzere geçici vizeyle girdiniz (veya kalışınız sırasında böyle bir sözleşme yaptınız) — gün sayısından bağımsız olarak geliş gününden (sözleşmenin yapıldığı günden) itibaren Brezilya vergi mukimisiniz (art. 2 IN SRF nº 208/2002, art. 17 RIR/2018) ve dünya geliriniz üzerinden IRPF ödersiniz.
- 12 ay içinde Brezilya'da (aralıksız veya aralıklı) 183 günden fazla kaldınız — 184 günü doldurduğunuz günden itibaren Brezilya vergi mukimisiniz (art. 2 IN SRF nº 208/2002; art. 17, II RIR/2018'e göre mukim olarak vergilendirme, bu sürenin tamamlandığı günü izleyen günden itibaren elde edilen gelirleri kapsar); bu tarihten itibaren Brezilya dünya gelirinizi, öncesinde ise yalnızca Brezilya kaynaklı gelirlerinizi mukim olmayanın gelirleri olarak vergilendirir.
- Yurt dışında bir Brezilya devlet kurumunda hizmet erbabı olarak çalışıyorsunuz — Brezilya'da geçirdiğiniz günlerden bağımsız olarak Brezilya vergi mukimi olmaya devam ediyorsunuz (art. 2 IN SRF nº 208/2002, arts. 15, 37 RIR/2018). Kamu şirketlerinin çalışanları ve büyükelçiliklerin yerel personeli bu kapsama girmez.
- Seçilen yılda Brezilya'dan kesin olarak ayrıldınız — ayrılış gününe kadar Brezilya vergi mukimiydiniz; izleyen yılın Şubat ayı sonuna kadar kesin ayrılış bildirimini verdiyseniz ayrılış gününden itibaren mukim değilsiniz. Mukimlik dönemi için Declaração de Saída Definitiva do País verilir; ayrılıştan sonraki Brezilya kaynaklı gelirler kaynakta kesinti yoluyla vergilendirilir (art. 14 RIR/2018).
- Kesin ayrılış bildirimi vermeden veya geçici olarak ayrıldınız ve yurt dışında kesintisiz 12 ay henüz dolmadı — seçilen yılda Brezilya vergi mukimi olmaya devam ediyor ve dünya geliriniz üzerinden IRPF ödüyorsunuz (art. 2 IN SRF nº 208/2002, art. 14 § 3 RIR/2018). Kesin olarak ayrıldıysanız, izleyen yılın Şubat ayı sonuna kadar kesin ayrılış bildirimini verin — o zaman ayrılış gününden itibaren mukim olmazsınız.
- Kesin ayrılış bildirimi vermeden veya geçici olarak ayrıldınız ve yurt dışında kesintisiz 12 ay seçilen yılda doldu — o güne kadar Brezilya vergi mukimiydiniz, izleyen günden itibaren mukim değilsiniz (art. 3 IN SRF nº 208/2002, art. 14 § 3 RIR/2018). Comunicação de Saída Definitiva do País bildirimini izleyen yılın şubat ayının son gününe kadar, mukimlik dönemi için ise Declaração de Saída Definitiva do País beyannamesini verin (P&R IRPF 2026, soru 117).
Ne zaman mukim değilsiniz
- Seçilen yıl başlamadan önce Brezilya'dan kesin olarak ayrıldınız ve kesin ayrılış bildirimini verdiniz — Brezilya vergi mukimi değilsiniz (art. 3 IN SRF nº 208/2002). Brezilya yalnızca Brezilya kaynaklı gelirleri kaynakta kesinti yoluyla vergilendirir (ücret ve hizmetler — %25, diğer gelirlerin çoğu — %15, 2026'dan itibaren temettüler — %10). Brezilya'da yaşama niyetiyle döndüyseniz geliş gününden itibaren yeniden mukimsiniz.
- Bildirim vermeden veya geçici olarak ayrıldınız ve yurt dışında kesintisiz 12 ay seçilen yıl başlamadan önce doldu — Brezilya vergi mukimi değilsiniz (art. 3 IN SRF nº 208/2002). Brezilya yalnızca Brezilya kaynaklı gelirleri kaynakta kesinti yoluyla vergilendirir. Ayrılış yılı için Declaração de Saída Definitiva do País vermediyseniz bunu daha sonra da (beş yıl içinde) — cezalı olarak — yapabilirsiniz.
- Brezilya'ya geçici olarak geldiniz, 12 ay içinde 184 günü doldurmadınız, Brezilya'da iş sözleşmeniz, daimi vizeniz veya oturma izniniz yok — Brezilya vergi mukimi değilsiniz (art. 3 IN SRF nº 208/2002). Brezilya yalnızca Brezilya kaynaklı gelirleri kaynakta kesinti yoluyla vergilendirir (ücret ve hizmetler — %25, diğer gelirlerin çoğu — %15, 2026'dan itibaren temettüler — %10).
- Brezilya'da yaşamadınız ve bulunmadınız — Brezilya vergi mukimi değilsiniz (art. 3 IN SRF nº 208/2002). Brezilya yalnızca Brezilya kaynaklı gelirleri kaynakta kesinti yoluyla vergilendirebilir.
Brezilya'nın hukukunun Türk kurallarıyla çatıştığı noktalar
- Çatışma: Brezilya mukimliği, Türkiye de sizi mukim sayıyor. Brezilya sizi sürekli oturma, iş sözleşmesine dayalı vize, 12 ay içinde 184 gün veya bildirim vermeden ayrılıştan sonraki ilk 12 ay nedeniyle mukim sayar. Türkiye ise ikametgâhınız Türkiye'de kaldıkça (GVK md. 4/1) ya da bir takvim yılında Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturduysanız sizi tam mükellef saymaya devam eder. GİB uygulamasına göre çalışma veya oturma izniyle altı aydan fazla süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dar mükellef esasında vergilendirilir (210 Seri No.lu Tebliğ). Çifte mukimliği 2010 Anlaşmasının 4/2 maddesi çözer: daimi mesken yalnızca bir ülkedeyse o ülkenin mukimisiniz; iki ülkede de varsa hayati menfaatlerin merkezi; sonra mutad mesken, vatandaşlık ve yetkili makamların karşılıklı anlaşması (md. 25).
Bilmeniz gereken diğer konular
- Brezilya girişten itibaren 12 ay içinde 184 gün sayar ve yılı böler. Geçici gelişlerde Brezilya, takvim yılına değil, geliş gününden itibaren 12 ay içindeki 184 güne bakar: Temmuz'dan Şubat'a süren bir kalış sizi ancak izleyen yılda mukim yapabilir. Mukimlik 184. günden, iş sözleşmesine dayalı vizeyle ise geliş gününden itibaren başlar. Türkiye ise bir takvim yılı içinde devamlı olarak altı aydan fazla oturmaya bakar ve yıl içinde mükellefiyet değişikliği için açık bir bölme kuralı içermez; bu nedenle iki ülkenin sonuçları örtüşmeyebilir.
- Brezilya'dan ayrılış: Şubat sonuna kadar bildirim. Brezilya'nın sizi ayrılış gününden itibaren mukim olmayan saymasını istiyorsanız, izleyen yılın Şubat ayının son gününe kadar Comunicação de Saída Definitiva do País, ardından mukimlik dönemi için Declaração de Saída Definitiva do País verin. Bildirim olmadan Brezilya sizi yurt dışındaki ilk 12 ay boyunca mukim sayar ve bu süredeki dünya gelirinizi vergilendirir — bu, Türkiye'deki tam mükellefiyetinizle çakışabilir. Brezilya'daki gelir ödeyicilerini (banka, işveren, emeklilik fonu) ayrılışınızdan haberdar edin ki mukim olmayanlara uygulanan oranlarla kesinti yapsınlar.
- Brezilya'da çalışma: herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün (md. 15/2). Brezilya'da yapılan çalışmanın ücreti Brezilya kaynaklıdır; Brezilya mukimi olmayanlar için %25 kesinti yapılır. Anlaşma bakımından Türkiye mukimiyseniz, md. 15/2'nin tüm şartları birlikte sağlanırsa Brezilya bu ücreti vergilendiremez: ilgili mali yılda başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde Brezilya'da toplam 183 günü aşmayan kalış, Brezilya mukimi olmayan işveren ve ücretin işverenin Brezilya'daki işyeri veya sabit yeri tarafından yüklenilmemesi. Brezilya vergilendirebiliyorsa orada ödenen vergi Türkiye'de mahsup edilir (md. 23, GVK md. 123).
- Brezilyalı müşterilere teknik hizmetler: gün sayısından bağımsız olarak Brezilya'da %10'a kadar. Protokolün 3. paragrafına göre teknik yardım ve teknik hizmet bedelleri gayrimaddi hak bedeli sayılır: Brezilyalı bir ödeyiciden alınan bu bedeller, Brezilya'da hiç bulunmasanız bile Brezilya'da %10'a kadar vergilendirilebilir (Brezilya iç hukukunda mukim olmayanlar için %15). Serbest meslek kazancına ilişkin md. 14 ise kaynak ülkeye ancak orada devamlı kullanılan bir sabit yer veya herhangi bir 12 aylık dönemde 183 günden fazla kalış hâlinde vergilendirme hakkı tanır; bağımsız danışmanlık hizmetlerinde iki hüküm arasındaki ilişki Brezilya uygulamasına ilişkin bir sorudur ve çözülmemiştir. Brezilya'da kesilen vergi Türkiye'de mahsup edilir (md. 23, GVK md. 123).
- Türkiye mukimi iseniz: Brezilya vergisinin Türkiye'de mahsubu. Anlaşma bakımından Türkiye mukimi iseniz, Anlaşmaya göre Brezilya'da vergilendirilebilen gelir (ör. Brezilya'da yapılan iş, Brezilya'daki taşınmaz, Brezilya kaynaklı temettü, faiz, gayrimaddi hak ve teknik hizmet bedelleri) üzerinden Brezilya'da ödenen vergi Türk gelir vergisinden indirilir; indirim o gelire isabet eden Türk vergisini aşamaz ve Türk mevzuatının mahsup hükümlerine tabidir (Anlaşma md. 23, GVK md. 123). Brezilya vergisinin ödendiği, Brezilya yetkili makamlarından alınan ve Brezilya'daki Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle ispatlanmalıdır.
- Brezilya mukimi olursanız: Türk vergisinin Brezilya'da mahsubu. Anlaşma bakımından Brezilya mukimi olursanız Brezilya dünya gelirinizi vergilendirir ve Türkiye'nin Anlaşmaya göre vergilendirebildiği gelir üzerinden ödenen Türk vergisini, o gelire isabet eden Brezilya vergisiyle sınırlı olarak indirir (md. 23, art. 115 RIR/2018). Anlaşma olmasaydı Brezilya yabancı vergiyi yalnızca karşılıklılık şartıyla mahsup ederdi; bu nedenle Anlaşma burada belirleyicidir. Türkiye bu durumda sizi yalnızca Türkiye kaynaklı gelirler üzerinden vergilendirebilir (GVK md. 6).
- Emekli aylıkları ve kamu hizmeti. Geçmiş hizmetler karşılığı ödenen emekli maaşları ve ömür boyu gelirler yalnızca mukim olunan ülkede vergilendirilir (md. 18/1). Kamu sosyal güvenlik sisteminden ödenen emekli aylıkları, o ülkenin vatandaşına ödeniyorsa yalnızca ödeyen ülkede vergilendirilir (md. 18/2): Brezilya vatandaşına ödenen INSS aylığını yalnızca Brezilya, Türk vatandaşına ödenen SGK aylığını yalnızca Türkiye vergilendirir; diğer durumlarda md. 18/1 uygulanır. Türkiye mukimi olarak yabancı sosyal güvenlik kurumundan aldığınız emekli aylığı Türkiye'de istisnadır (GVK md. 23/13). Kamu hizmeti karşılığı ödenen ücret ve emekli maaşlarını kural olarak ödeyen ülke vergilendirir (md. 19).
- Brezilya mukiminin Türkiye kaynaklı gelirleri: aylık ödeme ve yatırımlarda %15. Brezilya mukimi, Brezilya'ya transfer edilmemiş olsa bile yurt dışı gelirlerini beyan eder. Türkiye'den alınan ücret, emekli aylığı veya kira için artan oranlı tarifeye göre her ay ödeme yapar (carnê-leão) ve bunları yıllık beyannamede dikkate alır. Türkiye'deki mevduat faizi, temettüler ve finansal yatırım kazançları yıllık beyannamede %15 oranında vergilendirilir (Lei nº 14.754/2023); tercihli rejimli bir ülkedeki veya ağırlıklı olarak pasif gelir elde eden kontrol edilen yabancı şirketin kârı, dağıtılmasa bile her yıl vergilendirilir. Türk vergisi yalnızca bu gelire isabet eden Brezilya vergisi sınırında, diğer yıllara devredilmeksizin indirilir.
- 2026 reformu: R$ 5.000'e kadar sıfır vergi ve yüksek gelirlere asgari vergi. 2026'dan itibaren mukimin gelir vergisi, aylık R$ 5.000'e kadar vergilendirilebilir gelirde sıfır olacak şekilde azaltılır (indirim R$ 7.350'ye kadar kademeli olarak ortadan kalkar). Aynı zamanda yıllık toplam geliri R$ 600.000'i aşanlara asgari vergi uygulanır — temettüler ve diğer istisna gelirler dâhil, R$ 1.200.000 ve üzerinde %10'a kadar; tek bir şirketten aylık R$ 50.000'i aşan temettüler %10 kesintiye tabidir. Mukim olmayanlara ödenen temettüler 2026'dan itibaren %10 oranında vergilendirilir.
- Mukimlik belgeleri ve kayıt. Türkiye'de Anlaşmadan Brezilya mukimi olarak yararlanmak için Brezilya vergi idaresinden (Receita Federal) vergi mukimlik belgesi gerekir. Brezilya'da Türkiye mukimi olarak yararlanmak için (ör. md. 15/2 muafiyeti veya temettü, faiz, gayrimaddi hak ve teknik hizmet bedellerinde Anlaşma oranları) Türk vergi idaresinden mukimlik belgesi alın; Brezilya'da Anlaşma oranlarının hangi usulle (form, belge) talep edileceği doğrulanmadı. Brezilya vergisinin Türkiye'de mahsubu için ödenen vergiyi gösteren ve Türk elçiliği veya konsolosluğunca tasdik edilen belge gerekir (GVK md. 123). Brezilya vergi idaresiyle işlemler için CPF numarası gerekir.
- Hangi anlaşma uygulanır: 2010 tarihli Türkiye–Brezilya Anlaşması. 16 Aralık 2010'da Foz do Iguaçu'da imzalanan Anlaşma ve Protokolü (RG 12.01.2012/28171) 9 Ekim 2012'de yürürlüğe girmiş ve 1 Ocak 2013'ten itibaren uygulanmaktadır; 2026 için de geçerlidir. Brezilya MLI'yi 2025'te imzalamış ancak onaylamamıştır, Türkiye de MLI'yi onaylamamıştır — MLI bu Anlaşmayı değiştirmemektedir. Mukimlik: md. 4/2; temettü, faiz, gayrimaddi hak bedelleri: md. 10–12 (teknik hizmetler Protokol 3. paragraf); serbest meslek: md. 14; bağımlı çalışma: md. 15 (herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün); emekli maaşları: md. 18; kamu hizmetleri: md. 19; çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 23 (her iki ülke de mahsup yöntemi); karşılıklı anlaşma usulü: md. 25.
Çifte mukimlik nasıl çözülür
İki ülke de sizi mukim sayarsa anlaşmanın 4. madde 2. fıkra uygulanır: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Protokolü (Foz do Iguaçu, 16 Aralık 2010; RG 12.01.2012/28171). Kriterler sırayla uygulanır — daimi konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat mesken, vatandaşlık ve son olarak yetkili makamların karşılıklı anlaşması.
Anlaşma ayrıntılı: gelirler, oranlar, 183 gün kuralı →
Brezilya'da karşılaşacağınız terimler
- residente / não residente
- Brezilya vergi mukimi / mukim olmayan
- IRPF
- Brezilya gerçek kişiler gelir vergisi
- carnê-leão
- mukimin yurt dışı gelirleri için aylık zorunlu ödeme
- Comunicação de Saída Definitiva do País
- kesin ayrılış bildirimi — izleyen yılın Şubat sonuna kadar verilir
- Receita Federal
- Brezilya federal vergi idaresi
- CPF
- Brezilya vergi kimlik numarası
Sorular
Brezilya 184 günü nasıl sayar?
Geçici gelişlerde Brezilya, takvim yılına değil, geliş gününüzden itibaren 12 ay içinde (aralıksız veya aralıklı) geçirilen günlere bakar; 184. günden itibaren mukim olursunuz. Brezilya'da bir iş sözleşmesiyle çalışmak için vize aldıysanız veya daimi vizeniz varsa gün sayılmaz — geliş gününden itibaren mukimsiniz.
Türkiye mukimiysem Brezilya ücretimi ne zaman vergilendirebilir?
Anlaşmanın 15/2 maddesine göre, ilgili mali yılda başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde Brezilya'da toplam 183 günü aşmazsanız, işveren Brezilya mukimi değilse ve ücret Brezilya'daki bir işyeri tarafından yüklenilmiyorsa ücret yalnızca Türkiye'de vergilendirilir. Aksi hâlde Brezilya mukim olmayanlardan %25 keser ve bu vergi Türkiye'de mahsup edilir (md. 23, GVK md. 123).
Hangi anlaşma uygulanır?
16.12.2010'da Foz do Iguaçu'da imzalanan Türkiye–Brezilya Anlaşması ve Protokolü; 09.10.2012'de yürürlüğe girmiş ve 01.01.2013'ten itibaren uygulanmaktadır. Mukimlik: md. 4/2; temettü, faiz, gayrimaddi hak bedelleri: md. 10–12 (teknik hizmetler gayrimaddi hak bedeli sayılır); bağımlı çalışma: md. 15; çifte vergilendirmenin önlenmesi: md. 23; karşılıklı anlaşma usulü: md. 25.
Kaynaklar
Mevzuat ve resmi açıklamalar
- art. 2 IN SRF nº 208/2002 (residente no Brasil) — Brezilya mukimi şu kişidir: Brezilya'da sürekli olarak oturan; yurt dışındaki Brezilya devlet kurumlarında hizmet erbabı olarak çalışmak üzere ayrılan; daimi vizeyle giren — geliş gününden itibaren; Brezilya'da bir iş sözleşmesiyle çalışmak üzere (veya Mais Médicos programının burslu hekimi olarak) geçici vizeyle giren — geliş gününden itibaren; başka bir geçici vizeyle giren — 12 ay içinde (aralıksız veya aralıklı) 184 günlük kalışı doldurduğu günden ya da daha önce gerçekleşirse daimi vizeyi veya iş sözleşmesini aldığı günden itibaren; mukim olmayan statüsündeyken kalma niyetiyle dönen Brezilya vatandaşı — geliş gününden itibaren; kesin ayrılış bildirimi vermeden geçici veya kesin olarak ayrılan kişi — kesintisiz yokluğun ilk 12 ayı boyunca.
- art. 3 IN SRF nº 208/2002 (não residente) — Mukim olmayan: Brezilya'da sürekli olarak oturmayan ve art. 2'deki durumlara girmeyen kişi; kesin olarak ayrılan — ayrılış gününden itibaren (kesin ayrılış bildirimi zorunludur); geçici olarak ayrılan — yurt dışında kesintisiz 12 ayın dolmasını izleyen günden itibaren; geçici vizeyle giren ve 12 aylık dönemde 183 güne kadar (aralıksız veya aralıklı) kalan; Brezilya'daki yabancı bir devlet kurumunun çalışanı. 12 ay içinde 184 gün dolmazsa yeni 12 aylık dönem bir sonraki girişten itibaren sayılır.
- arts. 16–17 RIR/2018 (Decreto nº 9.580/2018); art. 12 Lei nº 9.718/1998 — Daimi vizeli kişi geliş gününden itibaren mukim olarak vergilendirilir (art. 16). Geçici vizeli kişi — iş sözleşmesiyle çalışmak üzere geldiyse geliş gününden itibaren, aksi hâlde 12 aylık dönemde 183 günü aşan (aralıksız veya aralıklı) kalışın tamamlandığı günü izleyen günden itibaren mukim olarak vergilendirilir; o zamana kadar gelirleri mukim olmayanın gelirleri olarak vergilendirilir (art. 17).
- art. 14 RIR/2018 (Lei nº 3.470/1958, art. 17) — Takvim yılı içinde kesin olarak ayrılan mukim, 1 Ocak'tan ayrılış gününden önceki güne kadar olan gelirler için Declaração de Saída Definitiva do País verir; ayrılıştan sonraki gelirler mukim olmayanın gelirleri olarak kaynakta kesinti yoluyla vergilendirilir. Bu beyannameyi vermeden ayrılan kişi, yokluğun ilk 12 ayı boyunca mukim, 13. aydan itibaren mukim olmayan olarak vergilendirilir.
- arts. 9, 11, 11-A IN SRF nº 208/2002; art. 16 IN RFB nº 2.312/2026 (Perguntas e Respostas IRPF 2026, sorular 114–126) — Kesin ayrılış bildirimi (Comunicação de Saída Definitiva do País) izleyen yılın Şubat ayının son gününe kadar verilir — bu süreden sonra verilemez; Declaração de Saída Definitiva do País — yıllık beyanname süresinde (2025 yılındaki ayrılışlar için — 29.05.2026'ya kadar) verilir ve vergi aynı süre içinde tek seferde ödenir. Beyannamenin gecikmesi cezası — R$ 165,74 veya geciken her ay için verginin %1'i, en fazla %20. Eski mukim, Brezilya'daki bütün gelir ödeyicilerine ayrılış tarihini bildirmelidir.
- art. 47 (VII), arts. 118–120 RIR/2018; arts. 2–6 Lei nº 14.754/2023 — Mukim, yurt dışında elde ettiği gelirler üzerinden, Brezilya'ya transfer edilip edilmediğine bakılmaksızın vergilendirilir. Yurt dışından alınan ücret, emekli aylığı ve kira — tarifeye göre aylık zorunlu ödeme (carnê-leão), yıllık beyannamede hesaba katılarak. Yurt dışındaki finansal yatırımların gelirleri ve yabancı şirketlerin temettüleri — yıllık beyannamede %15 (2024'ten itibaren); tercihli vergi rejimli bir ülkedeki veya aktif geliri %60'ın altında olan kontrol edilen yabancı şirketin kârı — her yıl 31 Aralık itibarıyla.
- arts. 15, 37 RIR/2018 — Yurt dışında Brezilya devlet kurumları için çalışan ve ücretini yabancı para cinsinden alan mukimler mukim olarak vergilendirilir; alınan tutarın %25'i matraha dâhil edilir.
- arts. 741, 744–746, 760, 763, 765, 767 RIR/2018; art. 7 Lei nº 9.779/1999 — Mukim olmayanların Brezilya kaynaklı gelirleri kaynakta vergilendirilir: %25 — ücret, diğer çalışma ve hizmet gelirleri (art. 746); %15 — genel oran (art. 744), faiz (art. 760), belgelendirilmiş giderler düşüldükten sonra Brezilya'daki taşınmazların kirası (art. 763), teknik ve idari hizmetler (art. 765), gayrimaddi hak bedelleri (art. 767); %25 — tercihli vergi rejimli ülkelerin mukimleri için; Brezilya'daki varlıklardan doğan sermaye kazancı — mukimlere uygulanan oranlarla, %15–22,5 (art. 745).
- art. 10 §§ 4–5, art. 10-A Lei nº 9.249/1995 (Lei nº 15.270/2025 ile değişik) — 01.01.2026'dan itibaren yurt dışına ödenen kâr ve temettüler kaynakta %10 oranında vergilendirilir (dağıtımı 31.12.2025'e kadar onaylanan 2025 ve önceki dönemlere ait kârlar hariç); şirketin efektif vergi oranı bu %10 ile birlikte nominal oranı (kural olarak %34) aşarsa, alıcının tercihiyle kredi mümkündür.
- GVK md. 4 — Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar: 1) ikametgâhı Türkiye'de bulunanlar (ikametgâh, Medeni Kanun md. 19 vd.'de yazılı yerdir); 2) bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar — geçici ayrılmalar oturma süresini kesmez.
- 210 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (RG 06.03.1998, 23278) — GİB, Dar Mükellefler İçin Kira Geliri Rehberi (Şubat 2025, Yayın No 553) — Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellef esasında vergilendirilir; kamu kurumlarına veya merkezi Türkiye'de bulunan teşebbüslere bağlı olarak yurt dışında bulunanlar bu kapsamın dışındadır.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 4/2 — Her iki Devlette mukim gerçek kişi: (a) yalnızca daimi meskeninin bulunduğu Devletin mukimi sayılır; iki Devlette de daimi meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha sıkı olduğu Devletin (hayati menfaatlerin merkezi) mukimi sayılır; (b) hayati menfaatlerin merkezinin bulunduğu Devlet belirlenemezse veya hiçbir Devlette daimi meskeni yoksa mutad olarak yaşadığı Devletin; (c) her ikisinde de mutad olarak yaşıyorsa veya hiçbirinde yaşamıyorsa vatandaşı olduğu Devletin mukimi sayılır; (d) aksi hâlde yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 15/2 — Bir Devlet mukiminin diğer Devlette yaptığı çalışma karşılığı aldığı ücret yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir, yeter ki (a) kişi diğer Devlette ilgili mali yılda başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık dönemde toplam 183 günü aşmayan süre kalsın, (b) ücret diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya onun adına ödensin ve (c) ücret işverenin diğer Devletteki işyeri veya sabit yeri tarafından yüklenilmesin.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 23 (çifte vergilendirmenin önlenmesi) — Mukim olunan Devlet, Anlaşmaya göre diğer Devlette vergilendirilebilen gelir üzerinden diğer Devlette ödenen gelir vergisine eşit bir tutarı kendi gelir vergisinden indirir (iç hukuku saklı kalmak üzere) — bu gelire isabet eden kendi vergisini aşmamak üzere; istisna edilen gelir, kalan gelire uygulanacak oranın belirlenmesinde dikkate alınabilir.
- GVK md. 123 — Tam mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinin bu kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir; fazlası dikkate alınmaz. Şartlar: gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması ve ödemenin yetkili makamlardan alınıp Türk elçilik veya konsolosluğunca tasdik edilen belgelerle tevsiki. Belgeler taksit zamanına kadar gelmezse vergi bir yıl ertelenir; süre geçerse belgeler dikkate alınmaz.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 7, 12/3, 14 ve Protokol 3–4. paragraflar — Ticari kazanç yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir; diğer Devletteki işyerine atfedilebilen kazanç orada vergilendirilebilir (md. 7). Serbest meslek kazancı, kişinin diğer Devlette devamlı olarak kullanabildiği bir sabit yeri varsa veya orada herhangi bir 12 aylık dönemde 183 günden fazla kalırsa orada vergilendirilebilir (md. 14/1); md. 14 faaliyet bir şirket veya başka bir kişiler topluluğu tarafından yürütülse de uygulanır (Protokol 4. paragraf). Teknik yardım ve teknik hizmet bedelleri gayrimaddi hak bedeli sayılır (Protokol 3. paragraf) ve kaynak Devlette %10'a kadar vergilendirilebilir (md. 12/2(b)).
- art. 115 RIR/2018; art. 4 Lei nº 14.754/2023 — Yabancı gelir vergisi, ancak kaynak devletle yapılmış uluslararası bir anlaşma öngörüyorsa veya o devlet Brezilya kaynaklı gelirler için karşılıklılık tanıyorsa Brezilya vergisinden indirilir; bu gelirin dâhil edilmesiyle Brezilya vergisinde oluşan artıştan fazla olamaz; Lei 14.754/2023 kapsamındaki gelirlerde kullanılmayan mahsup başka yıllara devredilmez.
- GVK md. 6 — Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir (dar mükellefiyet).
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 18 ve 19 — md. 18/1: geçmiş hizmetler karşılığı ödenen emekli maaşları ve ömür boyu gelirler yalnızca mukim olunan Devlette vergilendirilir. md. 18/2: bir Devletin kamu sosyal güvenlik sisteminden ödenen emekli aylıkları, o Devletin vatandaşına ödeniyorsa yalnızca o Devlette vergilendirilir (aksi hâlde md. 18/1). md. 19: kamu hizmeti karşılığı ödenen ücret ve emekli maaşları kural olarak ödeyen Devlette vergilendirilir; hizmet diğer Devlette ifa ediliyor ve kişi o Devletin mukimi ve vatandaşıysa o Devlette vergilendirilir.
- GVK md. 23/13 — Yabancı ülkelerdeki sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen emekli, malullük, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden istisnadır.
- Lei nº 15.191/2025 (aylık tarife); arts. 3-A, 11-A Lei nº 9.250/1995 (Lei nº 15.270/2025 ile değişik) — 2026'dan itibaren aylık tarife: R$ 2.428,80'e kadar — vergi yok; sonra %7,5, %15, %22,5; R$ 4.664,68'i aşan kısım — %27,5. 2026'dan itibaren vergi, aylık R$ 5.000'e kadar vergilendirilebilir gelirde sıfır olacak şekilde azaltılır; indirim aylık R$ 7.350'ye kadar kademeli olarak ortadan kalkar (yıllık hesapta — R$ 60.000 ve R$ 88.200).
- arts. 6-A, 16-A, 16-B Lei nº 9.250/1995 (Lei nº 15.270/2025 ile değişik) — 2026'dan itibaren — yıllık toplam geliri R$ 600.000'i aşan kişiler için asgari vergi: oran doğrusal olarak artar ve R$ 1.200.000 ve üzeri gelirde %10'a ulaşır; matraha istisna gelirler ve temettüler de girer (sermaye kazançları, tasarruf hesabı faizleri ve bazı teşvikli menkul kıymetler hariç); ödenen gelir vergisi ve kurumlar vergisi bir «indirgeyici» yoluyla bundan düşülür. Tek bir şirketten tek bir mukime aylık R$ 50.000'i aşan temettüler — %10 kesinti.
- GİB — Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları — Türkiye'nin sonuçlandırdığı vergi anlaşmaları listesi, Türkçe metinler, ÇVÖA genel tebliğleri ve karşılıklı anlaşma usulü rehberine ilişkin tablolar.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA ve Protokolü (Foz do Iguaçu, 16.12.2010); RG 12.01.2012/28171; Brezilya'da Decreto Legislativo nº 248/2012 ve Decreto nº 8.140/2013; md. 29 — Anlaşma Portekizce, Türkçe ve İngilizce imzalanmıştır (farklılık hâlinde İngilizce metin esastır); 09.10.2012'de yürürlüğe girmiş ve 01.01.2013'ten itibaren (Türkiye bakımından bu tarihte veya sonrasında başlayan vergilendirme dönemleri; Brezilya bakımından bu tarihten itibaren ödenen tutarlardaki kesintiler ve vergi yılları) uygulanmaktadır.
- OECD — Brezilya'nın MLI'yi imzalaması (20.10.2025 duyurusu) — Brezilya MLI'yi 20.10.2025'te imzalamış, ancak onaylamamıştır; Brezilya'nın bu Anlaşmayı kapsanan anlaşma olarak bildirip bildirmediği kontrol edilmedi. Onay olmadan MLI Anlaşmayı değiştiremez; 2026 için MLI etkisi yoktur.
- OECD — Signatories and Parties to the MLI (11.12.2025 itibarıyla); Türkiye'nin MLI ön pozisyonu — Türkiye MLI'yı 07.06.2017'de imzalamış, ancak 11.12.2025 itibarıyla onay belgesini tevdi etmemiştir; MLI Türkiye'nin anlaşmalarını henüz değiştirmemektedir. Türkiye'nin ön pozisyonunda MLI md. 4'ün (çifte mukim kişiler — gerçek kişi dışındakiler) tamamına çekince vardır; gerçek kişilerin çözüm kuralı MLI'dan etkilenmez.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 10–12, 15/2; Protokol 3. paragraf — Brezilya, Türkiye mukimleri için kaynakta kesinti oranlarını sınırlar: temettüler — %10 (en az %25 paya sahip şirket, ortaklık hariç) veya %15; faiz — %15 (devlete, merkez bankasına ve belirli kamu kuruluşlarına ödenen faiz istisna); gayrimaddi hak bedelleri — %10, ticari markalar için %15; teknik yardım ve teknik hizmet bedelleri gayrimaddi hak bedeli sayılır (Protokol 3. paragraf) — %10. Bağımlı çalışma: 183 gün herhangi bir 12 aylık dönemde (md. 15/2). Anlaşma 01.01.2013'ten itibaren uygulanır.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 4/2(a) — Her iki Devlette mukim gerçek kişi, daimi meskeninin bulunduğu Devletin mukimi sayılır; iki Devlette de daimi meskeni varsa kişisel ve ekonomik ilişkilerinin daha sıkı olduğu Devletin (hayati menfaatlerin merkezi) mukimi sayılır.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 4/2(b) — Hayati menfaatlerin merkezinin bulunduğu Devlet belirlenemezse veya hiçbir Devlette daimi meskeni yoksa, kişi mutad olarak yaşadığı Devletin mukimi sayılır.
- Türkiye–Brezilya ÇVÖA (Foz do Iguaçu, 16.12.2010) md. 4/2(c)–(d) — Her iki Devlette de mutad olarak yaşıyorsa veya hiçbirinde yaşamıyorsa, vatandaşı olduğu Devletin mukimi sayılır (c); her iki Devletin vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse, yetkili makamlar sorunu karşılıklı anlaşmayla çözer (d).
Güncelleme 10.11.2026. Sonuç yalnızca bilgi amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık değildir. Vergi idareleri ve mahkemeler, burada ele alınmayan koşullar nedeniyle de kuralları farklı yorumlayabilir ve mevzuat değişir. Karar vermeden önce yetkili bir danışmana başvurun.
Diğer ülkeler
- Almanya'da vergiler
- ABD'de vergiler
- Arjantin'de vergiler
- Avusturya'da vergiler
- Bangladeş'te vergiler
- Birleşik Krallık'ta vergiler
- Çekya'da vergiler
- Çin'de vergiler
- Fransa'da vergiler
- Hindistan'da vergiler
- Hollanda'da vergiler
- İspanya'da vergiler
- İsveç'te vergiler
- İsviçre'de vergiler
- İtalya'da vergiler
- Japonya'da vergiler
- Kanada'da vergiler
- Macaristan'da vergiler
- Malezya'da vergiler
- Pakistan'da vergiler
- Polonya'da vergiler
- Portekiz'de vergiler
- Romanya'da vergiler
- Singapur'da vergiler
- Tayvan'da vergiler
- Ukrayna'da vergiler