Vergi anlaşmasında daimi mesken
İki ülke de sizi mukim sayıyorsa anlaşma, sırayla uygulanan testlerle karar verir. İlki daimi meskendir: kullanımınıza açık daimi meskeninizin bulunduğu ülkenin mukimi sayılırsınız.
Testlerin sırası
Daimi mesken → hayati menfaatler merkezi → mutat ikametgâh → vatandaşlık → vergi idareleri arasında karşılıklı anlaşma. Testler yalnızca iki ülke de sizi kendi mevzuatına göre mukim sayıyorsa ve yalnızca bu durumun sürdüğü dönem için (örneğin taşınma tarihinden itibaren) uygulanır.
Neler sayılır
- her türlü konut: sahibi veya kiracısı olduğunuz ev ya da daire, hatta kiralık eşyalı bir oda;
- sürekli kullanımınız için elde tutulmalı ve kesintisiz olarak her zaman kullanımınıza açık olmalıdır;
- açıkça kısa süreli bir kalış — seyahat, iş gezisi, kurs — için kullanılan bir yer değildir.
Neler sayılmaz
- sahibi olduğunuz, ancak artık kalamayacağınız şekilde ilişkisiz bir kiracıya kiraya verdiğiniz konut;
- oteller ve bir seyahat için kısa süreli kiralanan yerler;
- bir otelden diğerine geçmek — bu durumda hiç daimi mesken yoktur ve mutat ikametgâh testi uygulanır.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca mülk konutun sayıldığını düşünmek.
- Kiraya verilmiş bir daireyi kullanıma açık saymak.
- Sizi yalnızca bir ülke mukim sayarken çifte mukimlik kurallarını uygulamak.
- Çatışma yılın yalnızca bir kısmını kapsarken bütün yılı incelemek.
Ne zaman bir uzmana başvurmalı
- Her iki ülkede de konutunuz var, eski konutunuzu kiraya verdiniz veya yıl içinde taşındınız.
- İki vergi idaresi de sizi mukim sayıyor; mukimlik belgesi veya karşılıklı anlaşma usulü gerekebilir.
Kaynaklar
- OECD Model Tax Convention 2025 (Full Version): Art. 4(2) and Commentary, paras 10–14
- OECD Model Tax Convention: Condensed Version 2017
Kaynakların kontrol tarihi: 10.11.2026. Genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir. Anlaşmalar ve ulusal mevzuat OECD Modelinden farklı olabilir; size uygulanan anlaşmayı mutlaka kontrol edin.