DoubleTaxationPraca zdalna dla zagranicznego pracodawcy
Jeśli mieszkasz w jednym państwie i pracujesz z domu dla pracodawcy z innego, pojawiają się trzy pytania: gdzie opodatkowane jest Twoje wynagrodzenie, czy Twoje domowe biuro tworzy dla pracodawcy obecność podlegającą opodatkowaniu i gdzie płacisz składki na ubezpieczenia społeczne.
Gdzie opodatkowane jest wynagrodzenie
Zgodnie z umowami podatkowymi (art. 15) wynagrodzenie jest opodatkowane tam, gdzie praca jest fizycznie wykonywana — a nie tam, gdzie znajduje się pracodawca lub gdzie wykorzystuje się jej rezultaty. Jeśli pracujesz z domu w państwie swojej rezydencji, wynagrodzenie opodatkowuje to państwo. Państwo pracodawcy może opodatkować tylko dni, w których fizycznie tam pracujesz, a nawet wtedy może mieć zastosowanie zwolnienie 183 dni.
Czy Twoje domowe biuro może stanowić zakład?
W listopadzie 2025 r. OECD zastąpiła swój Komentarz dotyczący biur domowych (art. 5, pkt 44.1–44.21):
- praca z domu przez mniej niż 50% czasu pracy dla pracodawcy (w dowolnym okresie 12 miesięcy) co do zasady nie czyni domu miejscem prowadzenia działalności pracodawcy;
- 50% lub więcej — zależy od okoliczności; kluczowe pytanie brzmi, czy istnieje handlowy powód Twojej obecności w tym państwie (na przykład spotkania z tamtejszymi klientami lub obsługa klientów w innych strefach czasowych);
- praca z domu wyłącznie po to, by zatrzymać Cię jako pracownika, lub wyłącznie dla oszczędności kosztów nie jest powodem handlowym.
Kilka państw nie zgadza się z tymi punktami, a wytyczne z 2021 r. dotyczące COVID-19 miały zastosowanie tylko w czasie pandemii. Sprawdź stanowisko drugiego państwa Twojej umowy.
Ubezpieczenia społeczne w UE
- Podlegasz ubezpieczeniu tylko w jednym państwie — co do zasady tam, gdzie pracujesz (rozporządzenie 883/2004, art. 11).
- Jeśli pracujesz w dwóch lub więcej państwach, podlegasz ubezpieczeniu w państwie zamieszkania, jeśli wykonujesz tam znaczną część pracy (25% lub więcej czasu pracy lub wynagrodzenia).
- Na podstawie Umowy ramowej z 2023 r. możesz na wniosek pozostać w systemie ubezpieczeń państwa pracodawcy, jeśli telepraca z domu stanowi mniej niż 50% Twojego czasu pracy — tylko między państwami-sygnatariuszami, nie dotyczy osób samozatrudnionych.
Poza UE stosuje się dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym lub prawo krajowe.
Częste błędy
- Założenie, że wynagrodzenie jest opodatkowane tam, gdzie jest pracodawca.
- Założenie, że domowe biuro pracownika nigdy nie może stanowić zakładu.
- Powoływanie się na wytyczne dotyczące COVID-19 po pandemii.
- Przekonanie, że odpowiedź podatkowa rozstrzyga też kwestię ubezpieczeń społecznych.
Kiedy zwrócić się do specjalisty
- Będziesz pracować z zagranicy przez 50% czasu lub więcej albo spotykać się z klientami w państwie zamieszkania.
- Pracujesz w kilku państwach albo pracodawca jest spoza UE/EOG/Szwajcarii.
- Potrzebujesz zaświadczenia A1 lub porozumienia o wyjątku w zakresie ubezpieczeń społecznych.
Źródła
- OECD Model Tax Convention 2025 (Full Version): Commentary on Art. 15, para 1; Commentary on Art. 5, paras 44.1–44.21
- OECD, The 2025 Update to the OECD Model Tax Convention
- Regulation (EC) No 883/2004 (consolidated), Arts. 11, 13, 16
- Regulation (EC) No 987/2009 (consolidated), Art. 14(8)
- Framework Agreement on cross-border telework (Art. 16(1) Reg. 883/2004)
- Belgian FPS Social Security: cross-border telework, signatory states
Źródła sprawdzone: 10.11.2026. Informacje ogólne, a nie porada prawna. Umowy i prawo krajowe mogą odbiegać od Modelowej Konwencji OECD; zawsze sprawdzaj umowę, która ma do Ciebie zastosowanie.