Stałe miejsce zamieszkania w umowie podatkowej
Gdy oba państwa uznają Cię za rezydenta, umowa rozstrzyga za pomocą kolejnych kryteriów. Pierwszym jest stałe miejsce zamieszkania (w części umów: „stałe ognisko domowe”): jesteś rezydentem tam, gdzie masz do dyspozycji stałe miejsce zamieszkania.
Kolejność kryteriów
Stałe miejsce zamieszkania → ośrodek interesów życiowych → miejsce zwykłego pobytu → obywatelstwo → wzajemne porozumienie organów podatkowych. Kryteria stosuje się tylko wtedy, gdy oba państwa uznają Cię za rezydenta na podstawie własnego prawa, i tylko za okres, w którym tak się dzieje (na przykład od dnia przeprowadzki).
Co się liczy
- każde mieszkanie: dom lub mieszkanie własne albo wynajmowane, nawet wynajmowany umeblowany pokój;
- musi być utrzymywane do Twojego stałego użytku i być do Twojej dyspozycji stale i nieprzerwanie;
- nie jest to miejsce pobytu, który jest wyraźnie krótki — podróży, delegacji, kursu.
Co się nie liczy
- mieszkanie własne wynajęte niepowiązanemu najemcy, tak że nie możesz już w nim przebywać;
- hotele i najem krótkoterminowy na czas podróży;
- przenoszenie się z hotelu do hotelu — wtedy w ogóle nie ma stałego miejsca zamieszkania i stosuje się kryterium miejsca zwykłego pobytu.
Częste błędy
- Przekonanie, że liczy się tylko mieszkanie własne.
- Traktowanie wynajętego innej osobie mieszkania jako dostępnego.
- Stosowanie reguł kolizyjnych, gdy za rezydenta uznaje Cię tylko jedno państwo.
- Badanie całego roku, gdy konflikt dotyczy tylko jego części.
Kiedy zwrócić się do specjalisty
- Utrzymujesz mieszkania w obu państwach, Twoje dawne mieszkanie jest wynajęte lub w ciągu roku doszło do przeprowadzki.
- Oba organy podatkowe uznają Cię za swojego rezydenta; może być potrzebny certyfikat rezydencji lub procedura wzajemnego porozumiewania się.
Źródła
- OECD Model Tax Convention 2025 (Full Version): Art. 4(2) and Commentary, paras 10–14
- OECD Model Tax Convention: Condensed Version 2017
Źródła sprawdzone: 10.11.2026. Informacje ogólne, a nie porada prawna. Umowy i prawo krajowe mogą odbiegać od Modelowej Konwencji OECD; zawsze sprawdzaj umowę, która ma do Ciebie zastosowanie.