183 gün nasıl sayılır
Çoğu vergi anlaşmasına (OECD Modeli 15. maddenin 2. fıkrası) göre, başka bir ülkede yaptığınız işin ücreti, orada 183 günden fazla kalmazsanız ve iki koşul daha sağlanırsa yalnızca kendi ülkenizde vergilendirilir. Günler şöyle sayılır.
Üç koşul birlikte
- anlaşmada belirlenen süre içinde çalışılan ülkede 183 günden fazla kalmamak;
- işverenin çalışılan ülkenin mukimi olmaması;
- ücretin işverenin o ülkedeki bir işyeri tarafından yüklenilmemesi.
Koşullardan biri bile sağlanmazsa çalışılan ülke ücreti vergilendirebilir.
Hangi günler sayılır
OECD fiziken bulunulan günleri sayar. Günün herhangi bir kısmı tam gün sayılır:
- varış günü ve ayrılış günü;
- hafta sonları, resmî tatiller ve işten önce, iş sırasında ve işten sonra geçirilen tatiller;
- kısa aralar (eğitim, grev, gecikmeler) ve hastalık günleri;
- aile üyesinin hastalığı veya ölümü nedeniyle geçen günler.
Hangi günler sayılmaz
- ülke dışındaki iki nokta arasında o ülkeden transit geçiş;
- herhangi bir nedenle ülke dışında geçirilen tam günler;
- aksi hâlde koşulları sağlayacak olmanız şartıyla, ülkeden ayrılmanızı engelleyen hastalık günleri;
- çalışılan ülkenin zaten mukimi olduğunuz günler.
Hangi süre
OECD Modeli, vergilendirme yılında başlayan veya biten herhangi bir 12 aylık süreyi esas alır — çakışanlar dâhil olası her 12 aylık süre kontrol edilir. Daha eski anlaşmalar takvim yılını veya vergilendirme yılını esas alır. Size uygulanan anlaşmayı mutlaka okuyun: anlaşma sayfalarımız her ülke çifti için süreyi gösterir.
Mukimlik günleriyle aynı şey değildir
İç hukuktaki mukimlik testleri (örneğin bir takvim yılında 183 gün veya ABD'nin üç yıl üzerinden ağırlıklı günlerle işleyen substantial presence test) kendi sayım yöntemleri olan ayrı kurallardır. Anlaşmadaki 183 gün ücreti kimin vergilendireceğini belirler; iç hukuktaki günler mukim olup olmadığınızı belirler.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca iş günlerini saymak.
- Anlaşma herhangi bir 12 aylık süreden söz ederken takvim yılını esas almak.
- İşverene ilişkin koşulları göz ardı etmek.
- Biletleri, biniş kartlarını ve diğer seyahat belgelerini saklamamak.
Ne zaman bir uzmana başvurmalı
- 183 güne yaklaşıyorsunuz veya anlaşma farklı bir süre öngörüyor.
- İşverenin çalışılan ülkede işyeri olabilir veya bir ajans aracılığıyla kiralık işçi olarak çalıştırılıyorsunuz.
- Hastalık veya seyahat yasağı nedeniyle ülkede kaldınız.
Kaynaklar
- OECD Model Tax Convention 2025 (Full Version): Art. 15 and Commentary, paras 1–5.1
- OECD Model Tax Convention: Condensed Version 2017
- OECD Secretariat, Updated guidance on tax treaties and the impact of the COVID-19 pandemic (2021)
- IRS, Substantial presence test
Kaynakların kontrol tarihi: 10.11.2026. Genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir. Anlaşmalar ve ulusal mevzuat OECD Modelinden farklı olabilir; size uygulanan anlaşmayı mutlaka kontrol edin.